Giáo án NLS Công nghệ 9 TCAQ kết nối Bài 7: Kĩ thuật trồng và chăm sóc cây chuối

Ngày soạn: .../.../...   

Ngày dạy: .../.../...

BÀI 7. KĨ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY CHUỐI

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS đạt yêu cầu sau:

• Phân tích được đặc điểm thực vật học, yêu cầu ngoại cảnh của cây chuối.
• Nêu được quy trình trồng, chăm sóc, kĩ thuật tỉa cành, tạo tán, điều khiển ra hoa, đậu quả cho cây chuối.

2. Năng lực 

 Năng lực chung:

• Năng lực tự chủ và tự học: Lựa chọn được nguồn tài liệu phù hợp để nâng cao kiến thức về kĩ thuật trồng và chăm sóc cây chuối.
• Năng lực giao tiếp và hợp tác: Hoạt động nhóm một cách hiệu quả theo đúng yêu cầu của GV, tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thảo luận với các thành viên trong nhóm nhằm giải quyết các vấn đề trong bài học để hoàn thành nhiệm vụ học tập.

Năng lực công nghệ: 

• Trình bày được các đặc điểm thực vật học, yêu cầu ngoại cảnh, các kĩ thuật trồng và chăm sóc cây chuối.
• Vận dụng kiến thức để thực hiện được việc trồng và chăm sóc cây chuối ở địa phương.

Năng lực số (NLS):

• [1.1.TC2b]: Tổ chức tìm kiếm và đánh giá thông tin về giống chuối nuôi cấy mô sạch bệnh từ các trang web của viện nghiên cứu nông nghiệp.
• [3.1.TC2a]: Tạo video hướng dẫn kỹ thuật trồng chuối hoặc Infographic so sánh đặc điểm chuối tiêu và chuối tây.
• [5.2.TC2a]: Sử dụng ứng dụng quản lý nông trại số để theo dõi lịch bón phân, tưới nước cho vườn chuối.
• [6.2.TC2a]: Sử dụng công cụ AI để nhận diện bệnh trên cây chuối qua hình ảnh.

3. Phẩm chất

• Chăm chỉ có ý thức về nhiệm vụ học tập; ý thức vận dụng kiến thức, kĩ năng vào thực tiễn. 

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 

1. Đối với GV

• SGK Công nghệ trồng cây ăn quả 9, tài liệu giảng dạy, giáo án PPT.
• Tranh, ảnh liên quan đến nội dung bài học.
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Học liệu số: App nhận diện sâu bệnh. Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với HS

• SGK, SBT Công nghệ trồng cây ăn quả 9.
• Vở, bút và những dụng cụ theo yêu cầu của GV.
• Thiết bị số cá nhân (Điện thoại thông minh/máy tính bảng) để tra cứu và thực hiện nhiệm vụ số.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG 

a) Mục tiêu: Hoạt động này giúp HS tạo tâm thế sẵn sàng học tập và gợi mở nhu cầu nhận thức, kích thích sự tò mò thích thú và mong muốn tìm hiểu các nội dung tiếp theo.

b) Nội dung: HS quan sát hình ảnh để trả lời câu hỏi mở đầu.

c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS về đặc điểm của cây chuối.

d) Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV đưa ra câu đố vui : 

“Quả gì vỏ sắc vàng tươi, 

Ruột ăn thơm ngọt mọi người đều ưa

Chỉ riêng mấy chú trò hư

Mùa thi rất sợ rất lo dẫm vào”

Là quả gì?

- GV nêu vấn đề: 

Chuối là một loài cây dân dã, quen thuộc với người Việt. Quả chuối xuất hiện phổ biến trong hầu khắp các dịp thờ cúng, lễ hội. Em nãy quan sát hình 7.1, nêu đặc điểm thực vật học của cây chuối. Theo em, hình này là chuối tiêu hay là chuối tây?

- [1.1.TC2b]: GV yêu cầu HS tổ chức tìm kiếm hình ảnh và thông tin so sánh "chuối tiêu hồng" và "chuối tây" (chuối sứ) trên Google Images để phân biệt chúng qua hình dáng quả, màu sắc vỏ và góc cạnh của quả.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát hình ảnh, thảo luận và suy nghĩ câu trả lời.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện một số HS trả lời:

Đáp án: 

• Đặc điểm thực vật của cây chuối là:
• Cây thân củ, thân có hình trụ, được hình thành bởi các bẹ lá xếp chồng lên cao, cao từ 3m đến 4m.
• Lá chuối màu xanh, có diện tích lá lớn, phiến lá có thể rộng tới 0,6m dài tới 3m.
• Hình này là chuối tây.

- GV mời HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

- GV dẫn dắt HS vào bài học mới: Cây chuối là một thực vật thân thương trong đời sống người Việt. Ngoài trái chuối để ăn thì người Việt đã sử dụng mọi thành phần cây chuối: lá, thân, hoa, củ,.... Để tìm hiểu rõ hơn về đặc điểm cũng như quy trình trồng và chăm sóc cây chuối, chúng ta cùng vào bài học hôm nay - Bài 7. Kĩ thuật trồng và chăm sóc cây chuối.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI 

Hoạt động 1: Tìm hiểu về đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh

a) Mục tiêu: HS nêu được đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh của cây chuối. 

b) Nội dung: GV cho HS tìm hiểu về đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh theo nội dung SGK tr.54 - 56 và trả lời các câu hỏi.

c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS về đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh của cây chuối.

d) Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2: Tìm hiểu về quy trình kĩ thuật trồng và chăm sóc

a) Mục tiêu: HS nêu được quy trình trồng và kĩ thuật chăm sóc cây chuối.

b) Nội dung: GV cho HS tìm hiểu về kĩ thuật trồng và kĩ thuật chăm sóc theo nội dung SGK tr.56 - 61 và trả lời các câu hỏi.

c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS về kĩ thuật trồng và kĩ thuật chăm sóc của cây chuối.

d) Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 3: Tìm hiểu về kĩ thuật điều khiển ra hoa, đậu quả

a) Mục tiêu: HS nêu được kĩ thuật điều khiển ra hoa, đậu quả cây chuối.

b) Nội dung: GV cho HS tìm hiểu về thúc đẩy khả năng ra hoa và tăng khả năng đậu quả theo nội dung SGK tr.61 và trả lời các câu hỏi.

c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS về thúc đẩy khả năng ra hoa và tăng khả năng đậu quả của cây chuối.

d) Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP 

a) Mục tiêu: Củng cố các kiến thức đã học và vận dụng được kĩ thuật trồng và chăm sóc cây chuối.

b) Nội dung: HS chơi trò chơi củng cố kiến thức và trả lời câu hỏi phần Luyện tập SGK tr.61.

c) Sản phẩm: HS chọn được đáp án đúng cho câu hỏi trắc nghiệm và trả lời câu hỏi phần Luyện tập.

d) Tổ chức thực hiện: 

Nhiệm vụ 1: Chơi trò chơi trắc nghiệm

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi phần Luyện tập SGK tr.61

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi phần Luyện tập SGK tr.61:

1. Phân tích đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh của cây chuối.

2. Trình bày kĩ thuật trồng và chăm sóc cây chuối. Liên hệ với thực tiễn ở địa phương em. 

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận nhóm, hoàn thành các bài tập GV yêu cầu.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi.

Câu 1: 

- Đặc điểm thực vật học:

+ Bộ rễ: rễ chùm, gồm rễ ngang và rễ thẳng, mọc xung quanh củ chuối và phân bố ở lớp mặt đất, loại rễ sinh trưởng khỏe…

+ Thân, cành: Thân củ, nằm dưới mặt đất, thân trên mặt đất là thân giả, hình trụ, xếp thành bởi các bẹ lá xếp chồng lên nhau, cao từ 3 – 4m, đường kính 20 – 30cm. Thân cây 90% là nước.

+ Lá: mỗi cây từ 10 đến 15 lá tùy từng giống. Diện tích lá tương đối lớn, phiến lá 0,6m và dài tới 3m.

+ Hoa: Thuộc loại hoa chùm, gồm 3 loại hoa: hoa cái, hoa đực và hoa lưỡng tính. Hoa cái có khả năng phát triển thành quả.

+ Quả: quả chuối thành nải trên trục hoa tạo thành buồng chuối, số quả của mỗi nải và số nải của mỗi buồng tùy thuộc vào từng giống. Qủa chín có màu vàng, thịt mềm, vị ngọt.

- Yêu cầu ngoại cảnh:

+ Nhiệt độ: thích hợp từ 25 – 35 độ C.

+ Lượng mưa và độ ẩm: cần nhiều nước nhưng không được ngập úng. Lượng mưa thích hợp 1200 – 2400ml phân bố đều trong các tháng.

+ Ánh sáng: thích ứng trong phạm vi cường độ ánh sáng rộng, từ 1.000 Lux đến 10.000 Lux.

+ Đất trồng: thích hợp nhiều loại đất như đất thịt nhẹ, đất pha cát, đất phù sa…độ pH trong khoảng 6,0 – 7,4.

+ Gió: cây chuối bị ảnh hưởng bởi gió, gió mạnh tạo ra sự thoát hơi nước bất thường, làm rách lá, gây đổ cây.

Câu 2: 

- Kĩ thuật trồng:

+ Thời vụ:

• Đối với miền Nam: từ tháng 5 đến tháng 8.
• Đối với miền Bắc: trồng vụ xuân (từ tháng 2 đến tháng 4) và vụ thu (từ tháng 8 đến tháng 10).

+ Khoảng cách:

• Đối với chuối tiêu: cây cách cây 2m, hàng cách hàng 2 – 2,5m, mật độ khoảng 2000 – 2500 cây/ha.
• Đối với chuối tây: cây cách cây 2m, hàng cách hàng 2 – 2,8m, mật độ khoảng 1800 – 2000 cây/ha.

+ Chuẩn bị hố trồng:

• Kích thước mỗi chiều 40cm x 40cm x 40cm
• Trộn phân bón lót (15kg phân hữu cơ + 400g supe lân) và đất, sau đó lấp trở lại hố.

+ Trồng cây: tạo hố nhỏ chính giữa hố trồng, xé bỏ túi bầu, đặt cây xuống, lấp đất, lấy tay nén chặt đất xung quanh bầu cây đến khi đất cao hơn mặt bầu khoảng 5cm.

- Kĩ thuật chăm sóc:

+ Làm cỏ, vun xới: Làm cỏ, vun xới quanh gốc cây để trừ cỏ, hạn chế sâu bệnh, làm đất tơi xốp.

+ Bón phân thúc:

• Vụ 1: Khối lượng phân bón cần thiết cho vụ 1: phân đạm (0,5 – 0,6kg), phân lân (0,4 – 0,5kg), phân kali (0,8 – 0,9kg). Chia làm 7 lần bón, lần một sau khi trồng 1 tháng, các lần sau cách nhau 1,5 tháng.
• Vụ 2: Chia làm 5 lần bón, lần 1 sau thu hoạch vụ 1, các lần sau cách nhau 1 tháng. Khối lượng phân bón cần thiết cho vụ 2: phân hữu cơ (10 – 15 kg), phân đạm (0,4 – 0,5 kg), phân lân (0,5 – 0,8kg), phân kali (0,8 – 0,9 kg).

+ Tưới nước:

• Sau trồng đến 1 tháng: ngày tưới 1 lần, từ 4 – 5 lít/cây.
• Giai đoạn trổ hoa, phát triển, ra quả: 3 ngày tưới 1 lần, từ 20 – 25 lít/cây.
• Trước 30 ngày thu hoạch, hạn chế tưới nước.

+ Phòng trừ sâu bệnh hại: Vệ sinh đồng ruộng, sử dụng giống chuối chống chịu, tiêu thoát nước, bón phân cân đối, sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật sinh học…

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, học tập

- GV nhận xét và đánh giá bài của HS.

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a) Mục tiêu: Củng cố kĩ năng vận dụng kĩ thuật trồng và chăm sóc cây chuối.

b) Nội dung: GV cho HS làm bài tập trong hộp chức năng Vận dụng SGK tr.61.

c) Sản phẩm: HS thực hiện trồng và chăm sóc cây chuối.

d) Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS về nhà hoàn thành bài tập trong hộp chức năng Vận dụng SGK tr.61: Đề xuất quy trình trồng và chăm sóc một giống chuối phổ biến ở địa phương em.

- GV hướng dẫn HS thực hiện theo hình thức: Lập bản kế hoạch số hoặc Video ngắn.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS về nhà hoàn thành bài tập vận dụng.

- [3.1.TC2a]: HS sử dụng điện thoại để quay một đoạn video ngắn (Short video) giới thiệu về vườn chuối nhà mình (hoặc hàng xóm), chỉ ra các đặc điểm thực vật đã học (thân giả, buồng chuối, con chuối) và chia sẻ lên nhóm lớp (Zalo/Padlet) để minh họa cho bài làm.

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..