Giáo án NLS Công nghệ 9 TCAQ kết nối Bài 4: Kĩ thuật trồng và chăm sóc cây nhãn

Ngày soạn: .../.../...   

Ngày dạy: .../.../...

BÀI 4. KĨ THUẬT TRỒNG VÀ CHĂM SÓC CÂY NHÃN

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS đạt yêu cầu sau:

• Phân tích được đặc điểm thực vật học, yêu cầu ngoại cảnh của cây nhãn.
• Nêu được quy trình trồng, chăm sóc, kĩ thuật tỉa cành, tạo tán, điều khiển ra hoa, đậu quả cho cây nhãn.

2. Năng lực 

 Năng lực chung:

• Năng lực tự chủ và tự học: Lựa chọn được nguồn tài liệu phù hợp để nâng cao kiến thức về kĩ thuật trồng và chăm sóc cây nhãn.
• Năng lực giao tiếp và hợp tác: Hoạt động nhóm một cách hiệu quả theo đúng yêu cầu của GV, tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thảo luận với các thành viên trong nhóm nhằm giải quyết các vấn đề trong bài học để hoàn thành nhiệm vụ học tập.

Năng lực công nghệ: 

• Trình bày được các đặc điểm thực vật học, yêu cầu ngoại cảnh, các kĩ thuật trồng và chăm sóc cây nhãn.
• Vận dụng kiến thức để thực hiện được việc trồng và chăm sóc cây nhãn ở địa phương.

Năng lực số (NLS):

• [1.1.TC2b]: Tổ chức tìm kiếm thông tin về thị trường tiêu thụ nhãn, giá cả và các giống nhãn mới trên các trang thương mại điện tử nông sản.
• [3.1.TC2a]: Tạo bản tin dự báo thời tiết nông vụ đơn giản dựa trên dữ liệu thu thập được để lập kế hoạch chăm sóc cây nhãn.
• [6.2.TC2a]: Sử dụng công cụ AI để dự đoán sâu bệnh dựa trên hình ảnh lá/quả.

3. Phẩm chất

• Chăm chỉ có ý thức về nhiệm vụ học tập; ý thức vận dụng kiến thức, kĩ năng vào thực tiễn. 

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 

1. Đối với GV

• SGK Công nghệ trồng cây ăn quả 9, tài liệu giảng dạy, giáo án PPT.
• Tranh, ảnh liên quan đến nội dung bài học.
• Máy tính, máy chiếu (nếu có).
• Học liệu số: Video về mô hình trồng nhãn theo tiêu chuẩn VietGAP có ứng dụng IoT, App nhận diện sâu bệnh. Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với HS

• SGK, SBT Công nghệ trồng cây ăn quả 9.
• Vở, bút và những dụng cụ theo yêu cầu của GV.
• Thiết bị số cá nhân (Điện thoại thông minh/máy tính bảng) để tra cứu và thực hiện nhiệm vụ số.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG 

a) Mục tiêu: Hoạt động này giúp HS tạo tâm thế sẵn sàng học tập và gợi mở nhu cầu nhận thức, kích thích sự tò mò thích thú và mong muốn tìm hiểu các nội dung tiếp theo.

b) Nội dung: HS quan sát Hình 4.1 SGK tr.28 và trả lời câu hỏi trong mục Khởi động nêu ở đầu bài.

c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS về đặc điểm của cây nhãn.

d) Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập 

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV yêu cầu HS quan sát Hình 4.1 SGK, trả lời câu hỏi dựa trên hiểu biết của mình: Hãy mô tả một số đặc điểm thực vật học của cây nhãn. Em có biết, quả nhãn được thu hoạch vào tháng nào trong năm?

- [1.1.TC2b]: GV hướng dẫn HS tìm kiếm từ khóa "giống nhãn Hưng Yên", "nhãn xuồng cơm vàng", "nhãn Ido" trên Google Images để so sánh sự khác biệt về hình thái quả và hạt.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát hình ảnh, thảo luận và suy nghĩ câu trả lời.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện một số HS trả lời:

Đáp án: 

•  Đặc điểm thực vật học của cây nhãn:
• Bộ rễ: rễ cọc, ăn sâu và rộng.
• Thân, cành: cây thân gỗ, nhiều cành, tán rộng.
• Lá: lá kép lông chim, mọc sole, lá xanh quanh năm.
• Quả: Hình tròn, vỏ nhẵn, có màu vàng tươi đến xám.
• Thời gian thu hoạch nhãn: tháng 7, 8.

- GV mời HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

- GV dẫn dắt HS vào bài học mới: Nhãn là loại cây ăn quả được trồng nhiều trên đất nước ta, có giá trị kinh tế cao. Quả có thể được ăn tươi hoặc sấy khô làm thuốc hoặc chế biến thành nước giải khát. Một số địa phương nổi tiếng trồng nhãn ta có thể kể đến như Hưng Yên (nhãn lồng), Đại Thành (nhãn chín muộn), Sơn La (nhãn sông Mã),... Để tìm hiểu rõ hơn về đặc điểm cũng như quy trình trồng và chăm sóc cây nhãn, chúng ta cùng vào bài học hôm nay - Bài 4. Kĩ thuật trồng và chăm sóc cây nhãn.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI 

Hoạt động 1: Tìm hiểu về đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh

a) Mục tiêu: HS nêu được đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh của cây nhãn.

b) Nội dung: GV cho HS tìm hiểu về đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh theo nội dung SGK tr.28, 29 và trả lời các câu hỏi.

c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS về đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh của cây nhãn.

d) Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 2: Tìm hiểu về quy trình kĩ thuật trồng và chăm sóc

a) Mục tiêu: HS nêu được quy trình trồng và kĩ thuật chăm sóc cây nhãn.

b) Nội dung: GV cho HS tìm hiểu về kĩ thuật trồng và kĩ thuật chăm sóc theo nội dung SGK tr.30-35 và trả lời các câu hỏi.

c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS về kĩ thuật trồng và kĩ thuật chăm sóc của cây nhãn.

d) Tổ chức thực hiện:

Bảng chuẩn lị hố trồng cây

Bảng lượng phân bón thúc hằng năm cho cây nhãn

Bảng phân thúc cho nhãn thời kì kinh doanh

Hoạt động 3: Tìm hiểu về kĩ thuật cắt tỉa, tạo tán cây cây nhãn.

a) Mục tiêu: HS nêu được kĩ thuật cắt tỉa, tạo tán cây cây nhãn.

b) Nội dung: GV cho HS tìm hiểu về thời kì kiến thức cơ bản và thời kì kinh doanh theo nội dung SGK tr.35 và trả lời các câu hỏi.

c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS về thời kì kiến thức cơ bản và thời kì kinh doanh của cây ăn quả có múi.

d) Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Hoạt động 4: Tìm hiểu về kĩ thuật điều khiển ra hoa, đậu quả

a) Mục tiêu: HS nêu được kĩ thuật điều khiển ra hoa, đậu quả cây nhãn.

b) Nội dung: GV cho HS tìm hiểu về thúc đẩy khả năng ra hoa và tăng khả năng đậu quả theo nội dung SGK tr.35 và trả lời các câu hỏi.

c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS về thúc đẩy khả năng ra hoa và tăng khả năng đậu quả của cây nhãn.

d) Tổ chức thực hiện:

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP 

a) Mục tiêu: Củng cố các kiến thức đã học và vận dụng được kĩ thuật trồng và chăm sóc cây nhãn.

b) Nội dung: HS chơi trò chơi củng cố kiến thức và trả lời câu hỏi phần Luyện tập SGK tr.36.

c) Sản phẩm: HS chọn được đáp án đúng cho câu hỏi trắc nghiệm và trả lời câu hỏi phần Luyện tập.

d) Tổ chức thực hiện: 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi phần Luyện tập SGK tr.36

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi phần Luyện tập SGK tr.36:

1. Phân tích đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh của cây nhãn.

2. Trình bày kĩ thuật trồng, chăm sóc cây nhãn. Nêu một số biện pháp kĩ thuật kích thích cây nhãn ra hoa, đậu quả.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận nhóm, hoàn thành các bài tập GV yêu cầu.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần thiết. 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi.

Câu 1:

- Đặc điểm thực vật học:

+ Rễ: rễ cọc, ăn rất sâu và rộng.

+ Thân, cành: Thân gỗ, có nhiều cành và các hệ cành.

+ Lá: kép, mọc sole. Lá non màu đỏ tím hay đỏ nâu, chuyển sang màu xanh khi trưởng thành.

+ Hoa: nhỏ, màu vàng lục, mọc từng chùm ở đầu cành hay nách lá. Hoa nhãn có ba loại: hoa đực, hoa cái, hoa lưỡng tính.

+ Qủa, hạt: hình tròn, vỏ nhẵn, có màu vàng tươi đến vàng xám, thịt quả trắng đục, hạt đen.

- Yêu cầu ngoại cảnh:

+ Nhiệt độ: nhiệt độ thích hợp từ 21 – 27 độ C.

+ Lượng mưa và độ ẩm: Lượng mưa khoảng từ 1200 – 1600ml/năm và độ ẩm không khí từ 70 – 90% => Ưa ẩm nhưng không chịu được úng, rất nhạy cảm với việc ngập nước kéo dài.

+ Ánh sáng: ưa sáng, ánh sáng chiếu được vào bên trong tán giúp cây sinh trưởng, phát triển tốt.

+ Đất trồng: đất thích hợp là đất cát, pha cát và phù sa ven sông, độ pH từ 5,5 đến 6,4.

+ Gió: tốc độ vừa phải để giúp cây nhãn giao phấn, điều hòa độ ẩm, giảm sâu, bệnh hại…

Câu 2. 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a) Mục tiêu: Củng cố kĩ năng vận dụng kĩ thuật trồng và chăm sóc cây ăn nhãn.

b) Nội dung: GV cho HS làm bài tập trong hộp chức năng Vận dụng SGK tr.36.

c) Sản phẩm: HS thực hiện trồng và chăm sóc cây nhãn.

d) Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS về nhà hoàn thành bài tập trong hộp chức năng Vận dụng SGK tr.36: Vận dụng kiến thức để thực hiện việc trồng và chăm sóc cây nhãn ở địa phương em.

- GV hướng dẫn cho HS thực hiện dưới hình thức “Nhật ký canh tác số”

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS về nhà hoàn thành bài tập vận dụng.

- [3.1.TC2a]: HS tạo "Nhật ký canh tác điện tử" (sử dụng Google Docs hoặc Note) ghi lại: Ngày bón phân, loại phân, tình trạng cây (kèm ảnh chụp minh chứng), ngày xuất hiện sâu bệnh và biện pháp xử lý

- [2.2.TC2a]: HS chia sẻ đường link nhật ký canh tác của mình lên nhóm lớp (Zalo/Padlet) để giáo viên và các bạn cùng theo dõi và góp ý.

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..