Giáo án NLS Hoá học 10 kết nối Bài 13: Liên kết hydrogen và tương tác van der Waals

BÀI 13. LIÊN KẾT HYDROGEN VÀ TƯƠNG TÁC VANDER WAALS

(3 tiết)

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Học xong bài này, HS đạt các yêu cầu sau:

• Trình bày được khái niệm liên kết hydrogen. Vận dụng để giải thích được sự xuất hiện liên kết hydrogen (với nguyên tố có độ aamm điện lớn: N, O, F).
• Nêu được vai trò, ảnh hưởng của liên kết hydrogen tới tính chất vật lí của nước.
• Nêu được khái niệm về tương tác van der waals và ảnh hưởng của tương tác này tới nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi của các chất khác.

2. Phát triển năng lực

- Năng lực chung:

• Năng lực tự chủ và tự học: Chủ động, tích cực tìm hiểu về các loại lực liên kết phân tử, qua đó hiểu và giải thích được tính chất vật lí của các chất.
• Năng lực giao tiếp và hợp tác: Sử dụng ngôn ngữ khoa học để diễn đạt về sự hình thành liên kết hydrogen; tương tác van der Waals; Hoạt động nhóm một cách hiệu quả đúng theo yêu cầu của GV, đảm bảo các thành viên trong nhóm đều được tham gia và trình bày báo cáo.
• Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thảo luận với các thành viên trong nhóm nhằm giải quyết các vấn đề trong bài học để hoàn thành nhiệm vụ học tập.

- Năng lực riêng: 

• Năng lực nhận thức hóa học: HS thấy được tầm quan trọng của các loại lực liên kết phân tử trong sự tồn tại của thế giới cung quanh.
• Tìm hiểu thế giới tự nhiên dưới góc độ hóa học: Hóa học giúp con người khám phá, hiểu biết và tiến đến chinh phục tự nhiên.
• Vận dụng kiến thức kĩ năng đã học: Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để giải thích được tính chất vật lí của các chất và so sánh được tính chất vật lí giữa các chất với nhau.

- Năng lực số: 

• 1.1.NC1b: HS tìm được thông tin thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video, tổ chức được tìm kiếm dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
• 2.1.NC1a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi.
• 3.1.NC1a: Áp dụng được các cách tạo và chỉnh sửa nội dung ở các định dạng khác nhau.

3. Phát triển phẩm chất

• Tham gia tích cực hoạt động nhóm phù hợp với khả năng của bản thân
• Chăm chỉ tích cực xây dựng bài, có trách nhiệm, chủ động chiếm lĩnh kiến thức theo sự hướng dẫn của GV.
• Hình thành tư duy logic, lập luận chặt chẽ, và linh hoạt trong quá trình suy nghĩ.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên:

• Video AI được tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học
• SGK, KHBD.

2. Đối với học sinh

• SGK, vở ghi, giấy nháp, đồ dùng học tập (bút, thước...), bảng nhóm, bút viết bảng nhóm.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu liên kết hydrogen

a) Mục tiêu: HS trình bày bản chất của liên kết hydrogen, nêu được vai trò và ảnh hưởng của liên kết hydrogen tới tính chất vật lí của nước.

b) Nội dung: HS làm việc nhóm, trả lời các câu hỏi trong sgk và hình thành nên kiến thức.

c) Sản phẩm:  Khái niệm liên kết hydrogen và đáp án phiếu học tập số 1

d) Tổ chức thực hiện:    

Hoạt động 2: Tìm hiểu tương tác van der Waals

a) Mục tiêu: HS nêu được khái niệm về tương tác van der Waals và ảnh hưởng của tương tác này tới nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi của các chất.

b) Nội dung: HS làm việc nhóm trả lời các câu hỏi theo yêu cầu của GV để hình thành kiến thức.

c) Sản phẩm: Khái niệm, sự hình thành tương tác van der Waals và ảnh hưởng của tương tác van der Waals tới tính chất vật lí của các chất.

d) Tổ chức thực hiện:    

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a) Mục tiêu: HS củng cố, khắc sâu kiến thức, kĩ năng về liên kết hydrogen và liên kết van der Waals.

b) Nội dung: HS làm việc nhóm đôi 

c) Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS cho các bài tập

d) Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 

- GV tổng hợp các kiến thức cần ghi nhớ cho HS.

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz (hoặc PowerPoint tương tác)

2.1.NC1a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/ màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi 

Câu 1: Cho các chất sau: F₂, Cl₂, Br₂, I_2.

Chất có nhiệt độ sôi cao nhất là: 

A. F₂                               B. Cl₂                                C. Br₂                              D. I₂

Câu 2: Dãy chất nào sau đây xếp theo thứ tự tăng dần nhiệt độ sôi?

1. CH₄, H₂S, H₂O
2. H₂S, CH₄, H₂O
3. CH₄, H₂O, H₂S
4. H₂O, H₂S, CH₄

Câu 3: Cho các chất sau: C₂H₆; H₂O; NH₃; PF₃; C₂H₅OH.

Số chất tạo được liên kết hydrogen là: 

1. 2
2. 3
3. 4
4. 5

Câu 4: Giữa H₂O và HF có thể tạo ra ít nhất bao nhiêu kiểu liên kết hydrogen?

1. 2
2. 3
3. 4
4. 5

Câu 5: Nhiệt độ sôi của từng chất methane, ethane, propane và buthane là một trong bốn nhiệt độ sau: 0^oC , -164^oC, -42^oC và -88^oC.

Nhiệt độ sôi – 88^oC là của chất nào sau đây?

1. methane
2. propane
3. ethane
4. butane

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 

- HS suy nghĩ trả lời.

- GV điều hành, quan sát, hỗ trợ.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 

- HS đại diện nhóm giơ tay phát biểu trả lời hoặc lên bảng trình bày.

Bước 4: Kết luận, nhận định: 

- GV chữa bài, chốt đáp án.

- GV nhận xét thái độ làm việc, phương án trả lời của các học sinh, ghi nhận và tuyên dương.

Đáp án:

Câu hỏi 3 sgk trang 67:

Butane có nhiệt độ sôi cao hơn isobutene. Mặc dù 2 phần tử này có số electron bằng nhau nhưng phân tử butane có thể xếp cạnh nhau, số lượng điểm tiếp xúc lớn hơn, tương tác van der Waals lớn hơn, vì vậy nhiệt độ sôi cao hơn.

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..