HS nắm được đặc điểm, biết nhận diện đoạn văn song song và đoạn văn phối hợp trong VB, hiểu được tác dụng của từng kiểu tổ chức đó trong việc trình bày nội dung đoạn văn nhất là ở VB nghị luận.

- HS biết vận dụng kiến thức về đoạn văn song song và đoạn văn phối hợp vào việc đọc hiểu và tạo lập VB nghị luận.

2. Năng lực

a. Năng lực chung

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...

b. Năng lực riêng biệt

- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến bài thực hành.

- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận, hoàn thành các bài tập về đoạn văn song song và đoạn văn phối hợp

- Năng lực tiếp thu tri thức tiếng việt để hoàn thành các bài tập, vận dụng thực tiễn.

c. Năng lực số

- 2.2.TC2a: Thực hiện các thao tác tìm kiếm và truy xuất những đoạn trích văn học mẫu trên không gian mạng để phân tích cấu trúc câu.

- 3.1.TC2b: Sử dụng được các phần mềm soạn thảo văn bản và cộng tác trực tuyến để thiết kế, chia sẻ và chỉnh sửa đoạn văn theo nhóm.

- 6.1.TC2a: Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích cấu trúc đoạn văn, nhận diện câu chủ đề và đánh giá tính liên kết giữa các câu song song, từ đó củng cố lý thuyết ngôn ngữ.

3. Phẩm chất:

- Thái độ học tập nghiêm túc, chăm chỉ.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Chuẩn bị của giáo viên:

- KHBD

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;

- Máy tính, máy chiếu.

- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.

2. Chuẩn bị của học sinh:

- SGK, SBT Ngữ văn 8, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.

- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng HS thực hiện nhiệm vụ học tập học tập của mình từ đó khắc sâu kiến thức nội dung bài học đoạn văn song song và đoạn văn phối hợp

b. Nội dung: GV đặt những câu hỏi gợi mở vấn đề cho HS.

c. Sản phẩm: Một vài hiểu biết của em về cách diễn đạt đoạn văn trong văn bản nghị luận

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV yêu cầu HS: Ngoài cách trình bày đoạn văn nghị luận theo phương pháp quy nạp hoặc diễn dịch em còn biết đến phương pháp nào nữa?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS nghe GV nêu yêu cầu, suy nghĩ hoàn thành bài tập.

- HS truy cập nhanh các website từ điển thuật ngữ Ngữ văn hoặc kho tàng bài giảng điện tử trên thiết bị di động để tra cứu các kiểu cấu trúc đoạn văn khác ngoài diễn dịch và quy nạp.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời 2 – 3 HS trả lời

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

GV hướng dẫn:

Có các cách trình bày đoạn văn trong bài văn nghị luận như: song song và phối hợp.

- Từ chia sẻ của HS, GV dẫn dắt vào bài học mới: Trong tiết học thực hành tiếng việt trước đó chúng ta đã tìm hiểu về cách trình bày đoạn văn theo phương pháp diễn dịch và quy nạp, ngoài cách diễn đạt đó thì còn có thêm cách diễn đạt bằng phương pháp song song và phối hợp. Trong bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu khái niệm cũng như đặc điểm của cách trình bày đoạn văn song song và đoạn văn phối hợp.

[2.2.TC2a: HS thực hiện các thao tác tìm kiếm và truy xuất những đoạn trích văn học mẫu trên không gian mạng để phân tích cấu trúc câu.]

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Củng cố kiến thức đã học

a. Mục tiêu: Nắm được kiến thức về đoạn văn song song và đoạn văn phối hợp

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến bài học.

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời các kiến thức về đoạn văn song song và đoạn văn phối hợp

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về tiếng việt

b. Nội dung: GV chiếu bài tập, HS suy nghĩ, trả lời.

c. Sản phẩm học tập: HS hoàn thành các bài tập trong sách giáo khoa.

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Bài tập 1 SGK trang 68

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS

Xác định kiểu đoạn văn của những trường hợp sau. Phân tích tác dụng của từng cách thức tổ chức đoạn văn.

Nay ta chọn binh pháp các nhà hợp làm một quyền gọi là “binh thư yếu lược”. Nếu các ngươi biết chuyên tập sách này, theo lời dạy bảo của ta thì mới phải đạo thần chủ; nhược bằng khinh bỏ sách này, trái lời dạy bảo của ta tức là kẻ nghịch thù.

( Trần Quốc Tuấn, Hịch tướng sĩ)

Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước.Từ cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ, từ kiều bào ở nước ngoài đến những đồng bào ở vùng tạm chiếm , từ nhân dân miền ngược đến miền xuôi , ai cũng một lòng nồng nàn yêu nước , ghét giặc.Từ những chiến sĩ ngoài mặt trận bám lấy giặc đặng tiêu diệt giặc , đến những công chức ở hậu phương nhịn ăn để ủng hộ bộ đội , từ những phụ nữ khuyên chồng con đi tòng quân mà mình thì xung phong giúp việc vận tải , cho đến các bà mẹ chiến sĩ săn sóc bộ đội như con đẻ của mình . Từ những nam nữ công nhân và nông dân thi đua tăng gia sản xuất , không quản khó nhọc để giúp một phần nào vào kháng chiến , cho đến những đồng bào điền chủ quyên ruộng đất cho Chính phủ ,....Những cử chỉ tuy khác nhau nơi việc làm , nhưng đều giống nhau nơi lòng nồng nàn yêu nước.

( Hồ Chí Minh, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta)

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc và hoàn thành bài tập

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời HS giơ tay nhanh nhất cho mỗi câu để trả lời, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chuẩn kiến thức.

- Gợi ý trả lời:

a. Đoạn này chỉ có hai câu, mỗi câu đề cập đến một nội dung cụ thể, nhưng đều hướng tới một ý chung: các tì tướng hãy học tập Binh thư yếu lược. Đây là đoạn văn song song. Kiểu tố chức đoạn văn này đòi hỏi người đọc tự suy nghĩ, rút ra câu chủ đề ngầm ẩn thể hiện trong quan hệ về nội dung của các câu.

b. Đoạn văn này có 5 câu. Câu đầu nêu chủ đề (Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng với tô tiên ta ngày trước): mọi người Việt Nam đều có lòng yêu nước nồng nàn. Ba câu tiếp theo nêu hành động yêu nước của các đối tượng cụ thể. Câu cuối rút ra điểm chung của các đối tượng vừa nêu, khẳng định lại lần nữa tinh thần yêu nước của mọi tầng lớp nhân dân. Vậy, đây là đoạn văn phối hợp. Đoạn văn được tổ chức như thế này giúp người đọc dễ dàng nhận biết và nắm vững ý chính của đoạn.

Nhiệm vụ 2: Bài tập 2 SGK trang 68

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS

Đoạn văn sau được tổ chức theo kiểu nào? Chủ đề của đoạn văn là gì? Dựa vào đâu em nhận biết được điều đó?

Không gian yên tĩnh bỗng bừng lên những âm thanh của dàn hòa tấu, bởi bốn nhạc khúc lưu thủy, kim tiền, xuân phong, long hổ du dương trầm bổng, réo rắt mở đầu đêm ca Huế. Nhạc công dùng các ngón đàn trau chuốt như ngón nhấn, mổ, vỗ, vả, ngón bấm, day, chớp, búng, ngón phi, ngón rãi. Tiếng đàn lúc khoan lúc nhặt làm nên tiết tấu xao động tận đáy hồn người.

( Hà Ánh Minh, Ca Huế trên sông Hương)

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc và hoàn thành bài tập.

- HS nhập đoạn trích "Ca Huế trên sông Hương" vào AI Chatbot với lệnh: "Đóng vai một biên tập viên, hãy thử thêm một câu chủ đề vào đầu hoặc cuối đoạn văn này để biến nó từ đoạn văn song hành thành đoạn văn diễn dịch hoặc quy nạp". HS thảo luận về sự khác biệt khi có thêm câu của AI.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời HS giơ tay nhanh nhất cho mỗi câu để trả lời, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, chuẩn kiến thức.

- Gợi ý trả lời:

Đoạn văn có 3 câu. Câu 1 nói về tên các khúc nhạc mở đầu đêm ca Huế. Câu 2 đề cập đến các ngón nghề ( kỹ xảo chơi đàn) của nhạc công. Câu 3 nói về âm vang, sự lay động của tiếng đàn đối với người nghe. Như vậy đây là đoạn văn song song vì không có câu chủ đề nhưng dựa vào nội dung của các câu, có thể khái quát chủ đề của đoạn: cách mở đầu đêm ca Huế trên sông Hương.

[6.1.TC2a: HS ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích cấu trúc đoạn văn, nhận diện câu chủ đề.]

Nhiệm vụ 3: Bài tập 3 SGK trang 69

…………………………………………..