Nhận biết được cấu trúc thông thường của kiểu VB thuyết minh về một danh lam thắng cảnh và kiểu VB thuyết minh về một di tích lịch sử, đồng thời cũng nắm được cấu trúc của kiểu VB có sự kết hợp hai nội dung thuyết minh kể trên.
Viết được bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử, qua việc huy động có hiệu quả trải nghiệm cá nhân và những kiến thức thu nhận được từ các bài học trong chương trình hay từ những tài liệu tự tìm hiểu, nghiên cứu thêm.

2. Năng lực

Năng lực chung

Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực đặc thù

Nhận biết được cấu trúc thông thường của kiểu VB thuyết minh về một danh lam thắng cảnh và kiểu VB thuyết minh về một di tích lịch sử, đồng thời cũng nắm được cấu trúc của kiểu VB có sự kết hợp hai nội dung thuyết minh kể trên.
Viết được bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử, qua việc huy động có hiệu quả trải nghiệm cá nhân và những kiến thức thu nhận được từ các bài học trong chương trình hay từ những tài liệu tự tìm hiểu, nghiên cứu thêm.

Năng lực số

6.1.TC2a: Sử dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) để tìm kiếm ý tưởng, gợi ý danh mục tư liệu và tối ưu hóa ngôn ngữ thuyết minh.
6.2.TC2a: Khai thác dữ liệu từ các hệ thống tham quan ảo (Virtual Tour) hoặc bản đồ số (IoT) để thu thập thông tin trực quan về đối tượng thuyết minh.
1.1.TC2a: Sử dụng các công cụ tìm kiếm để khai thác, sàng lọc các nguồn tin chính thống từ trang web của Bộ Văn hóa, các bảo tàng số.
3.1.TC2a: Sử dụng công cụ số để thiết lập dàn ý và phát triển văn bản bài viết dưới dạng đa phương tiện.
2.1.TC2b: Sử dụng môi trường số để chia sẻ, phản hồi và chỉnh sửa bài viết cùng cộng đồng học tập.

3. Phẩm chất

Có ý thức gìn giữ những di sản quý báu do ông cha để lại và bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

KHBD;
SGK, SGV Ngữ văn 9;
Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp;
Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà;
Máy tính, máy chiếu.
Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.

2. Đối với học sinh

SGK, SBT Ngữ văn 9.
Sách tham khảo, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học…
Bảng giao nhiệm vụ học tập đã chuẩn bị ở nhà.
Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, huy động tri thức nền, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập tạo tâm thế tích cực cho HS khi vào bài học.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân, theo dõi video và nêu cảm nghĩ.

c. Sản phẩm: Những chia sẻ của học sinh.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS theo dõi video Xin chào Việt Nam và trả lời câu hỏi: Sau khi xem video về những danh lam thắng cảnh và di tích lịch sử, em có suy nghĩ gì về đất nước Việt Nam tươi đẹp của chúng ta?

- Link video: https://www.youtube.com/watch?v=Au6LqK1UH8g (0:00 – 4:34)

- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS huy động tri thức nền, trải nghiệm cá nhân thực hiện yêu cầu được giao.

- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- 1 HS đại diện nhóm trình bày kết quả.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, tiếp tục giành quyền trả lời.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá.

- Gợi mở: Đất nước Việt Nam với cảnh sắc thiên nhiên tươi đẹp, thơ mộng, hùng vĩ với núi và biển, được thiên nhiên ban tặng những phong cảnh thiên nhiên vô cùng đẹp, từ ruộng bậc thang xanh mướt đến những cồn cát trắng. Trên dải đất hình chữ S, nơi đâu cũng có những di tích lịch sử là minh chứng cho một quá khứ hào hùng, có mất mát, hi sinh nhưng cũng đầy oanh liệt, vẻ vang. Những con người, những cảnh sắc, những chứng tích lịch sử trên khắp mọi miền trên đất nước đã góp phần tạo nên một hình ảnh Việt Nam vô cùng đẹp đẽ và đáng tự hào trên bản đồ thế giới.

- GV dẫn dắt vào bài học mới: Trong bài học hôm nay, chúng ta cùng tìm hiểu về cách viết bài văn bản thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử để có thêm hiểu biết về kiểu bài văn thuyết minh này nhé!

[2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số)].

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu tri thức về kiểu bài

a. Mục tiêu: Nhận biết được yêu cầu đối với kiểu bài văn kể chuyện sáng tạo dựa trên một truyện đã đọc (hoặc tự sáng tạo cốt truyện).

b. Nội dung: Sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời các câu hỏi liên quan đến bài học.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến bài học và chuẩn kiến thức GV.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

Hoạt động 2: Phân tích bài viết tham khảo

a. Mục tiêu: Nhận biết các yêu cầu về kiểu bài thông qua việc quan sát, đọc và phân tích VB tham khảo.

b. Nội dung: Sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời các câu hỏi liên quan đến đặc điểm, yêu cầu của kiểu bài.

c. Sản phẩm: Các câu trả lời của HS về đặc điểm, yêu cầu của kiểu bài thông qua việc phân tích VB tham khảo.

d. Tổ chức thực hiện:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Nhiệm vụ: Phân tích kiểu đoạn văn

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm đôi, thực hiện nhiệm vụ: Đọc thầm VB tham khảo “Bia Vĩnh Lăng” trong SGK, chủ ý đến khung thông tin tương ứng. Sau đó, em hãy trả lời câu hỏi phân tích VB tham khảo sau:

+ Xác định mục đích chính của các phần trong bố cục bài viết.

+ Theo em, bài viết tham khảo có đáp ứng được yêu cầu đối với bài văn thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử hay không?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS đọc bài và thực hiện yêu cầu.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày kết quả.

- Các HS khác lắng nghe, đặt câu hỏi (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

II. Phân tích kiểu đoạn văn

- Nhan đề: Bia Vĩnh Lăng.

- Bố cục của bài viết:

+ Phần Mở bài: Nêu các thông tin cơ bản về thời điểm xuất hiện và toạ độ không gian của di tích; đánh giá chung về giá trị và tình trạng hiện tại của di tích.

+ Phần Thân bài: Đưa thông tin về các đặc điểm làm nên giá trị nổi bật của di tích; Chọn hình ảnh tiêu biểu để minh hoạ cho di tích được đề cập.

+ Phần Kết bài: Khẳng định lại ý nghĩa và giá trị của di tích.

- Bài viết tham khảo đáp ứng được yêu cầu đối với bài văn thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử.

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP THỰC HÀNH VIẾT BÀI THUYẾT MINH VỀ MỘT DANH LAM THẮNG CẢNH HAY MỘT DI TÍCH LỊCH SỬ

a. Mục tiêu: Nhận biết được cách viết bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử.

b. Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học để thực hiện nhiệm vụ.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức để tạo lập văn bản.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm bài tập vận dụng, yêu cầu tạo lập văn bản.