Giáo án NLS Toán 8 kết nối Bài 14: Hình thoi và hình vuông

Ngày soạn: .../.../...

Ngày dạy: .../.../...

BÀI 14: HÌNH THOI VÀ HÌNH VUÔNG

(2 tiết)

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức 

Học xong bài này, HS đạt các yêu cầu sau:

• Mô tả được khái niệm hình thoi, hình vuông từ tứ giác.
• Biết và giải thích được các tính chất của hình thoi và hình vuông.
• Biết dấu hiệu nhận biết một hình chữ nhật là hình thoi.

2. Năng lực 

Năng lực chung:

• Năng lực tự chủ và tự học trong tìm tòi khám phá
• Năng lực giao tiếp và hợp tác trong trình bày, thảo luận và làm việc nhóm
• Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo trong thực hành, vận dụng.

Năng lực riêng: 

• Tư duy và lập luận toán học: phân tích dữ liệu tìm ra mối liên hệ giữa các đối tượng đã cho và các phương pháp đã học, từ đó áp dụng kiến thức đã học để chứng minh một tứ giác là hình thoi và hình vuông.
• Mô hình hóa toán học: Vận dụng được các điều đã học về hình thoi và hình vuông để giải toán.
• Giao tiếp toán học.
• Sử dụng công cụ, phương tiện học toán: sử dụng máy tính cầm tay.

Năng lực số:

• 5.2.TC2b: Lựa chọn được các công cụ số và các giải pháp công nghệ có thể có để giải quyết nhu cầu.
• 6.1.TC2a: HS sử dụng công cụ AI hoặc sản phẩm số do GV cung cấp để tiếp nhận thông tin, trả lời câu hỏi đơn giản.
• 2.1.TC2a: Lựa chọn được nhiều công nghệ số để tương tác.
• 1.1.TC2a: HS tiếp cận, khai thác được thông tin từ nguồn học liệu số dưới sự hướng dẫn của GV.

3. Phẩm chất

• Có ý thức học tập, ý thức tìm tòi, khám phá và sáng tạo, có ý thức làm việc nhóm, tôn trọng ý kiến các thành viên khi hợp tác.
• Chăm chỉ tích cực xây dựng bài, có trách nhiệm, chủ động chiếm lĩnh kiến thức theo sự hướng dẫn của GV.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 

1. Đối với GV 

- SGK, KHBD.

- Tài liệu giảng dạy, giáo án PPT, PBT (ghi đề bài cho các hoạt động trên lớp).

- Các hình ảnh liên quan đến nội dung bài học,...

- Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

- Bộ câu hỏi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz hoặc Kahoot.

- Máy tính kết nối Internet.

2. Đối với HS

- SGK, SBT, vở ghi, giấy nháp.

- Đồ dùng học tập (bút, thước...).

- Bảng nhóm, bút viết bảng nhóm.

- Thiết bị di động/Máy tính/Máy tính bảng kết nối Internet (nếu điều kiện lớp học cho phép).

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

TIẾT 1: HÌNH THOI

Hoạt động 1: Hình thoi

a) Mục tiêu: 

- HS nhận biết được khái niệm hình thoi.

- HS giải thích được tính chất của hình thoi.

- HS nhận biết dấu hiệu để một hình là hình thoi.

- Phát biểu và giải thích được khái niệm và tính chất của hình thoi.

- Sử dụng được tính chất của hình thoi để chứng minh tính chất hình học.

- Phát biểu và giải thích được dấu hiện nhận biết của hình thoi.

b) Nội dung:

HS đọc SGK, nghe giảng, thực hiện các nhiệm vụ được giao, suy nghĩ trả lời câu hỏi, thực hiện HĐ 1, Ví dụ 1, 2, Luyện tập 1.

c) Sản phẩm: HS hình thành được kiến thức bài học, câu trả lời của HS cho các câu hỏi, HS phát biểu được khái niệm và tính chất của hình thoi, vận dụng được tính chất của hình thoi để chứng minh tính chất hình học.

d) Tổ chức thực hiện:

HĐ CỦA GV VÀ HS	SẢN PHẨM DỰ KIẾN	NLS
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu khái niệm và tính chất của hình thoi - GV sử dụng phần mềm GeoGebra vẽ hình thoi và yêu cầu HS quan sát, mô tả hình thoi qua hình vẽ, sau đó đưa ra định nghĩa hình thoi. - GV dẫn dắt, đặt câu hỏi và rút ra kết luận trong hộp kiến thức (GV đặt câu hỏi dẫn dắt: “Từ HĐ mở đầu chúng ta có thể thấy hình thoi có đặc điểm gì?”). - HS thảo luận nhóm đôi, trả lời Câu hỏi: Hãy nêu tính chất của hình bình hành? Nếu hình thoi là hình bình hành thì hình thoi có tính chất tương ứng của hình bình hành không? + GV gợi ý HS lựa chọn dấu hiện thích hợp với định nghĩa hình thoi để giải thích tại sao hình thoi là một hình bình hành. GV chốt kiến thức: Hình thoi có tất cả các tính chất của hình bình hành. - GV giúp HS nhớ lại cách gấp giấy để tạo góc vuông và tạo tia phân giác của một góc, hướng dẫn HS gấp tờ giấy hình thoi. - GV vẽ hình và hướng dẫn HS thực hiện HĐ1: Chứng minh theo tính chất tam giác cân và tính chất hai đường phân giác. GV chữa bài, chốt đáp án. - GV dẫn dắt, đặt câu hỏi và rút ra kết luận trong hộp kiến thức (GV đặt câu hỏi dẫn dắt: “Từ ví dụ ở HĐ1 chúng ta có thể thấy hình thoi có tính chất gì?”). - GV mời một vài HS đọc khung kiến thức trọng tâm. - HS đọc hiểu Ví dụ 1, HS nêu lại các bước làm và giải thích. + GV gợi ý HS chứng minh tứ giác ABCD là hình thoi bằng cách chứng minh cách bốn cạnh của tứ giác bằng nhau. Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu dấu hiệu nhận biết hình thoi - GV nêu vấn đề và giới thiệu Định lí 2. - GV mời 1 HS lên vẽ hình bằng phần mềm và thực hiện Câu hỏi. - HS đọc hiểu Ví dụ 2.  + GV gợi ý HS dựa vào tính chất hai góc đối bằng nhau của hình bình hành để chứng minh tứ giác nào là hình thoi. - HS thực hiện Luyện tập 1.  - GV đặt câu hỏi: + Hình a có là hình thoi hay không? Nếu có, dựa vào dấu hiệu nào để chứng minh đó là hình thoi? + Hình b có là hình thoi hay không? Nếu có, dựa vào dấu hiệu nào để chứng minh đó là hình thoi? + Hình c có là hình thoi hay không? Nếu có, dựa vào dấu hiệu nào để chứng minh đó là hình thoi? Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:  - HS theo dõi SGK, chú ý nghe, tiếp nhận kiến thức, hoàn thành các yêu cầu, thảo luận nhóm đôi theo yêu cầu, trả lời câu hỏi. - GV quan sát hỗ trợ, hướng dẫn.  Bước 3: Báo cáo, thảo luận:  - HS giơ tay phát biểu, lên bảng trình bày - Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn.   Bước 4: Kết luận, nhận định: GV tổng quát lưu ý lại kiến thức trọng tâm  + Hình thoi là tứ giác có bốn cạnh bằng nhau. + Hình thoi có tất cả các tính chất của hình bình hành. + Dấu hiệu nhận biết của hình thoi	1. Hình thoi * Khái niệm hình thoi và tính chất của nó Kết luận: Hình thoi là tứ giác có bốn cạnh bằng nhau. Câu hỏi: - Hình thoi là hình bình hành vì có hai cạnh đối bằng nhau. - Tính chất của hình thoi: + Hình thoi có các cặp cạnh đối song song và bằng nhau. + Hình thoi có các góc đối bằng nhau. + Hình thoi có hai đường chéo cắt nhau tạo trung điểm của mỗi đường. HĐ1:  a) Ta có AB = AD nên ABD là tam giác cân tại A b) Ta có O là trung điểm của BD (do ABCD là hình thoi nên cũng là hình bình hành)  ⇒ OB = OD Xet tam giác AOB và AOD ta có: AO chung OB = OD AB = AD ⇒ (c.c.c) ⇒ Suy ra AC là phân giác Mà tam giác ABD cân suy ra AC vuông góc với BD Định lí 1: Trong hình thoi: a) Hai đường chéo vuông góc với nhau; b) Hai đường chéo là các đường phân giác của các góc trong hình thoi. Ví dụ 1: a) Vì hai đường tròn tâm A và C có cùng bán kính, cắt nhau tại B, D nên AB = AD = CD = CB. Vậy theo định nghĩa, tứ giác ABCD là hình thoi. b) Từ câu a và theo Định lí 1 ta có AC BD. * Dấu hiệu nhận biết hình thoi Định lí 2: a) Hình bình hành có hai cạnh kề bằng nhau là hình thoi. b) Hình bình hành có hai đường chéo vuông góc với nhau là hình thoi. c) Hình bình hành có một đường chéo là đường phân giác của một góc là hình thoi. Câu hỏi: GT ABCD là hình bình hành, BD là đường phân giác của , KL ABCD là hình thoi     Ví dụ 2: a) Tứ giác ABCD là hình bình hành vì có các góc đối bằng nhau: , . Mặt khác, ta lại có hai cạnh kề AB và BC bằng nhau. Do đó, tứ giác ABCD là hình thoi. b) Tứ giác MNPQ không phải là hình thoi vì hai cạnh kề MN và NP không bằng nhau. Luyện tập 1: Hình a) là hình thoi Vì là hình bình hành (có hai đường chéo cắt nhau ở trung điểm của mỗi đường) có hai đường chéo vuông góc với nhau. Hình b) là hình thoi Vì là hình bình hành (có một cặp cạnh đối song song và bằng nhau) có một đường chéo là đường phân giác của một góc. Hình c) không là hình thoi vì bốn cạnh không bằng nhau.	- 5.2.TC2b: Sử dụng phần mềm để vẽ hình. - 2.1.TC2a: Tương tác trực tiếp với hình học qua phần mềm.

TIẾT 2: HÌNH VUÔNG

Hoạt động 2: Hình vuông

a) Mục tiêu: 

- HS nhận biết được khái niệm hình vuông.

- HS giải thích được tính chất của hình vuông.

- HS nhận biết dấu hiệu để một hình là hình vuông.

- Phát biểu và giải thích được khái niệm và tính chất của hình vuông.

- Sử dụng được tính chất của hình vuông để chứng minh tính chất hình học.

- Phát biểu và giải thích được dấu hiện nhận biết của hình vuông.

b) Nội dung:

 HS đọc SGK, nghe giảng, thực hiện các nhiệm vụ được giao, suy nghĩ trả lời câu hỏi, thực hiện HĐ2, Ví dụ 3, Luyện tập 2, Vận dụng.

c) Sản phẩm: HS hình thành được kiến thức bài học, câu trả lời của HS cho các câu hỏi, HS phát biểu được khái niệm và tính chất của hình vuông, vận dụng được tính chất của hình vuông để chứng minh tính chất hình học.

d) Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a) Mục tiêu: Học sinh củng cố lại kiến thức đã học.

b) Nội dung: HS vận dụng các kiến thức của bài học làm bài tập 3.29, 3.30 (SGK – tr.71, 72), HS trả lời các câu hỏi trắc nghiệm.

c) Sản phẩm học tập: HS giải quyết được tất cả các bài tập liên quan. 

d) Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm nhanh trên Quizizz hoặc Kahoot để củng cố toàn bài.

- GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS trả lời nhanh một số câu hỏi trắc nghiệm tổng kết bài học.

Câu 1. Hãy chọn câu sai.

A. Tứ giác có 4 cạnh bằng nhau là hình thoi

B. Tứ giác có hai đường chéo vuông góc với nhau và bằng nhau là hình thoi 

C. Hình bình hành có đường chéo là phân giác của một góc là hình thoi       

D. Hình bình hành có hai đường chéo vuông góc với nhau là hình thoi

Câu 2. Hình thoi không có tính chất nào dưới đây?

A. Hai đường chéo cắt nhau tại trung điểm của mỗi đường        

B. Hai đường chéo là các đường phân giác của các góc của hình thoi 

C. Hai đường chéo bằng nhau

D. Hai đường chéo vuông góc với nhau

Câu 3. …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

D. Hình thoi

- GV tổ chức cho HS hoạt động thực hiện nhóm đôi làm bài Bài 3.29, 3.30 (SGK – tr.71, 72).

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: 

- HS quan sát và chú ý lắng nghe, thảo luận nhóm, hoàn thành các bài tập GV yêu cầu.

- GV quan sát và hỗ trợ.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 

- Câu hỏi trắc nghiệm: HS trả lời nhanh, giải thích, các HS chú ý lắng nghe sửa lỗi sai.

- Mỗi bài tập GV mời HS trình bày. Các HS khác chú ý chữa bài, theo dõi nhận xét bài trên bảng.

Kết quả: 

Trắc nghiệm:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Bước 4: Kết luận, nhận định: 

- GV chữa bài, chốt đáp án, tuyên dương các hoạt động tốt, nhanh và chính xác.

[2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác được xác định rõ ràng với công nghệ số (làm bài tập online) trong lớp học.

5.2.TC2b: Sử dụng phần mềm để vẽ hình.

2.1.TC2a: Tương tác trực tiếp với hình học qua phần mềm.]

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..