Định nghĩa: Là cách lặp lại mô hình cú pháp (trật tự sắp xếp các từ, cụm từ) trong các câu thơ, câu văn liên tiếp nhau.
Tác dụng: Tạo ra nhịp điệu cân đối, hài hòa cho văn bản; đồng thời nhấn mạnh, làm nổi bật nội dung tư tưởng hoặc cảm xúc mà người viết muốn biểu đạt.

2. Biện pháp tu từ đối

Định nghĩa: Là cách sắp xếp các từ ngữ, cụm từ hoặc vế câu song song có sự tương phản hoặc tương đồng về ngữ âm, ngữ nghĩa nhằm tạo thế cân xứng.
Các hình thức thể hiện:
- Đối trong một cụm từ/vế câu (tiểu đối).
- Đối giữa hai vế câu của một cặp câu.
Tác dụng: Tạo nên vẻ đẹp cân xứng, hài hòa tuyệt đối cho lời thơ, câu văn; giúp cô đọng và khái quát những triết lý, cảm xúc đối lập.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Bản chất của lặp cấu trúc: Tạo ra các lớp sóng nhịp điệu song hành, giúp tăng sức gợi cảm và nhạc điệu cho câu văn, câu thơ.
Bản chất của phép đối: Đòi hỏi sự tương ứng chặt chẽ về từ loại (danh từ đối danh từ, động từ đối động từ) và thanh điệu (bằng đối trắc).
Phạm vi sử dụng phép đối: Rất phổ biến trong thơ Đường luật, câu đối đỏ và văn xuôi cổ điển nghệ thuật.
Phân biệt tác dụng: Lặp cấu trúc thiên về tạo nhịp nhấn mạnh cảm xúc dâng trào; phép đối thiên về tạo sự trang trọng, cân bằng và triết lý.
Hiệu quả thực hành: Giúp người học nâng cao tư duy ngôn ngữ, biết cách tạo ra các câu văn cân xứng, giàu tính nhạc khi viết văn nghị luận.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: Tiêu đề bài học
- Tiêu đề: Thực hành tiếng Việt: Biện pháp tu từ lặp cấu trúc và đối.
- Nội dung: Mục tiêu nhận diện và phân tích tác dụng của hai biện pháp tu từ trong văn bản văn học.
Slide 2: Biện pháp tu từ lặp cấu trúc
- Tiêu đề: Lặp cấu trúc – Nhịp điệu và Điểm nhấn
- Nội dung: Khái niệm cốt lõi; tác dụng tạo nhạc điệu và nhấn mạnh ý; ví dụ minh họa trực quan.
Slide 3: Biện pháp tu từ đối
- Tiêu đề: Phép đối – Sự cân xứng hoàn mỹ
- Nội dung: Khái niệm cốt lõi; phân loại (đối trong câu, đối giữa hai vế câu); ví dụ minh họa trong thơ trung đại.
Slide 4: Phân tích bài tập thực hành 1
- Tiêu đề: Luyện tập nhận diện biện pháp lặp cấu trúc
- Nội dung: Chỉ ra cấu trúc lặp trong trích đoạn thơ Truyện Kiều ("Buồn trông..."); phân tích hiệu quả nghệ thuật diễn tả nỗi sầu sâu thẳm của Thúy Kiều.
Slide 5: Phân tích bài tập thực hành 2
- Tiêu đề: Luyện tập nhận diện biện pháp đối
- Nội dung: Phân tích phép đối trong các cặp câu trích từ Truyện Kiều; chỉ rõ sự cân xứng về từ loại và ý nghĩa.
Slide 6: Tổng kết ứng dụng
- Tiêu đề: Ứng dụng biện pháp tu từ trong tạo lập văn bản
- Nội dung: Bảng so sánh nhanh hai biện pháp tu từ; hướng dẫn học sinh viết đoạn văn có sử dụng ít nhất một câu có phép đối hoặc lặp cấu trúc.