Định nghĩa: Biểu đồ đoạn thẳng dùng để biểu diễn sự thay đổi của một đại lượng theo thời gian.
Cấu tạo:
- Trục nằm ngang (Trục hoành): Biểu diễn các mốc thời gian.
- Trục thẳng đứng (Trục tung): Biểu diễn đại lượng ta đang quan tâm.
- Các đoạn thẳng: Nối các điểm dữ liệu liên tiếp với nhau để thể hiện xu hướng (tăng, giảm hoặc không đổi).

2. Đọc và phân tích dữ liệu trên biểu đồ

Cách đọc: Để tìm giá trị của đại lượng tại một mốc thời gian, từ mốc thời gian đó trên trục ngang, dóng thẳng đứng lên gặp biểu đồ tại một điểm, rồi dóng ngang từ điểm đó sang trục đứng để đọc giá trị.
Độ dốc của đoạn thẳng:
- Đoạn thẳng đi lên: Đại lượng tăng.
- Đoạn thẳng đi xuống: Đại lượng giảm.
- Đoạn thẳng nằm ngang: Đại lượng không đổi.
Ví dụ: Biểu đồ nhiệt độ các tháng trong năm. Trục ngang ghi Tháng 1, 2, 3... Trục đứng ghi Nhiệt độ (°C). Đoạn thẳng từ Tháng 1 đến Tháng 6 đi lên cho thấy nhiệt độ đang tăng dần.

3. Các bước vẽ biểu đồ đoạn thẳng

Bước 1: Vẽ hai trục vuông góc (trục ngang: thời gian; trục đứng: tiêu chí thống kê). Chọn tỉ lệ thích hợp trên trục đứng.
Bước 2: Xác định các điểm biểu diễn cặp giá trị (thời gian, số liệu) và nối các điểm liên tiếp bằng các đoạn thẳng.
Bước 3: Ghi số liệu tại các điểm (nếu cần), ghi tên các trục, chú giải và đặt tên cho biểu đồ.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Chức năng chính: Biểu đồ đoạn thẳng là công cụ tối ưu nhất để trực quan hóa xu hướng tăng/giảm của số liệu theo thời gian.
Cấu trúc trục: Thời gian luôn nằm ở trục ngang; đại lượng đo lường nằm ở trục đứng.
Độ dốc đoạn thẳng thể hiện tốc độ và chiều hướng thay đổi: Dốc lên là tăng, dốc xuống là giảm, càng dốc thì thay đổi càng nhanh.
Kỹ năng đọc số liệu: Kết hợp dóng vuông góc từ các trục để xác định chính xác giá trị tại từng mốc thời gian.
Nhận xét tổng thể: Từ xu hướng của các đoạn thẳng, người xem có thể dự báo sơ bộ xu hướng của đại lượng đó trong tương lai gần.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (Khung tối giản)

Slide 1: Tiêu đề
- Tiêu đề: Bài 19: Biểu đồ đoạn thẳng.
- Nội dung: Tên giáo viên/Môn học - Toán 7.
Slide 2: Khái niệm & Ứng dụng
- Tiêu đề: 1. Biểu đồ đoạn thẳng là gì?
- Nội dung: Khái niệm. Ý nghĩa: Dùng để biểu diễn sự thay đổi của dữ liệu theo thời gian (ngày, tháng, năm...).
Slide 3: Cấu tạo biểu đồ
- Tiêu đề: 2. Các yếu tố của biểu đồ đoạn thẳng.
- Nội dung: Trục ngang (Thời gian) - Trục đứng (Số liệu) - Các điểm dữ liệu - Các đoạn thẳng nối tiếp.
Slide 4: Cách phân tích xu hướng
- Tiêu đề: 3. Đọc và nhận xét biểu đồ.
- Nội dung: Hướng đi lên = Tăng; Hướng đi xuống = Giảm; Nằm ngang = Giữ nguyên. Độ dốc thể hiện mức độ thay đổi nhanh/chậm.
Slide 5: Các bước vẽ biểu đồ
- Tiêu đề: 4. Quy trình vẽ biểu đồ đoạn thẳng.
- Nội dung: Bước 1: Vẽ hệ trục vuông góc. Bước 2: Xác định và nối các điểm. Bước 3: Hoàn thiện tên và số liệu.
Slide 6: Bài tập thực hành nhanh
- Tiêu đề: Luyện tập tại lớp.
- Nội dung: Cho một biểu đồ đoạn thẳng mẫu (ví dụ: Chiều cao của một cây xanh theo tuần). Học sinh trả lời: Tuần nào cây lớn nhanh nhất? Chiều cao tuần thứ 4 là bao nhiêu?