Giáo án điện tử sinh học 7 kết nối bài 30: Trao đổi nước và chất dinh dưỡng ở thực vật

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG

• Nước có vai trò như thế nào đối với sự sống của các loài thực vật?
• Thực vật hấp thụ nước chủ yếu thông qua bộ phận nào?
• Nếu ở động vật có hệ mạch phân bố khắp cơ thể cùng với hoạt động của tim giúp vận chuyển dịch tuần hoàn phân bố khắp cơ thể, thì ở thực vật, các chất trong cơ thể sẽ được vận chuyển bằng cách nào?

BÀI 30.

TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ CHẤT DINH DƯỠNG Ở THỰC VẬT.

NỘI DUNG BÀI HỌC

1. Sự hấp thụ nước và chất khoáng từ môi trường ngoài vào rễ
2. II. Sự vận chuyển các chất trong cây

III. Quá trình thoát hơi nước ở lá

1. IV. Một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến trao đổi nước và chất dinh dưỡng ở thực vật.
2. V. Vận dụng hiểu biết về trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng ở thực vật vào thực tiễn
3. Sự hấp thụ nước và chất khoáng từ môi trường ngoài vào rễ

Đọc thông tin mục I, quan sát Hình 30.1 và trả lời câu hỏi

Em hãy mô tả con đường nước và chất khoáng từ đất đi vào mạch gỗ của cây.

• Ở đa số thực vật, sự hấp thụ nước và chất khoáng của cây diễn ra ở các tế bào lông hút.
• Nước và muối khoáng được hấp thụ nhờ tế bào lông hút của rễ (là tế bào biểu bì của rễ biến dạng), sau đó, nước được vận chuyển qua vỏ rễ rồi đi vào mạch gỗ và tiếp tục vận chuyển lên các bộ phận khác của cây.
• Sơ đồ đường đi của nước vào mạch gỗ của cây: Nước + Chất khoáng hòa tan → Lông hút → Vỏ rễ → Mạch gỗ.
• Sự phát triển của bộ rễ có ảnh hưởng lớn tới quá trình hấp thụ nước và chất khoáng.

1. II. Sự vận chuyển các chất trong cây

Nước và chất khoáng hòa tan được hấp thụ vào rễ, tiếp tục vận chuyển lên thân và lá cây theo mạch gỗ.

Chất hữu cơ tổng hợp ở lá được vận chuyển theo mạch rây trong thân và cành đến các nơi cần sử dụng hoặc bộ phận dự trữ của cây (hạt, củ, quả).

Em hãy hoàn thành bảng 30.1 để hiểu rõ sự vận chuyển các chất trong cây.

III. Quá trình thoát hơi nước ở lá

1. 
   Hoạt động đóng, mở khí khổng

Em hãy mô tả quá trình thoát hơi nước qua khí khổng và cho biết độ mở của khí khổng phụ thuộc chủ yếu vào yếu tố nào?

Thoát hơi nước diễn ra chủ yếu qua khí khổng ở lá.

Quá trình thoát hơi nước qua khí khổng:

• Khi cây đủ nước → tế bào khí khổng trương nước → căng ra → khí khổng mở rộng → hơi nước thoát ra ngoài nhiều.
• Khi cây thiếu nước → tế bào khí khổng xẹp xuống → khí khổng khép bớt lại → hơi nước thoát ra giảm đi.
• Độ mở của khí khổng phụ thuộc chủ yếu vào hàm lượng nước trong các tế bào khí khổng còn gọi là tế bào hạt đậu.
• Tế bào khí khổng có cấu tạo phù hợp với chức năng thoát hơi nước như thế nào?
• Thành tế bào khí khổng có độ dày không đều nhau nên khi tế bào trương nước, phía thành mỏng sẽ bị căng nhiều hơn làm cho khí khổng mở rộng.

2. Ý nghĩa của sự thoát hơi nước ở lá

Thoát hơi nước có vai trò gì đối với thực vật và đối với môi trường?

• Vai trò của thoát hơi nước đối với thực vật và đối với môi trường:
• Thoát hơi nước là động lực trên của dòng mạch gỗ (dòng đi lên), đóng vai trò như lực kéo giúp dòng nước và chất khoáng vận chuyển trong thân.
• Khí khổng mở ra cho hơi nước thoát ra đồng thời giúp khí CO₂ đi vào lá, cung cấp nguyên liệu cho quá trình quang hợp và giải phóng khí O₂ ra ngoài không khí.
• Thoát hơi nước giúp điều hòa nhiệt độ cho cây, làm mất không khí xung quanh.
• Tại sao vào những ngày hè nắng nóng, khi đứng dưới bóng cây, chúng ta có cảm giác mát mẻ, dễ chịu?
• Vào những ngày hè nắng nóng, đứng dưới bóng cây ta thấy mát mẻ, dễ chịu vì cây thoát hơi nước ra ngoài không khí làm hạ nhiệt độ không khí, ngoài ra, cây quang hợp tạo ra khí oxygen giúp quá trình hô hấp của chúng ta thuận lợi hơn.