Giáo án điện tử tiết : Đọc - Người thầy đầu tiên

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC BẠN ĐẾN VỚI BUỔI HỌC HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG

   Trong những năm tháng đi học, em có yêu quý người cô, người thầy nào với một tình cảm đặc biệt không? Hãy kể một kỉ niệm của em với người cô (thầy) đó.

Tiết...

NGƯỜI THẦY ĐẦU TIÊN

(Tri-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp)

NỘI DUNG BÀI HỌC

1. TÌM HIỂU CHUNG
2. TÌM HIỂU CHI TIẾT
3. Người kể chuyện và ngôi kể
4. Nhân vật An-tư-nai
5. Nhân vật thầy Đuy-sen
6. Nhân vật người họa sĩ

III.  TỔNG KẾT

1. TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác giả Tri-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp

• Năm sinh – năm mất: 1928-2008
• Quốc gia: Cư-rơ-gư-dơ-xtan.
• Phong cách nghệ thuật: viết về cuộc sống khắc nghiệt mà cũng rất giàu chất thơ ở quê hương ông. Lối viết cô đọng, hàm súc, có nhiều cách tân độc đáo trong nghệ thuật kể chuyện.
• Tác phẩm tiêu biểu: Gia-mi-lia-a (1977), Người thầy đầu tiên (1962), Con tàu trắng (1970)…

2. Tác phẩm Người thầy đầu tiên

• Sáng tác năm 1962.
• Bối cảnh: truyện lấy bối cảnh cuộc sống ở một vùng quê miền núi còn rất lạc hậu ở Cư-rơ-gư-dơ-xtan vào những năm đầu thế kỉ XX.
• Thể loại: truyện
• Phương thức biểu đạt: tự sự

Bố cục: 3 phần

Phần 1 (từ “Mùa thu năm ngoái”… “kể hết chuyện này”): Người họa sĩ nói về lí do kể bưc thư của An-tư-nai.

Phần 2 (tiếp theo đến “rảo bước về làng”):

Phần 3 (tiếp theo đến “nghe thầy Đuy-sen giảng bài”): Những kí ức của An-tư-nai về thầy Đuy-sen.

Phần 4 (phần còn lại): Người họa sĩ suy nghĩ về bức tranh sẽ vẽ.

1. TÌM HIỂU CHI TIẾT
2. Người kể chuyện và ngôi kể

• Đọc lại văn bản và xác định ngôi kể và người kể chuyện.

ð Ngôi kể: ngôi thứ nhất

ð Người kể chuyện ở phần (1) và (4) là một họa sĩ trẻ, cùng quê với A-tư-nai; phần (2) và (3) là An-tư-nai.

Vậy mối quan hệ giữa hai nhân vật “tôi” trong truyện là gì? Từ đó giới thiệu hoàn cảnh câu chuyện?

ð Hai người kể chuyện đều sinh ra và lớn lên ở làng Ku-ku-rêu, hiện nay cùng sống ở Mát-xcơ-va và có quen biết nhau.

- Hoàn cảnh truyện:

• An-tư-nai hẹn với dân làng sẽ ở lại vài ngày nhưng ngay khi buổi lễ kết thúc, bà đã vội vã rời làng, trở lại Mát-xcơ-va.
• Sau đó, bà viết thư cho hoạ sĩ, kể về “người thầy đầu tiên” giải thích vì sao mình đột ngột ra đi và nhờ anh kể lại cho dân làng nghe câu chuyện của bà.

2. Nhân vật An-tư-nai

• Đọc phần (2) và trả lời câu hỏi: An-tư-nai có hoàn cảnh sống như thế nào? Chi tiết nào nói lên điều đó?
• Hoàn cảnh sống của An-tư-nai:
  • Mồ côi cha mẹ, ở cùng chú thím, gia cảnh nghèo khó.
  • Một cô bé thiếu thốn cả về vật chất và tình cảm, không được chăm sóc, yêu thương.
• An-tư-nai đã dành cho thầy Đuy-sen tình cảm như thế nào? Chi tiết nào nói lên điều đó?
• Nhờ “người thầy đầu tiên” ấy, cuộc đời An-tư-nai đã thay đổi ra sao?

Tình cảm yêu quý, ngưỡng mộ thầy: Thầy đã cõng, bế các em qua suối, giúp các em lao động.

ð Trân trọng, biết ơn người thầy “vì tấm lòng nhân từ, vì những ý nghĩ tốt lành, vì những ước mơ của thầy về tương lai chúng tôi”.

• An-tư-nai từ cô bé mồ côi không biết chữ, ở vùng quê nghèo khó nhờ có người thầy dạy dỗ, khích lệ đã có cơ hội lên thành phố học tập và trở thành một viện sĩ nổi tiếng.
• Tấm lòng biết ơn, trân quý người thầy.

3. Nhân vật thầy Đuy-sen

THẢO LUẬN NHÓM

1. Hình ảnh thầy Đuy-sen hiện lên qua lời kể, cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật nào?
2. Những chi tiết tiêu biểu nào được nhà văn sử dụng để khắc họa nhân vật thầy Đuy-sen?
3. Khái quát đặc điểm tính cách nhân vật thầy Đuy-sen.

- Người thầy Đuy-sen được hiện lên qua lời kể, cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật An-tư-nai.

- Là người thầy có mục đích sống cao đẹp, cương nghị, kiên nhẫn, nhân hậu, có tấm lòng vị tha:

Ngôn ngữ đối thoại: thầy đã trò chuyện, thuyết phục các em nhỏ đi học; động viên, khích lệ An-tư-nai cố gắng học tập

Chi tiết miêu tả hành động: một mình thầy sửa sang nhà kho cũ thành lớp học; bế và cõng các em nhỏ qua suối;…

Chi tiết miêu tả cảm xúc, suy nghĩ của An-tư-nai về thầy Đuy-sen: mong ước thầy là anh ruột của mình, cảm nhận tấm lòng nhân hậu của thầy…

4. Nhân vật người họa sĩ

THẢO LUẬN NHÓM

• Sau khi đọc xong bức thư của An-tư-nai, người họa sĩ đã có tâm trạng như thế nào?
• Người họa sĩ đã có những ý tưởng như thế nào? Qua đó em có nhận xét gì về người họa sĩ?
• Người họa sĩ đã suy nghĩ, băn khoăn, trăn trở để tìm ý tưởng vẽ bức tranh.
• Người họa sĩ cảm nhận được tình cảm của An-tư-nai và cũng là tình cảm của mình dành cho thầy Đuy-sen.
• Những trăn trở về bức vẽ thể hiện được sự trân trọng, biết ơn đối với người thầy.

III. TỔNG KẾT

NỘI DUNG

   Người thầy đầu tiên đã thành công khắc họa nên một câu chuyện tuyệt đẹp về tình thầy trong cũng như phản ánh được chế độ phong kiến lạc hậu với những quan niệm sai trái, không kém phần nặng nề.

NGHỆ THUẬT

- Ngôn ngữ giản dị

- Lối viết hấp dẫn, thú vị

LUYỆN TẬP

      Theo em, cách nhà văn thay đổi kiểu người kể chuyện ở các phần trong đoạn trích có tác dụng gì?

VẬN DỤNG

      Em hãy viết đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) kể lại nội dung của phần (1) hoặc phần (4) văn bản Người thầy đầu tiên bằng lời của người kể chuyện ngôi thứ ba.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

• Ôn tập lại văn bản

Người thầy đầu tiên

• Hoàn thành bài tập phần vận dụng
• Soạn bài: Thực hành tiếng Việt trang 72

TRÂN TRỌNG CẢM ƠN SỰ QUAN TÂM THEO DÕI CỦA CÁC EM!