Giáo án NLS Âm nhạc 10 Lựa chọn B (Nhạc cụ) Bài 1: Giới thiệu đàn guitar và kĩ thuật bấm, gảy trên dây 5, dây 4

Nhiệm vụ 1: Giới thiệu đàn guitar:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS tham khảo SGK và internet, chia nhóm thảo luận:

+ Cấu tạo của đàn guitar (classic)

+ Thứ tự các dây đàn

- GV cho HS nhắc lại kiến thức về dòng kẻ phụ, yêu cầu các nhóm xác định tên của các nốt nhạc cơ bản của thế tay thứ nhất.

- Tích hợp nguyên lý ứng dụng AI: GV đặt vấn đề liên hệ công nghệ: "Khi dùng app chỉnh dây đàn tích hợp AI như GuitarTuna trên điện thoại, hệ thống AI hoạt động theo nguyên lý nào để báo cho em biết dây đàn đang bị căng (quá cao) hay chùng (quá thấp)?"

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát và đọc thông tin trong SGK tr.66, 67.

- HS ôn lại kiến thức về dòng kẻ phụ, xác định tên của các nốt nhạc cơ bản của thế tay thứ nhất.

- Thảo luận nhóm trả lời câu hỏi về nguyên lý hoạt động của AI chỉnh dây đàn.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- Đại diện HS trả lời câu hỏi về AI: Ứng dụng thu âm dao động sóng âm qua micro à Thuật toán AI phân tích tần số dao động (Hz) của dây à So sánh với tần số mẫu chuẩn của từng dây buông à Đưa ra chỉ dẫn tăng hay giảm độ căng của dây.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, quan sát phần trình bày của bạn. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chỉnh sửa lỗi sai cho HS (nếu có). 

Nhiệm vụ 2: Tư thế ngồi chơi đàn guitar

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV trình chiếu 1 vài hình ảnh về tư thế ngồi chơi đàn guitar, hướng dẫn HS ôm đàn đúng tư thế, lưng luôn thẳng, các điểm tì chính xác

+ Tư thế ngồi chơi đàn guitar cổ điển

+ Tư thế ngồi chơi đàn guitar đệm hát

- Tích hợp an sinh thể chất số: GV lưu ý: "Khi ôm đàn ngồi trước giá nhạc hoặc màn hình máy tính/điện thoại, người học phải giữ lưng thẳng, vai thả lỏng tự nhiên, điều chỉnh màn hình ngang tầm mắt để tránh vẹo cột sống và đau mỏi vai gáy."

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc thông tin và quan sát hình ảnh trong SGK tr.67 kết hợp nghe GV giới thiệu thêm một số kiểu ngồi chơi đàn guitar.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- HS thực hành các tư thế ngồi chơi đàn guitar.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, quan sát phần thực hành của bạn. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chỉnh sửa lỗi sai cho HS (nếu có). 

Nhiệm vụ 3: Vị trí hai tay và kĩ thuật bấm, gảy:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS đặt tay lên đàn đúng vị trí, các ngón tay trái bấm vuông góc đàn, bàn tay phải khum tròn. 

- GV cho các nhóm thực hành ôm đàn, tự nhận xét và chỉnh sửa cho nhau. GV quan sát, sửa sai cho HS (nếu có). 

- GV thực hiện bấm, gảy mẫu cho HS. GV thực hiện động tác chậm, yêu cầu HS nhận xét về vị trí các ngón tay. 

- GV yêu cầu HS xem hình về kí hiệu của hai bàn tay (SGK tr.68), thực hành đặt bàn tay lên đàn và bấm, gảy dây. 

- GV hướng dẫn HS bấm vuông góc với phím đàn và giữ yên cổ tay, chỉ sử dụng lực từ các khớp ngón tay.

- HS thực hành bấm phím theo hướng dẫn của GV.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc thông tin và quan sát hình ảnh SGK tr.68 để nắm được vị trí hai tay trên đàn guitar và kĩ thuật bấm, gảy.

- HS thực hành bấm phím đàn.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời 1 – 2 HS trình bày về vị trí hai bàn tay trên đàn guitar và kĩ thuật bấm, gảy.

- GV mời 1 – 2 HS thực hành bấm phím đàn trước lớp.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, quan sát phần trình bày của bạn. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chỉnh sửa lỗi sai cho HS (nếu có). 

Nhiệm vụ 4: Một số nốt nhạc ở thế tay thứ nhất trên dây 5, dây 4

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Khám phá kiến thức mới

1. Giới thiệu đàn guitar và các nốt nhạc trên đàn

a. Cấu tạo: Đàn guitar gồm có 9 bộ phận:

- Đầu cần đàn.

- Khóa chỉnh dây.

- Lược đàn.

- Cần đàn.

- Phím đàn.

- Thùng đàn.

- Lỗ thoát âm.

- Ngựa đàn.

- Dây đàn.

b. Thứ tự các dây đàn guitar

- Dây 1: Mi (dây mỏng nhất).

- Dây 2: Si.

- Dây 3: Son.

- Dây 4: Rê.

- Dây 5: La.

- Dây 6: Mi (dây dày nhất)

2. Tư thế ngồi chơi đàn guitar

- Tư thế cổ điển: Bàn chân trái đặt lên ghế kê chân, ôm đàn theo 4 điểm tì: đùi trái, đùi phải, ngực và tay trái.

- Tư thế đệm hát: chân phải vắt sang chân trái, ôm đàn theo 3 điểm tì: đùi phải, ngực và tay phải.

3. Vị trí hai bàn tay trên guitar và kĩ thuật bấm, gảy

- Quy ước về kí hiệu cho các ngón tay khi chơi đàn guitar:

+ Tay trái: ngon trỏ (1), ngón giữa (2), ngón áp út (3), ngón út (4).

+ Tay phải: ngón cái (p), ngón trỏ (i), ngón giữa (m), ngón áp út (a).

- Vị trí bàn tay:

+ Bàn tay trái: khum tròn, ngón cái đặt phía sau cần đàn, các ngón bấm vuông góc với phím đàn, vị trí bấm ở trong phím đàn.

+ Bàn tay phải (kĩ thuật gảy móc dây): khum tròn, gảy dây bằng ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa, ngón áp út. Khi gảy dây, cổ tay thẳng, lực gảy xuất phát từ các khớp ngón tay.

- Các lưu ý khác:

+ Khi bấm: bấm vuông góc với phím đàn. Vị trí bẩm có thể ở trong phím nhưng do đặc thù của đàn guitar, không nên bấm ở đầu phím (vì tốn lực) mà nên bấm ở gần vị trí miếng kim loại ngăn phím. Vị trí bám đó sẽ giúp người chơi không phải dùng quá nhiều lực, âm thanh rõ ràng, tròn trịa hơn, không bị tạp âm. 

+ Khi gảy: giữ yên cổ tay, chỉ sử dụng lực từ các khớp ngón tay. Điều này sẽ giúp cho người chơi cải thiện về tốc độ, kéo dài thời gian chơi đàn. 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

10.C1.2: HS giải thích được nguyên lý cơ bản của ứng dụng AI hỗ trợ âm nhạc (cơ chế nhận diện tần số dao động âm thanh của dây đàn để hướng dẫn so dây chuẩn xác). 

4.3.NC1a: HS trình bày và thực hiện đúng tư thế ngồi chơi đàn guitar (cổ điển, đệm hát) kết hợp kiểm soát khoảng cách nhìn màn hình bản nhạc số để phòng tránh cong vẹo cột sống và bảo vệ sức khỏe thể chất.