Giáo án NLS Âm nhạc 10 Lựa chọn B (Nhạc cụ) Bài 4: Kĩ thuật gảy quãng hoà âm

Ngày soạn:.../.../...

Ngày dạy:.../.../...

PHẦN 2: PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN

B – NHẠC CỤ

BÀI 4: KĨ THUẬT GẢY QUÃNG HÒA ÂM

I. MỤC TIÊU

1. Về kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Gảy được quãng hoà âm trên đàn guitar.

2. Năng lực

• Năng lực chung: 
• Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy cô.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động âm nhạc.
• Năng lực riêng:
• Thể hiện được các bản nhạc có quãng hoà âm (chồng âm).
• Năng lực số:
• 1.2.NC1b: HS tiến hành phân tích, so sánh và đánh giá dữ liệu âm thanh số từ video biểu diễn guitar mẫu để nhận biết sự khác biệt về độ dày âm thanh, tính chất hòa hợp giữa cách gảy đơn âm và gảy chồng âm (quãng hòa âm).
• 5.2.NC1b: HS lựa chọn và áp dụng công cụ số (ứng dụng máy gõ nhịp Metronome trên điện thoại) để tự kiểm soát nhịp phách, duy trì tốc độ ổn định của nhịp 3/4 khi luyện tập gảy các chồng âm liền kề và không liền kề.
• 2.1.NC1a: HS sử dụng thiết bị số (điện thoại thông minh/máy tính bảng) để quay clip bài thực hành gảy quãng hòa âm theo chất liệu bài hát Ngày mùa của nhóm và đăng tải lên bảng Padlet của lớp để chia sẻ, tương tác đánh giá chéo.
• 3.1.NC1a: HS áp dụng phần mềm ký âm số (Flat.io hoặc MuseScore trên thiết bị cá nhân) để tạo lập, nhập nốt bè giai điệu chính và ghi thêm nốt bè hòa âm ở đầu các phách mạnh phục vụ bài tập ứng tác.
• Năng lực AI:
• 10.C2.4: HS phân tích được cách các công cụ AI âm nhạc nhận diện và phân loại các tổ hợp chồng âm dựa trên đặc trưng phổ tần số (spectrogram).
• 10.A3.1: HS đánh giá được vai trò của trực giác âm nhạc và sự nhạy cảm thẩm âm của con người khi lựa chọn các quãng hòa âm thuận tai, khẳng định tính quyết định của con người trước các phương án tổ hợp nốt tự động của AI.

3. Phẩm chất

• Có thái độ tích cực trong giờ học, rèn luyện tính chủ động, kiên trì. 
• Bồi dưỡng niềm say mê tìm tòi các kỹ thuật diễn tấu phong phú của nhạc cụ guitar.
• Có ý thức tự giác, trách nhiệm và tư duy làm chủ công nghệ khi ứng dụng AI trong học tập âm nhạc.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV Âm nhạc 10, Giáo án.
• File âm thanh và hình ảnh, video, bản nhạc, nhạc cụ, phương tiện nghe nhìn.
• Máy tính kết nối Internet, máy chiếu, bảng nộp bài trực tuyến Padlet của lớp.

2. Đối với học sinh

• SGK Âm nhạc 10.
• Thiết bị cá nhân (điện thoại/máy tính bảng có kết nối mạng), cài ứng dụng đếm nhịp số (Metronome), phần mềm ký âm số (Flat.io/MuseScore).

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nghe và nhận biết quãng hoà âm trên đàn guitar, bước đầu có nhận thức về cách chơi chồng âm. 

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS xem video clip biểu diễn guitar và nhận xét sự khác biệt về tính chất âm nhạc khi nghe quãng hoà âm. 

c. Sản phẩm học tập: 

- Nhận biết được các chồng âm khi nghe, làm quen với cách chơi chống âm trên đàn guitar.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cho HS xem video clip hoặc làm mẫu một trích đoạn âm nhạc ngắn có quãng hoà âm (gảy chồng âm).

- GV yêu cầu HS nhận xét về tính chất âm nhạc cũng như sự khác biệt của âm thanh khi nghe chồng âm (dày tiếng hơn khi gây đơn âm). 

- Tích hợp đánh giá dữ liệu âm thanh số: GV yêu cầu HS vừa nghe vừa đối chiếu dạng sóng âm thanh đơn nốt và chồng âm trên màn hình, phân tích dữ liệu âm thanh và trả lời câu hỏi: Nhận xét về tính chất âm nhạc cũng như sự khác biệt của âm thanh khi nghe chồng âm so với khi gảy đơn âm?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lắng nghe và quan sát bản nhạc guitar và đưa ra nhận xét về tính chất âm nhạc cũng như sự khác biệt của âm thanh khi nghe chồng âm.

- Phân tích dữ liệu âm thanh: chồng âm mang lại cảm giác âm thanh dày dặn, vang ngân và có chiều sâu không gian hơn so với các nốt đơn lẻ.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nhận xét về tính chất âm nhạc cũng như sự khác biệt của âm thanh khi nghe chồng âm.

- Đại diện HS trả lời: Khi gảy quãng hòa âm, hai nốt vang lên cùng lúc tạo nên màu sắc hòa thanh phong phú, âm thanh đầy đặn, giúp bài nhạc sinh động và hấp dẫn hơn gảy từng nốt đơn.

- GV yêu cầu HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến khác (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới.

- GV dẫn dắt vào bài học: Hòa âm căn bản của một bài hát là các hợp âm. Ngoài việc thuộc các hợp âm, chúng ta cũng cần chí ý đến kĩ thuật để bản nhạc trở nên sinh động hơn. Ngày hôm nay, chúng ta cùng đi tìm hiểu về kĩ thuật mới qua Bài 4 – Kĩ thuật gảy quãng hòa âm.

Năng lực số:

• 1.2.NC1b: HS tiến hành phân tích, so sánh và đánh giá dữ liệu âm thanh số từ video clip mẫu để nhận biết sự khác biệt về độ dày âm thanh và tính chất hòa thanh của quãng hòa âm.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động: Khám phá kiến thức mới 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Nắm được cách gảy quãng hoà âm trên đàn guitar

- Thực hành được các bài tập trong SGK. 

b. Nội dung: 

- Cách gảy quãng hoà âm trên đàn guitar. 

- Các bài tập thực hành gảy quãng hoà âm.

c. Sản phẩm học tập: Thể hiện được chính xác các bài tập thực hành gảy quãng hoà âm.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS thể hiện thuần thục các bài thực hành gây quãng hoà âm trong SGK.

b. Nội dung: 

- Trả lời câu hỏi trong SGK.

- Các bài thực hành gảy quãng hoà âm. 

c. Sản phẩm học tập: Thể hiện thuần thục các bài thực hành gây quãng hoà âm trong SGK.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Khi chơi quãng hòa âm trên đàn guitar cần chú ý điều gì? Cho ví dụ.

- GV hướng dẫn HS đưa ra kinh nghiệm đáng chú ý của mình khi chơi quãng hòa âm và chia sẻ với các bạn.

- GV hướng dẫn HS chia nhóm, luyện tập, thể hiện các bài thực hành và tự nhận xét cho nhau. GV quan sát, sửa sai nếu có. 

- Tích hợp tương tác số: GV yêu cầu mỗi nhóm dùng điện thoại quay clip ngắn (khoảng 40 - 50 giây) phần trình diễn bài Ngày mùa của nhóm (quay cận cảnh bàn tay phải gảy đồng thời hai dây và tay trái bấm phím chính xác), sau đó tải lên đúng bảng Padlet của lớp để chia sẻ và nhận xét chéo.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS đọc thông tin trong SGK và trả lời câu hỏi theo hướng dẫn của GV. 

- HS luyện tập và thể hiện các bài thực hành. 

- Tiến hành quay video clip và đăng tải sản phẩm lên Padlet.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- Chiếu màn hình Padlet của lớp, mở video của 1 - 2 nhóm tiêu biểu.

- GV mời 1 – 2 HS chia sẻ kinh nghiệm đáng chú ý của mình chi chơi quãng hòa âm trước lớp.

- GV yêu cầu HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến khác (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giả, chỉnh sửa lỗi sai cho HS (nếu có).

Năng lực số:

• 2.1.NC1a: HS sử dụng thiết bị số (điện thoại thông minh/máy tính bảng) để ghi hình bài thực hành kĩ thuật gảy quãng hòa âm và đăng tải lên Padlet để chia sẻ, tương tác và nhận xét chéo giữa các nhóm.

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết ứng tác và biến tấu đơn giản khi chơi nhạc cụ; biết sử dụng phần mềm ký âm số để ghi lại bản nhạc chuyển soạn; đánh giá được vai trò của trực giác thẩm mỹ của con người khi chọn quãng hòa âm trước các phương án của AI.

b. Nội dung: Vận dụng cách chơi quãng hoà âm, ứng tác và thực hành đoạn nhạc cho trước trên đàn guitar; số hóa bản nhạc trên phần mềm ký âm và thảo luận về vai trò thẩm mỹ của con người.

c. Sản phẩm học tập: HS thêm được nốt nhạc bè cho bản nhạc cho trước, thực hành được bản nhạc mới trên đàn guitar.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..