Giáo án NLS Âm nhạc 10 Lựa chọn A (Hát) Bài 3: Phát âm rõ chữ
Giáo án NLS Âm nhạc 10 (bộ SGK thống nhất từ 2026 - 2027) Lựa chọn A (Hát) Bài 3: Phát âm rõ chữ. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất để giáo viên dạy tốt môn học.
=> Giáo án tích hợp NLS Âm nhạc 10 (bộ SGK thống nhất)
Các tài liệu bổ trợ
Ngày soạn:.../.../...
Ngày dạy:.../.../...
PHẦN 2: PHƯƠNG ÁN LỰA CHỌN
A – HÁT
BÀI 3: PHÁT ÂM RÕ CHỮ
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Phân tích được cách phát âm rõ chữ.
2. Năng lực
- Năng lực chung:
- Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy cô.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động âm nhạc.
- Năng lực riêng:
- Vận dụng được cách phát âm rõ chữ khi hát.
- Năng lực số:
- 4.3.NC1a: HS trình bày và thực hiện được các động tác khởi động mở khẩu hình, phát âm tròn tiếng nhằm điều hòa cơ mặt, giải tỏa căng thẳng thể chất và bảo vệ thanh quản khi tham gia học tập trong môi trường số.
- 1.2.NC1b: HS tiến hành phân tích, so sánh và đánh giá dữ liệu âm thanh số từ video biểu diễn mẫu trên YouTube và với tiếng hát thực tế của bản thân để nhận diện kỹ thuật khởi chữ, mở chữ, đóng chữ và cách xử lý hư từ dân ca.
- 2.1.NC1a: HS sử dụng thiết bị số (điện thoại thông minh/máy tính bảng) để ghi âm/quay clip bài hát dân ca của nhóm và chia sẻ, tương tác đánh giá chéo trên không gian học tập trực tuyến (Padlet).
- 1.1.NC1b: HS áp dụng kỹ thuật tìm kiếm trên Internet để định vị, chọn lọc và truy xuất các bản thu dân ca địa phương hoặc bản beat nhạc phục vụ việc đặt lời mới và biểu diễn sáng tạo.
- Năng lực AI :
- 10.C4.3: HS giải thích được vai trò của dữ liệu âm thanh giọng nói vùng miền (dữ liệu ngữ âm tiếng Việt, âm sắc địa phương) trong việc huấn luyện các hệ thống AI nhận dạng giọng nói (Speech-to-Text) và phân tích lỗi phát âm nhả chữ.
- 10.B2.2: HS tuân thủ các quy tắc đạo đức và quy định về sở hữu trí tuệ khi sử dụng công cụ AI tạo sinh (Gen AI) hỗ trợ gieo vần, đặt lời mới cho bài dân ca: tự tư duy sáng tác lời ca, không sao chép máy móc văn bản do AI tạo ra và trích dẫn rõ nguồn gốc.
3. Phẩm chất
- Có thái độ tích cực và cảm nhận được nét đẹp của âm nhạc dân gian Việt Nam, có ý thức gìn giữ và phát triển âm nhạc dân tộc.
- Có tinh thần trách nhiệm, trung thực, tôn trọng bản quyền số và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc khi sử dụng công nghệ mới.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- SGK, SGV Âm nhạc 10, Giáo án.
- File âm thanh và hình ảnh, video, bản nhạc dân ca Cò lả và ca khúc Lí hoài nam.
- File hình ảnh minh hoạ về điều tiết hơi thở trong ca hát, nhạc đệm, phương tiện nghe, nhìn...
- Máy tính kết nối Internet, máy chiếu, bảng nộp bài trực tuyến Padlet của lớp.
2. Đối với học sinh
- SGK Âm nhạc 10.
- Thiết bị thông minh cá nhân (điện thoại/máy tính bảng có kết nối mạng), tài khoản truy cập Padlet của lớp học, ứng dụng AI hỗ trợ tra cứu ngôn ngữ.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Hát tròn vành, rõ chữ
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS phân tích được cách phát âm tròn và rõ chữ khi hát.
b. Nội dung: HS tìm hiểu về cách phát âm rõ chữ .
c. Sản phẩm học tập: HS phân tích được cách khởi chữ, mở chứ, đóng chữ
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS/AI |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV phân tích cách khởi chữ, mở chữ, đóng chữ. - Tích hợp kiến thức dữ liệu AI: GV đặt vấn đề liên hệ công nghệ: "Trong các ứng dụng trợ lý ảo hay phần mềm AI chuyển giọng nói thành văn bản (Speech-to-Text), tại sao chất lượng dữ liệu ngữ âm tiếng Việt (cách phát âm chuẩn của con người về phụ âm đầu, nguyên âm và phụ âm cuối) lại quyết định tính chính xác của AI? Nếu người hát phát âm dính chữ hoặc sai đóng chữ, hệ thống AI sẽ xử lý như thế nào?" - GV chia lớp thành từng nhóm nhỏ để thực hành luyện tập cách phát âm, nhả chữ qua một ca từ, một câu hát cụ thể. Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS lắng nghe GV hướng dẫn và thực hành luyện tập. - Thảo luận nhóm trả lời câu hỏi về vai trò của dữ liệu ngữ âm đối với mô hình AI nhận dạng âm thanh. - GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - Đại diện HS các nhóm thực hiện trước lớp. - Đại diện HS trả lời câu hỏi về AI: Dữ liệu ngữ âm tiếng Việt chuẩn giúp mô hình AI nhận diện chính xác ranh giới các âm tiết; nếu phát âm không rõ chữ, nuốt âm cuối, AI sẽ dịch sai từ ngữ do dữ liệu đầu vào bị méo mó. - GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, quan sát phần trình bày của bạn. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV đánh giá, nhận xét, chỉnh sửa lỗi sai cho HS (nếu có). | 1. Hát tròn vành, rõ chữ - Hát tròn vành, rõ chữ là cách xử lí từ nào rõ từ đó, âm thanh gọn gàng, đầy đặn, trau chuốt, lời ca nghe rõ ràng, không gây hiểu sai nghĩa của từ. - Muốn đạt được tiêu chí này cần nắm được thế nào là khởi chữ, mở chữ và đóng chữ trong kĩ thuật hát. - Ví dụ: Trong từ hát + Khởi chữ là cách đặt âm đầu của phát âm (âm h của từ hát). Cần đạt âm nhẹ nhàng, rõ và nét chữ như cách nói thông thường. + Mở chữ là âm quyết định độ vang của tiếng hát (âm a của từ hát). Đặc trưng của hát dân ca là sử dụng khẩu hình bẹt khép miệng, tuy nhiên với các nguyên âm như a, ô cần mở rộng hơn để đỉnh âm được vang và nét. + Đóng chữ: Với những từ có âm cuối là phụ âm hoặc bán nguyên âm (âm t là phụ âm cuối của từ hát), người hát cần khép miệng nhanh, gọn và nét tiếng. |
10.C4.3: HS giải thích được vai trò của dữ liệu âm thanh giọng nói vùng miền và cách phát âm chuẩn xác trong việc huấn luyện các hệ thống AI nhận dạng giọng nói (Speech-to-Text). |
Hoạt động 2: Luyện thanh và học hát
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS vận dụng được cách phát âm tròn và rõ chữ khi hát.
b. Nội dung: - HS khởi động giọng hát và học hát bài thực hành hát bài hát Cò lả và dân ca Lí hoài nam.
c. Sản phẩm học tập:
- HS vận dụng được cách phát âm rõ chữ khi hát.
- HS hát đúng cao độ, trường độ, thể hiện được sắc thái của bài hát.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- HS hát thuần thục bài hát đạt tròn vành, rõ chữ.
- HS tìm hiểu được các bài hát địa phương nơi HS đang sinh sống, góp phần gìn giữ và phát triển dân ca tại địa phương cũng như âm nhạc truyền thống của dân tộc.
b. Nội dung: GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm, trả lời các câu hỏi liên quan tới bài học; luyện tập phát âm rõ chữ các nguyên âm, phụ âm khó trong bài học.
c. Sản phẩm học tập: HS hát rõ lời, hát chính xác giai điệu và lời ca, thể hiện được sắc thái tình cảm của bài hát.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ để luyện tập cách phát âm, nhả chữ khi hát.
- GV yêu cầu HS kể tên một số bài hát dân ca tại địa phương nơi HS đang sinh sống.
- GV nhận xét và gợi ý HS thực hiện bài hát với các hình thức hát bè, hát đuổi,....
- Tích hợp tương tác số: GV yêu cầu mỗi nhóm dùng điện thoại quay clip ngắn (khoảng 40 giây) phần trình bày bài Cò lả hoặc Lí hoài nam của nhóm, chú trọng quay cận cảnh khẩu hình mở chữ và đóng chữ rõ ràng, sau đó tải lên bảng Padlet chung của lớp để chia sẻ và nhận xét chéo.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thực hành luyện tập cách phát âm, nhả chữ khi hát theo hướng dẫn của GV.
- HS kể tên một số bài hát dân ca tại địa phương nơi HS đang sinh sống.
- Nhóm tiến hành quay video clip và đăng tải sản phẩm lên Padlet.
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- Chiếu màn hình Padlet của lớp, mở clip của 1 – 2 nhóm tiêu biểu.
- GV mời đại diện các nhóm thực hành trước lớp.
- GV mời đại diện HS kể tên các bài hát dân ca tại địa phương:
+ Dân ca Bắc Bộ: Trống cơm, Còn duyên, Hát ru, Lí cây đa…
+ Dân ca Trung Bộ: Lí kèo chài, Hò giã gạo…
+ Dân ca Nam Bộ: Dạ cổ hoài lang, Em đi trên cỏ non, Quê em mùa nước lũ…
- GV yêu cầu HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến khác (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giả, chỉnh sửa lỗi sai cho HS (nếu có).
Năng lực số :
- 2.1.NC1a: HS sử dụng thiết bị số (điện thoại thông minh/máy tính bảng) để ghi hình phần thực hành hát tròn vành rõ chữ và đăng tải lên Padlet để chia sẻ, tương tác và nhận xét chéo giữa các nhóm.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động:
- Vận dụng được cách hát tròn vành rõ chữ khi hát các bài dân ca.
- Hát được bài hát ở các hình thức khác nhau..
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đặt lời mới cho bàn dân ca Cò lả và thể hiện theo các hình thức khác nhau hoặc chọn một bài dân ca của địa phương, lên ý tưởng và thể hiện bài hát tròn vành, rõ chữ.
c. Sản phẩm học tập:
- Đặt được lời mới cho bài dân ca hoặc thể hiện bài hát dân ca tự trọn đạt tròn vành, rõ chữ.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..