Giáo án NLS Âm nhạc 11 Bài 1: Lí thuyết: Giọng Pha trưởng; Đọc nhạc: Bài đọc nhạc số 1 giọng Pha trưởng

Ngày soạn:.../.../...

Ngày dạy:.../.../...

PHẦN KIẾN THỨC CHUNG

CHỦ ĐỀ 1: KHÚC CA MÙA XUÂN

BÀI 1: LÍ THUYẾT ÂM NHẠC: GIỌNG PHA TRƯỞNG                         

 ĐỌC NHẠC: BÀI ĐỌC NHẠC SỐ 1 GIỌNG PHA TRƯỞNG

A. LÍ THUYẾT ÂM NHẠC

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Nhận biết các dấu hiệu và nêu được tính chất của giọng Pha trưởng, nhớ được tên các bậc âm ổn định trong hàng âm của giọng Pha trưởng.
• Nhận biết được bản nhạc viết ở giọng Pha trưởng.
• Biết vận dụng kiến thức đã học vào hát, đọc nhạc, chơi nhạc cụ, tìm hiểu bản nhạc.
• Chép được các nét nhạc ở giọng Pha trưởng với các tiết tấu đã học. 

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: Khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: Biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và giáo viên. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Biết vận dụng kiến thức đã học vào hát, đọc nhạc, chơi nhạc cụ, tìm hiểu bản nhạc.
• Chép được các nét nhạc ở giọng Pha trưởng với các tiết tấu đã học.

Năng lực số:

• 1.1.NC1b: Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số (HS áp dụng kỹ thuật tìm kiếm bằng từ khóa kết hợp bộ lọc định dạng âm thanh/video trên internet để tự tra cứu, nghe lại và thu thập các bản thu bài hát Một thoáng quê hương viết ở giọng Pha trưởng ở Hoạt động Luyện tập).
• 2.1.NC1a: Tương tác thông qua công nghệ số (HS sử dụng thiết bị số cá nhân để theo dõi video AI và trực tiếp thực hiện trả lời câu hỏi tương tác trực tuyến ở Hoạt động Khởi động).
• 2.4.NC1a: Hợp tác thông qua công nghệ số (HS sử dụng hiệu quả không gian cộng tác trực tuyến đám mây như Padlet/Jamboard để làm việc nhóm; cùng phân chia vai trò, thảo luận và gõ trực tiếp nội dung phân tích đặc điểm, tính chất giọng Pha trưởng ở Hoạt động Hình thành kiến thức).

Năng lực AI:

• 11.A1.2: Tính chủ động của con người / AI nâng cao năng lực con người (HS thực hiện so sánh, đối chiếu chéo thông tin do AI cung cấp về khái niệm và cấu tạo giọng Pha trưởng với nội dung sách giáo khoa Âm nhạc 11 nhằm kiểm chứng độ xác thực trước khi đưa vào thảo luận nhóm ở Hoạt động Hình thành kiến thức).
• 11.C2.MR1: Sáng tạo nội dung với AI (HS áp dụng kỹ năng đặt câu lệnh - prompt cho Chatbot AI để gợi ý đoạn văn cảm nhận âm nhạc, sau đó chủ động chọn lọc, chỉnh sửa và chịu trách nhiệm về nội dung hoàn thiện ở Hoạt động Vận dụng).

3. Phẩm chất

• HS hình thành thói quen thích khám phá, tìm hiểu bản nhạc trước khi thực hành âm nhạc; nâng cao năng lực thực hành và thẩm mĩ âm nhạc.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV Âm nhạc 11.
• File âm thanh và hình ảnh, bản nhạc ca khúc Lá xanh, Một thoáng quê hương, Ước mơ hồng.
• Nhạc cụ (đàn phím điện tử, piano, guitar), các phương tiện nghe nhìn.
• Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/Azota/website kenhhoctap.edu.vn
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Phần mềm trực tuyến hỗ trợ cộng tác nhóm và biên tập nội dung số (Padlet, Google Jamboard, Canva).

2. Đối với học sinh

• SGK Âm nhạc 11.

-        Thiết bị công nghệ cá nhân (điện thoại thông minh, máy tính bảng hoặc máy tính xách tay) có kết nối mạng để tương tác trực tiếp trong giờ học.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

a. Mục tiêu: 

- HS nhận biết và ghi nhớ được hóa biểu, hàng âm, các bậc trong hàng âm, âm chủ và các bậc ổn định của giọng Pha trưởng.

- HS nhận biết và ghi nhớ được tính chất của giọng Pha trưởng được tạo nên bởi cấu tạo hàng âm và các bậc ổn định (bậc I, III, V). 

b. Nội dung: 

- HS nhận biết hóa biểu, hàng âm và âm chủ của giọng Pha trưởng. 

- HS nhận biết các bậc ổn định và tính chất của giọng Pha trưởng. 

c. Sản phẩm: 

- Phần trình bày của HS về hóa biểu, hàng âm, âm chủ và các bậc ổn định của giọng Pha trưởng. 

- HS nêu chính xác tính chất của giọng Pha trưởng.

d. Tổ chức thực hiện:

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: HS xác định chính xác giọng và tính chất âm nhạc của trích đoạn ca khúc Một thoáng quê hương.

b. Nội dung: GV cho HS xác định hoá biểu, âm kết rồi xác định giọng của trích đoạn ca khúc Một thoáng quê hương sau đó xác định tính chất âm nhạc của trích đoạn.

c. Sản phẩm: 

- Phần xác định của HS về hóa biểu, âm chủ và giọng trích đoạn ca khúc Một thoáng quê hương. 

- Phần xác định chính xác của HS về tính chất âm nhạc của trích đoạn. 

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS lựa chọn và chép được một nét nhạc có các âm ổn định của giọng Pha trưởng trong trích đoạn ca khúc Một thoáng quê hương.

b. Nội dung: HS lựa chọn một nét nhạc trong trích đoạn ca khúc Một thoáng quê hương có chứa các âm ổn định của giọng Pha trưởng để chép vào vở.

c. Sản phẩm: Nét nhạc do HS lựa chọn có chứa các âm ổn định của giọng Pha trưởng trong trích đoạn ca khúc Một thoáng quê hương.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS xướng âm phần giai điệu của đoạn trích.

- GV nêu nhiệm vụ, yêu cầu HS thực hiện cá nhân:

+ Xác định các nét nhạc có chứa các âm ổn định của giọng Pha trưởng.

+ Lựa chọn một nét nhạc có chứa các âm ổn định của giọng Pha trưởng để chép vào vở

+ Yêu cầu AI: HS đặt câu lệnh (prompt) cho Chatbot AI gợi ý đoạn văn ngắn mô tả cảm nhận nét nhạc giọng Pha trưởng, sau đó tự chọn lọc, chỉnh sửa thành đoạn văn của mình.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát GV hướng dẫn xướng âm phần giai điệu của đoạn trích.

- HS xác định và lựa chọn chép nét nhạc có chứa các âm ổn định của giọng Pha trưởng vào vở.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình chiếu phần chép nét nhạc có chứa các âm ổn định của giọng Pha trưởng trước lớp.

- GV yêu cầu HS khác quan sát, nhận xét phần chép nhạc của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá phần chép nhạc của HS.

[11.C2.MR1: HS áp dụng kỹ năng đặt câu lệnh (prompt) cho Chatbot AI để gợi ý đoạn văn cảm nhận âm nhạc, sau đó chủ động chọn lọc, chỉnh sửa và chịu trách nhiệm về nội dung hoàn thiện.]

B. ĐỌC NHẠC: BÀI ĐỌC NHẠC SỐ 1 GIỌNG PHA TRƯỞNG

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Đọc đúng cao độ gam của giọng Pha trưởng.
• Đọc đúng cao độ, trường độ, nhịp độ và sắc thái của Bài đọc nhạc số 1. 

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: Khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: Biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và giáo viên. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Biết cách đọc gam Pha trưởng, từ đó đọc được các đoạn nhạc hoặc bài hát (đơn giản) giọng Pha trưởng.

Năng lực số:

• 2.1.NC1a: Tương tác thông qua công nghệ số (HS sử dụng ứng dụng đàn Piano ảo/Metronome trên thiết bị số cá nhân để trực tiếp tương tác, kiểm tra cao độ chuẩn và giữ nhịp ổn định trong quá trình luyện tập đọc nhạc).
• 2.4.NC1a: Hợp tác thông qua công nghệ số (HS sử dụng hiệu quả không gian chia sẻ tài liệu trực tuyến đám mây như Google Drive/Padlet để làm việc nhóm; cùng thu âm, tải lên và hoàn thiện file âm thanh bài đọc nhạc số 1 ở Hoạt động Luyện tập).

Năng lực AI:

• 11.C2.MR1: Sáng tạo nội dung với AI (HS áp dụng kỹ năng đặt câu lệnh - prompt cho Chatbot AI để tạo ra gợi ý các phương án nối tiếp nốt nhạc giọng Pha trưởng theo mẫu tiết tấu cho trước, từ đó chọn lọc, chỉnh sửa và hoàn thiện giai điệu mới ở Hoạt động Vận dụng).

3. Phẩm chất

• HS có thái độ học tập chuyên cần, phát triển được năng lực âm nhạc.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV Âm nhạc 11.
• Đàn phím điện tử, nhạc cụ gõ.
• Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/Azota/website kenhhoctap.edu.vn
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Phần mềm trực tuyến hỗ trợ cộng tác nhóm và biên tập nội dung số (Padlet, Google Jamboard, Canva).

2. Đối với học sinh

• SGK Âm nhạc 11.
• Nhạc cụ gõ.
• Thiết bị công nghệ cá nhân (điện thoại thông minh, máy tính bảng hoặc máy tính xách tay) có kết nối mạng để tương tác trực tiếp trong giờ học.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: 

- HS hát đúng cao độ của gam và các âm ổn định giọng Pha trưởng.

- HS đọc chuẩn xác cao độ và tiết tấu của bài luyện quãng theo tiết tấu và thể hiện chính xác mẫu tiết tấu.

b. Nội dung: 

- Gam và các âm ổn định của giọng Pha trưởng.

- Đọc quãng theo tiết tấu.

c. Sản phẩm: 

- HS hát chính xác cao độ và các âm ổn định của giọng Pha trưởng.

- HS thể hiện thành thục mẫu luyện tiết tấu ở tốc độ từ chậm đến nhanh. 

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS thành các nhóm và yêu cầu luyện tập hát gam. Mỗi nhóm hát từ 2 đến 3 âm. 

- GV thể hiện mẫu đọc quãng theo tiết tấu trên đàn phím điện tử và yêu cầu HS hát theo ở những lần đầu. 

- GV gõ tiết tấu hoặc đàn các mẫu và yêu cầu các nhóm thể hiện cùng.

- GV yêu cầu HS tìm những âm hình tiết tấu tương tự trong Bài đọc nhạc số 1 để từ đó hình dung ra cách thể hiện bài đọc nhạc. 

- GV lưu ý: Mẫu luyện đọc quãng theo tiết tấu được coi là cách đọc khác của gam Pha trưởng, mục đích để giờ học thêm sinh động.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS chia nhóm, luyện tập theo hướng dẫn của GV.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện 1 – 2 HS thực hành phần luyện tập trước lớp.

- GV yêu cầu HS khác quan sát, nhận xét phần trình bày của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập 

- GV nhận xét, đánh giá phần trình bày của HS.

Nhiệm vụ 2: Xem video và trả lời câu hỏi

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức bản thân để trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày câu trả lời.

- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung, nêu ý kiến (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

- GV dẫn dắt vào nội dung mới: Đọc nhạc: Bài đọc nhạc số 1 – Giọng Pha trưởng.

 [2.1.NC1a: HS sử dụng công nghệ số (quan sát video AI và tương tác với câu hỏi trên màn hình) để tương tác với nội dung bài học.]

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

a. Mục tiêu: HS thể hiện đúng cao độ, trường độ, sắc thái Bài đọc nhạc số 1.

b. Nội dung: 

- HS thể hiện đúng cao độ, trường độ, sắc thái. 

- HS biết thể hiện cách hát liền tiếng để tạo thành những câu nhạc. Chú ý cách hát to dần, nhỏ dần và các chỉ dẫn về sắc thái. 

- HS thể hiện được bài đọc nhạc kết hợp với nhạc cụ gõ theo mẫu. HS thể hiện thành thục Bài đọc nhạc số 1 đúng cao độ, tiết tấu và sắc thái.

- HS thể hiện được bài đọc nhạc kết hợp với nhạc cụ gõ theo mẫu 

c. Sản phẩm: HS thể hiện thành thục Bài đọc nhạc số 1 đúng cao độ, tiết tấu và sắc thái.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: 

- HS đọc thành thục bài đọc nhạc, có thể đọc nhạc và kết hợp nhạc cụ để gõ đệm cho bài đọc nhạc.

- HS có nhận thức ban đầu về cách xác định giọng của bản nhạc, phân tích được bản nhạc. 

- Thể hiện đúng các kí hiệu trong bài đọc nhạc.

b. Nội dung: 

- Đọc bài đọc nhạc.

- Đọc nhạc kết hợp với gõ đệm. 

c. Sản phẩm: 

- HS thể hiện thành thục bài đọc nhạc kết hợp với gỗ đệm.

- HS trả lời được các câu hỏi trong SGK. 

- HS có thể vừa hát kết hợp gõ tiết tấu. 

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot/Azota/Google Forms hoặc trang web kenhhoctap.edu.vn để củng cố toàn bài.

- GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS chơi và làm bài tập. 

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học để hoàn thành trắc nghiệm.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS lần lượt đọc đáp án đúng. 

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, đọc đáp án khác (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá

[2.1.NC1a: HS sử dụng được công nghệ số (phần mềm Quizizz/Kahoot/website) để tương tác và phản hồi kiến thức nhanh chóng]

Nhiệm vụ 2:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS thành các nhóm nhỏ, yêu cầu HS luyện tập bài tập đọc nhạc và bài đọc nhạc kết hợp với gõ đệm. 

- GV chọn những em thể hiện tốt hơn làm nòng cốt cho các nhóm lớn hơn. 

- GV yêu cầu HS chú ý đến sự ổn định về tốc độ giữa các bè và sau đó làm cảm nhận sự hòa quyện với nhau.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS luyện tập bài đọc nhạc và bài đọc nhạc kết hợp với gõ đệm theo nhóm.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện 1 – 2 nhóm HS thực hành trước lớp.

- GV yêu cầu HS khác quan sát, nhận xét phần trình bày của bạn.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá phần trình bày của HS.

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu:

- HS tạo được một giai điệu trên giọng Pha trưởng với tiết tấu cho trước. 

- HS có thể thêm các chỉ dẫn về câu nhạc và sắc thái. 

- HS có thể thể hiện một mẫu giai điệu mới. 

b. Nội dung: Sáng tạo một giai điệu mới ở giọng Pha trưởng trên mẫu tiết tấu cho trước và đọc nhạc kết hợp gõ đệm cho giai điệu đó.

c. Sản phẩm: HS thể hiện mẫu giai điệu mới do mình sáng tạo.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..