Giáo án NLS Âm nhạc 11 Bài 1: Lí thuyết: Giọng Rê thứ; Đọc nhạc: Bài đọc nhạc số 3 giọng Rê thứ

Ngày soạn:.../.../...

Ngày dạy:.../.../...

CHỦ ĐỀ 3. VIỆT NAM QUÊ HƯƠNG TÔI

BÀI 1: LÍ THUYẾT ÂM NHẠC – GIỌNG RÊ THỨ; ĐỌC NHẠC – BÀI ĐỌC NHẠC SỐ 3 GIỌNG RÊ THỨ

A. LÝ THUYẾT ÂM NHẠC – GIỌNG RÊ THỨ

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

- Nhận biết được các dấu hiệu và nêu được tính chất của giọng Rê thứ tự nhiên và Rê thứ hoà thành. 

- Nếu được tên các bậc ổn định trong hàng âm giọng Rê thứ 

- Phân biệt được sự khác nhau giữa giọng Rê thứ tự nhiên và Rê thứ hoà thanh. 

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: Khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: Biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và giáo viên. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

• Chép được các nét nhạc ở giọng Rê thứ. 
• Đọc đúng cao độ gam của giọng Rê thứ. 
• Đọc đúng cao độ, trường độ, nhịp độ và sắc thái của Bài đọc nhạc số 3. 

Năng lực số:

• 2.1.NC1a: Tương tác thông qua công nghệ số (HS sử dụng thiết bị số cá nhân để theo dõi video AI và trực tiếp thực hiện trả lời câu hỏi tương tác trực tuyến ở Hoạt động Khởi động và giải bài tập trắc nghiệm trực tuyến ở Hoạt động Luyện tập).
• 1.2.NC1a: Đánh giá dữ liệu, thông tin và nội dung số (HS áp dụng kỹ thuật tìm kiếm và đối chiếu bản nhạc giọng Rê thứ từ kho học liệu số trực tuyến để nhận diện các dấu hiệu đặc trưng như hóa biểu, âm chủ ở Hoạt động Hình thành kiến thức). 
• 3.1.NC1a: Phát triển nội dung số (HS sử dụng phần mềm ứng dụng số như MuseScore/Canva để thực hành chép nhạc, số hóa nét nhạc giọng Rê thứ và xuất file chia sẻ sản phẩm số ở Hoạt động Vận dụng). 

Năng lực AI:

• 11.A1.2: Phân tích khả năng và giới hạn của AI (HS thực hiện kiểm chứng, so sánh khả năng nhận diện hóa biểu Si giáng và gợi ý hợp âm giọng Rê thứ của công cụ AI với lý thuyết âm nhạc trong SGK để phát hiện điểm hạn chế của AI ở Hoạt động Hình thành kiến thức và Luyện tập). 
• 11.C1.1: Ứng dụng công cụ AI trong học tập (HS sử dụng trợ lý AI/công cụ AI hỗ trợ tra cứu, phân tích cấu trúc bản nhạc và đề xuất phương án chép nét nhạc giọng Rê thứ đơn giản ở Hoạt động Luyện tập và Vận dụng). 

3. Phẩm chất

- HS hình thành thói quen thích khám phá, tìm hiểu về giọng điệu; nâng cao NL thực hành quen thích khám phá, tìm hiểu về giọng điệu âm nhạc và thẩm mĩ âm nhạc. 

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV Âm nhạc 11.
• File âm thanh và hình ảnh, bản nhạc các ca khúc: Mùa xuân trên Thành phố Hồ Chí Minh, Chiều thu nhớ trường, Trở về mái trường xưa
• Các phương tiện nghe nhìn
• Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/Azota/website kenhhoctap.edu.vn
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Phần mềm trực tuyến hỗ trợ cộng tác nhóm và biên tập nội dung số (Padlet, Google Jamboard, Canva).

2. Đối với học sinh

• SGK Âm nhạc 11.
• Thiết bị công nghệ cá nhân (điện thoại thông minh, máy tính bảng hoặc máy tính xách tay) có kết nối mạng để tương tác trực tiếp trong giờ học.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

a. Mục tiêu: 

- HS nắm và trình bày được hoá biểu, âm chủ, bậc ổn định của giọng Rê thứ tự nhiên và Rê thứ hoà thành. 

- HS nắm được tính chất chung của giọng Rê thứ. 

- HS năm và phân biệt được sự khác nhau cơ bản giữa giọng Rê thứ tự nhiên và Rê thứ hoà thanh.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu, HS lắng nghe, tiếp nhận, trả lời câu hỏi và hình thành kiến thức về giọng Rê thứ.

1. Tìm hiểu hóa biểu, âm chủ và ccs bậc ổn định của giọng Rê thứ
2. Tính chất của giọng Rê thứ.

c. Sản phẩm: 

- Phần trình bày của HS về đặc điểm và tính chất chung của giọng Rê thứ. 

- Phần trình bày của HS về đặc điểm của hai loại giọng Rê thứ (tự nhiên và hoà thanh), các bậc ổn định và không ổn định trong giọng Rê thứ. 

d. Tổ chức thực hiện:

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Giúp HS xác định đúng loại giọng Rê thứ sử dụng trong trích đoạn ca khúc Trở về mái trường xưa.

b. Nội dung: Dựa vào các dấu hiệu ghi trên bản nhạc, HS xác định trích đoạn thuộc giọng Rê thứ nào.

c. Sản phẩm: Phần trình bày của HS về loại giọng Rê thứ sử dụng trong trích đoạn.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS đánh dấu được các âm ổn định của giọng Rê thứ trong trích đoạn ca khúc Trở về mái trường xưa và chép được trích đoạn vào vở.

b. Nội dung: HS đánh dấu các âm ổn định của giọng Rê thứ trong trích đoạn.

c. Sản phẩm: Phần đánh dấu của HS về các âm ổn định của giọng Rê thứ trong trích đoạn.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cho HS xem/phân tích kĩ giai điệu của trích đoạn ca khúc trong bài học rồi đánh dấu các âm ổn định, sau đó chép vào vở.

-Bài tập nâng cao/về nhà: HS ứng dụng phần mềm MuseScore hoặc Canva/Noteflight để chép lại nét nhạc 4 nhịp đầu của ca khúc ở giọng Rê thứ và xuất file ảnh/PDF nộp qua Padlet. 

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận đề bài và thực hiện

- Bài tập nâng cao/về nhà: HS ứng dụng phần mềm MuseScore hoặc Canva/Noteflight để chép lại nét nhạc 4 nhịp đầu của ca khúc ở giọng Rê thứ và xuất file ảnh/PDF nộp qua Padlet.

- GV quan sát và hỗ trợ HS khi cần.

Bước 3, 4: Báo cáo kết quả, đánh giá hoạt động, thảo luận

- GV mời HS trình bày kết quả thực hiện của mình. 

- HS trình bày kết quả trước lớp hoặc nộp qua link Padlet. GV đánh giá, tuyên dương.

- GV nhận xét, đánh giá phần trình bày của HS.

[3.1.NC1a: HS sử dụng phần mềm ứng dụng số như MuseScore/Canva để thực hành chép nhạc, số hóa nét nhạc giọng Rê thứ và xuất file chia sẻ sản phẩm số.]

B. ĐỌC NHẠC – BÀI ĐỌC NHẠC SỐ 3 GIỌNG RÊ THỨ

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

- HS hát đúng cao độ gam Rê thứ; hát đúng cao độ, trường độ Bài đọc nhạc số 3. 

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: Khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: Biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và giáo viên. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

- HS bước đầu biết cách đọc gam Rê thứ, từ đó đọc nhạc được các câu nhạc đơn giản viết ở giọng Rê thứ. 

Năng lực số:

• 2.1.NC1a: Tương tác thông qua công nghệ số (HS sử dụng thiết bị số cá nhân để theo dõi video AI và trực tiếp thực hiện trả lời câu hỏi tương tác trực tuyến ở Hoạt động Khởi động và giải bài tập trắc nghiệm trực tuyến ở Hoạt động Luyện tập).
• 1.2.NC1a: Đánh giá dữ liệu, thông tin và nội dung số (HS chủ động truy cập, khai thác và thẩm định chất lượng các tệp audio/video mẫu Bài đọc nhạc số 3 từ nguồn học liệu số trên internet để hỗ trợ việc luyện đọc đúng cao độ, trường độ ở Hoạt động Hình thành kiến thức). 
•  3.1.NC1a: Phát triển nội dung số (HS ứng dụng thiết bị thông minh để ghi âm/quay video phần thực hành đọc nhạc câu hát trong bài Lí quạ kêu, thực hiện chỉnh sửa tệp phương tiện số và đăng tải sản phẩm trực tuyến lên Padlet/Google Drive ở Hoạt động Vận dụng). 

Năng lực AI:

• 11.A1.2: Phân tích khả năng và giới hạn của AI (HS đối chiếu kết quả phản hồi/chấm điểm cao độ tự động của phần mềm AI với sự hướng dẫn của giáo viên để hiểu được giới hạn nhận diện âm thanh thực tế của AI ở Hoạt động Hình thành kiến thức). 
• 11.C1.1: Ứng dụng công cụ AI trong học tập (HS sử dụng phần mềm/ứng dụng AI phân tích cao độ âm thanh thông minh như Vocal Pitch Monitor để tự đo độ chuẩn xác giọng đọc nhạc của bản thân, từ đó chủ động điều chỉnh cao độ, trường độ ở Hoạt động Hình thành kiến thức)
•  

3. Phẩm chất

- HS có thái độ học tập chuyên cần, hiểu được nội dung bài học và vận dụng được kiến thức đã học để thể hiện được những bài với mức độ tương đương.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV Âm nhạc 11.
• Nhạc cụ: đàn phím điện tử, đàn guitar, nhạc cụ gõ.
• Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/Azota/website kenhhoctap.edu.vn
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Phần mềm trực tuyến hỗ trợ cộng tác nhóm và biên tập nội dung số (Padlet, Google Jamboard, Canva).

2. Đối với học sinh

• SGK Âm nhạc 11.
• Đàn guitar, nhạc cụ gõ.
• Thiết bị công nghệ cá nhân (điện thoại thông minh, máy tính bảng hoặc máy tính xách tay) có kết nối mạng để tương tác trực tiếp trong giờ học.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: HS hát đúng cao độ của gam và các âm ổn định giọng Rê thứ. Hát chuẩn xác cao độ và tiết tấu của bài luyện quãng theo tiết tấu.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS hát, đọc gam và các âm ổn định của giọng Rê thứ, luyện quãng. HS tiếp thu và thực hành.

c. Sản phẩm: HS hát chính xác cao độ của gam và các âm ổn định của giọng Rê thứ.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Các nhóm HS hát gam. Mỗi nhóm hát từ 2 đến 3 âm. Các nhóm HS hát các âm ổn định. Mỗi nhóm hát một âm nối tiếp nhau. 

+ Gam La thứ

+ Gam Mi thứ

- GV thể hiện mẫu hát quãng theo tiết tấu trên đàn phím điện tử và yêu cầu HS hát theo ở những lần đầu. 

- GV gõ tiết tấu hoặc đàn các mẫu và yêu cầu các nhóm thể hiện cùng. 

- GV yêu cầu HS tìm những âm hình tiết tấu tương tự trong Bài đọc nhạc số 3 để từ đó hình dung ra cách thể hiện bài đọc nhạc.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lắng nghe và thực hành.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS trình bày trước lớp, GV nhận xét, đánh giá và sửa sai cho HS (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

Nhiệm vụ 2: Xem video và trả lời câu hỏi

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức bản thân để trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày câu trả lời.

- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung, nêu ý kiến (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Đọc nhạc: Bài đọc nhạc số 3 giọng rê thứ.

 [2.1.NC1a: HS sử dụng công nghệ số (quan sát video AI và tương tác với câu hỏi trên màn hình) để tương tác với nội dung bài học.]

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

a. Mục tiêu: 

- HS thể hiện đúng cao độ, trường độ, sắc thái của bài đọc nhạc. 

- HS biết đọc nhạc kết hợp với gõ đệm. 

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu, HS lắng nghe và thực hành, hình thành kiến thức.

c. Sản phẩm: HS thể hiện thành thục Bài đọc nhạc số 3 đúng cao độ, tiết tấu, sắc thái và tính chất, biết hát liền tiếng để tạo thành câu nhạc.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Phân tích được bản nhạc và đọc thành thục bài đọc nhạc.

b. Nội dung: 

• Giải thích các kí hiệu có trong bài đọc nhạc. 
• Hát Bài đọc nhạc số 3. 
• Hát kết hợp với gõ đệm.

c. Sản phẩm: HS thể hiện thành thục bài đọc nhạc, trả lời được câu hỏi sgk, có thể vừa hát vừa kết hợp gõ tiết tấu.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS đọc nhạc được một câu trong bài hát Lí quạ kêu.

b. Nội dung: Đọc nhạc được một câu nhạc đúng cao độ, tiết tấu trong bài Lí quạ kêu do HS lựa chọn.

c. Sản phẩm: HS đọc được một câu nhạc viết ở giọng Rê thứ.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..