Giáo án NLS Âm nhạc 11 Bài 1: Lí thuyết: Các hợp âm của giọng Rê thứ; Nghe nhạc: Trường ca sông Lô
Giáo án NLS Âm nhạc 11 (bộ SGK thống nhất từ 2026 - 2027) Bài 1: Lí thuyết: Các hợp âm của giọng Rê thứ; Nghe nhạc: Trường ca sông Lô. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất để giáo viên dạy tốt môn học.
=> Giáo án tích hợp NLS Âm nhạc 11 (bộ SGK thống nhất)
Các tài liệu bổ trợ
Ngày soạn:.../.../...
Ngày dạy:.../.../...
CHỦ ĐỀ 4. GIAI ĐIỆU KÍ ỨC
BÀI 1: LÍ THUYẾT ÂM NHẠC: CÁC HỢP ÂM CỦA GIỌNG RÊ THỨ
NGHE NHẠC: TRƯỜNG CA SÔNG LÔ
A. LÝ THUYẾT ÂM NHẠC – CÁC HỢP ÂM CỦA GIỌNG RÊ THỨ
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
Sau bài học này, HS sẽ nhận biết được các hợp âm của giọng Rê thứ tự nhiên và Rê thứ hòa thanh.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
- Năng lực tự chủ và tự học: Biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và giáo viên. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.
Năng lực riêng:
- Xác định được các hợp âm đệm trong bản nhạc giọng Rê thứ.
- Cảm nhận được sự hòa quyện của các âm trong hợp âm.
- Chép được giai điệu và vận dụng các hợp âm đã học vào đặt hợp âm đệm cho ca khúc hoặc bản nhạc giọng Rê thứ.
Năng lực số:
- 2.1.NC1a: Tương tác thông qua công nghệ số (HS sử dụng thiết bị số cá nhân để theo dõi video AI và trực tiếp thực hiện trả lời câu hỏi tương tác trực tuyến ở Hoạt động Khởi động và giải bài tập trắc nghiệm trực tuyến ở Hoạt động Luyện tập).
- 1.2.NC1a: HS tìm kiếm, khai thác thông tin/kiến thức âm nhạc số từ các nguồn học liệu trực tuyến, phần mềm ứng dụng để phân tích và đánh giá ngữ cảnh sử dụng hợp âm.
- 3.1.NC1a: HS sử dụng các công cụ, phần mềm số (như phần mềm soạn nhạc/đệm hát hoặc nền tảng tương tác nhóm Padlet, Canva) để tạo lập, xử lý và chia sẻ bản ký âm/đặt hợp âm đệm.
Năng lực AI:
- 11.A1.2: HS nhận biết và giải thích được khả năng tạo ra các nội dung truyền thông số (âm thanh, hình ảnh, video) của công cụ AI ứng dụng trong bài học.
- 11.A3.1: HS vận dụng được công cụ AI tạo sinh hỗ trợ gợi ý hòa âm/tạo giai điệu đệm, biết kiểm chứng, chọn lọc và tinh chỉnh kết quả hòa âm do AI đề xuất để hoàn thiện sản phẩm học tập.
3. Phẩm chất
- HS hình thành thói quen thích khám phá, tìm hiểu về vị trí, cấu tạo, tính chất của các hợp âm giọng thứ. Hình thành thói quen thích khám phá, tìm hiểu các tác phẩm thanh nhạc, nâng cao năng lực thực hành âm nhạc và thẩm mĩ âm nhạc.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên
- SGK, SGV Âm nhạc 11.
- File âm thanh và hình ảnh, bản nhạc các ca khúc: Trở lại mái trường xưa, Phấn trắng, Mùa xuân làng lúa làng hoa.
- File âm thanh và hình ảnh, bản nhạc các ca khúc: Trường ca sông Lô; nhạc cụ (đàn phím điện tử, piano, guitar).
- Phương tiện nghe nhìn.
- Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/Azota/website kenhhoctap.edu.vn
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Phần mềm trực tuyến hỗ trợ cộng tác nhóm và biên tập nội dung số (Padlet, Google Jamboard, Canva).
2. Đối với học sinh
- SGK Âm nhạc 11.
- Thiết bị công nghệ cá nhân (điện thoại thông minh, máy tính bảng hoặc máy tính xách tay) có kết nối mạng để tương tác trực tiếp trong giờ học.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Nêu được tên các kí hiệu hợp âm sử dụng trong trích đoạn ca khúc Trở lại mái trường xưa của nhạc sĩ Đặng An Nguyên.
b. Nội dung: Xem bản nhạc trích đoạn ca khúc Trở lại mái trường xưa và xác định các kí hiệu hợp âm của giọng Rê thứ.
c. Sản phẩm: Phần trình bày của HS về các kí hiệu hợp âm trong trích đoạn ca khúc Trở lại mái trường xưa.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV cho HS quan sát bản nhạc trích đoạn ca khúc Trở lại mái trường xưa của nhạc sĩ Đặng An Nguyên, yêu cầu xác định các kí hiệu hợp âm trong trích đoạn.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS quan sát các đoạn trích, thảo luận và đưa ra câu trả lời.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS trình bày câu trả lời trước lớp.
- GV mời HS khác nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bạn (nếu có)
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
Nhiệm vụ 2: Xem video và trả lời câu hỏi
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức bản thân để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện HS trình bày câu trả lời.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung, nêu ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Bài 1: Lí thuyết âm nhạc: Các hợp âm của giọng Rê thứ; Nghe nhạc: Trường ca sông Lô.
[2.1.NC1a: HS sử dụng công nghệ số (quan sát video AI và tương tác với câu hỏi trên màn hình) để tương tác với nội dung bài học.
11.A1.2: HS nhận biết khả năng khởi tạo nội dung hình ảnh/âm thanh từ video AI được giảng viên cung cấp]
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
a. Mục tiêu:
- HS nắm được vị trí, tính chất của các hợp âm ba chính giọng Rê thứ tự nhiên và Rê thứ hòa thanh.
- HS nắm được vị trí, tính chất các hợp âm ba phụ của giọng Rê thứ tự nhiên và hợp âm bảy át của giọng Rê thứ hòa thanh.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu, HS lắng nghe, tiếp nhận, trả lời câu hỏi và hình thành kiến thức về các hợp âm của giọng Rê thứ.
- Các hợp âm ba chính của giọng Rê thứ.
- Các hợp âm ba phụ của giọng Rê thứ.
- Hợp âm bảy át của giọng Rê thứ hòa thanh.
c. Sản phẩm:
- Phần trình bày của HS về vị trí, tính chất của các hợp âm ba chính giọng Rê thứ tự nhiên, Rê thứ hòa thanh và các hợp âm ba phụ của giọng Rê thứ tự nhiên.
- Phần trình bày của HS về vị trí, tính chất của hợp âm bảy át trong giọng Rê thứ hòa thanh.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Giúp HS xác định được các hợp âm ba chính, ba phụ, hợp âm bảy át của giọng Rê thứ trong các trích đoạn ca khúc Phấn trắng.
b. Nội dung: Quan sát phần giai điệu của các trích đoạn ca khúc Phấn trắng và xác định các hợp âm ba chính, ba phụ, bảy át.
c. Sản phẩm: Phần xác định của HS về các hợp âm ba chính, ba phụ, bảy át trong các trích đoạn ca khúc.
d. Tổ chức thực hiện:
Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot/Azota/Google Forms hoặc trang web kenhhoctap.edu.vn để củng cố toàn bài.
- GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS chơi và làm bài tập.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức đã học để hoàn thành trắc nghiệm.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS lần lượt đọc đáp án đúng.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, đọc đáp án khác (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá
[2.1.NC1a: HS sử dụng được công nghệ số (phần mềm Quizizz/Kahoot/website) để tương tác và phản hồi kiến thức nhanh chóng]
Nhiệm vụ 2:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV cho HS quan sát trích đoạn ca khúc và xác định các hợp âm ba chính, ba phụ, bảy át bài hát Phấn trắng:
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS hình thành nhóm, thảo luận theo yêu cầu của GV
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời một số nhóm chia sẻ trước lớp.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: HS lựa chọn và đặt được hợp âm phù hợp với giai điệu ca khúc Mùa xuân làng lúa làng hoa của nhạc sĩ Ngọc Khuê.
b. Nội dung: HS đặt các hợp âm ba chính, ba phụ của giọng Rê thứ phù hợp với các âm ở đầu mỗi ô nhịp.
c. Sản phẩm: Phần đặt hợp âm của HS cho ca khúc Mùa xuân làng lúa làng hoa.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
B. NGHE NHẠC – TRƯỜNG CA SÔNG LÔ
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
Sau bài học này, HS sẽ nêu được tính chất âm nhạc trong trích đoạn Trường ca sông Lô của nhạc sĩ Văn Cao.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
- Năng lực tự chủ và tự học: Biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và giáo viên. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.
Năng lực riêng:
- Biết biểu lộ thái độ và cảm xúc âm nhạc thông qua vận động hoặc ngôn ngữ cơ thể.
- Cảm nhận và đánh giá được vẻ đẹp, giá trị nghệ thuật của tác phẩm âm nhạc; biết tưởng tượng khi nghe nhạc.
- Nhận ra tên bản nhạc và tên tác giả từ một vài nét nhạc điển hình.
Năng lực số:
- 2.1.NC1a: Tương tác thông qua công nghệ số (HS sử dụng thiết bị số cá nhân để theo dõi video AI và trực tiếp thực hiện trả lời câu hỏi tương tác trực tuyến ở Hoạt động Khởi động và giải bài tập trắc nghiệm trực tuyến ở Hoạt động Luyện tập).
- 1.2.NC1a: HS chủ động tra cứu, khai thác nguồn tư liệu số trực tuyến (âm thanh, hình ảnh, bài viết lịch sử) về tác giả Văn Cao và tác phẩm Trường ca sông Lô.
Năng lực AI:
- 11.A1.2: HS nhận biết khả năng tạo lập hình ảnh/âm thanh từ các công cụ AI được sử dụng trong video khởi động bài học.
3. Phẩm chất
- Có những hiểu biết về tác phẩm thanh nhạc Việt Nam; nâng cao năng lực thực hành âm nhạc và thẩm mĩ âm nhạc.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên
- SGK, SGV Âm nhạc 11.
- File âm thanh và hình ảnh, bản nhạc các ca khúc: Trở lại mái trường xưa, Phấn trắng, Mùa xuân làng lúa làng hoa.
- File âm thanh và hình ảnh, bản nhạc các ca khúc: Trường ca sông Lô; nhạc cụ (Đàn phím điện tử, piano, guitar).
- Các phương tiện nghe nhìn.
- Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/Azota/website kenhhoctap.edu.vn
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Phần mềm trực tuyến hỗ trợ cộng tác nhóm và biên tập nội dung số (Padlet, Google Jamboard, Canva).
2. Đối với học sinh
- SGK Âm nhạc 11.
- Thiết bị công nghệ cá nhân (điện thoại thông minh, máy tính bảng hoặc máy tính xách tay) có kết nối mạng để tương tác trực tiếp trong giờ học.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
a. Mục tiêu:
- HS nắm được những nét sơ lược về hoàn cảnh ra đời, đặc điểm cơ bản về cấu trúc hình thức của tác phẩm Trường ca sông Lô của nhạc sĩ Văn Cao.
- HS cảm nhận được tính chất âm nhạc, nội dung lời ca của trích đoạn trong tác phẩm Trường ca sông Lô.
b. Nội dung:
- HS nhận biết những nét sơ lược về thân thế, sự nghiệp của nhạc sĩ Văn Cao và tác phẩm Trường ca sông Lô.
- HS nghe trích đoạn (đoạn 1) bản Trường ca sông Lô của nhạc sĩ Văn Cao.
c. Sản phẩm: Phần trình bày của HS về nhạc sĩ Văn Cao và tính chất âm nhạc, nội dung lời ca của trích đoạn Trường ca sông Lô.
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS/AI |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc thông tin SGK tr.41 và kết hợp tra cứu nhanh tư liệu số để cho biết: Trường ca là gì? - GV giới thiệu vài nét sơ lược về thân thế, sự nghiệp của nhạc sĩ Văn Cao (sự nghiệp sáng tác, những tác phẩm nổi tiếng). - GV giới thiệu về hoàn cảnh ra đời của tác phẩm Trường ca sông Lô. - GV cho HS nghe/xem bản Trường ca sông Lô.
- GV giới thiệu về cấu trúc tổng thể của bản Trường ca sông Lô và tính chất âm nhạc, nội dung lời ca của trích đoạn (đoạn 1). - GV hát trích đoạn và hướng dẫn HS hát để cảm nhận tính chất âm nhạc của trích đoạn. Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS lắng nghe GV hướng dẫn, kết hợp xem tư liệu số hình ảnh/video trực tuyến. - GV vừa hướng dẫn, vừa quan sát và hỗ trợ HS khi cần. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - GV mời HS đứng dậy trình bày về tác giả, tác phẩm. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá, kết luận. - GV tổng kết bài học. | Trường ca sông Lô - Khái niệm: trường ca là một thể loại viết cho thanh nhạc gồm nhiều đoạn với tính chất chủ đề và hình tượng âm nhạc khác nhau được liên kết với nhau theo lối kể chuyện. - Tác giả Văn Cao:
+ Nhạc sĩ Văn Cao (1923 – 1955). Ông là một họa sĩ, nhà thơ với nhiều tác phẩm giá trị. + Ông là tác giả của “Tiến quân ca” - quốc ca của Việt Nam, đồng thời cũng là một trong những gương mặt quan trọng nhất của tân nhạc. + Năm 1996, ông được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh trong đợt trao giải đầu tiên; trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng nhất, Huân chương Độc lập hạng ba, Huân chương Độc lập hạng nhất. + Một số tác phẩm: Thiên Thai, Bến xuân, Tiến về Hà Nội, Trường ca sông Lô,... - Tác phẩm Trường ca sông Lô: + Tác phẩm được sáng tác sau chiến thắng sông Lô năm 1947. Tác phẩm ghi dấu sự trưởng thành của nền tân nhạc Việt Nam và là một bản hùng ca tôn vinh sự hi sinh, tinh thần quyết tâm chiến thắng trong cuộc kháng chiến. + Gồm 6 đoạn với những hình tượng và tính chất âm nhạc khác nhau. Đoạn 1 mở ra một không gian vùng sông nước gắn với bối cảnh của cuộc kháng chiến, giai điệu chậm rãi tính chất trong sáng kết hợp với lời ca như kể chuyện thủ thỉ, tâm tình. |
1.2.NC1a: HS chủ động tra cứu, khai thác nguồn tư liệu số trực tuyến (âm thanh, hình ảnh, thông tin lịch sử) để củng cố hiểu biết về tác giả Văn Cao và hoàn cảnh ra đời tác phẩm. |
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu:
- HS xác định được giọng của đoạn 1 Trường ca sông Lô.
- HS tìm và nêu được tên của một tác phẩm thanh nhạc cùng thể loại với Trường ca sông Lô.
b. Nội dung:
- HS xác định giọng đoạn 1 của bản Trường ca sông Lô.
- HS nghe và nêu cảm nhận về tính chất âm nhạc đoạn 1 Trường ca sông Lô.
c. Sản phẩm:
- Phần trình bày của HS về giọng của trích đoạn.
- Phấn trình bày của HS về tính chất âm nhạc của trích đoạn.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu:
- HS nêu được tên của một số tác phẩm thanh nhạc có cùng thể loại với Trường ca sông Lô.
- HS xác định được tên tác phẩm, tác giả thông qua hình thức nghe một câu hát hoặc một nét nhạc điển hình.
b. Nội dung:
- Tìm hiểu các tác phẩm thanh nhạc cùng thể loại với Trường ca sông Lô.
- Nghe một câu hát hoặc một nét nhạc điển hình và xác định đúng tên tác phẩm, tác giả.
c. Sản phẩm:
- Phần trình bày của HS về một tác phẩm cùng thể loại với Trường ca sông Lô.
- Phần trình bày của HS về tên tác phẩm và tác giả sau khi nghe một nét nhạc điển hình.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..