Giáo án NLS Âm nhạc 11 Bài 4: Thường thức: Sơ lược về lịch sử âm nhạc Việt Nam

Ngày soạn:.../.../...

Ngày dạy:.../.../...

BÀI 4: THƯỜNG THỨC ÂM NHẠC – SƠ LƯỢC VỀ LỊCH SỬ ÂM NHẠC VIỆT NAM

I. MỤC TIÊU

1. Kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

– Nêu được vài nét về các giai đoạn lịch sử âm nhạc Việt Nam. 

– Kể tên được một số nhạc sĩ và tác phẩm tiêu biểu thuộc các giai đoạn lịch sử âm nhạc Việt Nam. 

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Năng lực giao tiếp và hợp tác: Khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
• Năng lực tự chủ và tự học: Biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và giáo viên. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng: 

- Cảm nhận được giá trị nghệ thuật của trích đoạn Aria Cô Sao 

Năng lực số:

• 2.1.NC1a: Tương tác thông qua công nghệ số (HS sử dụng thiết bị số cá nhân để theo dõi video AI và trực tiếp thực hiện trả lời câu hỏi tương tác trực tuyến ở Hoạt động Khởi động và giải bài tập trắc nghiệm trực tuyến ở Hoạt động Luyện tập).
• 1.1.NC1b: Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số (HS sử dụng từ khóa kết hợp bộ lọc trên môi trường số để tìm kiếm các bản hòa tấu nhạc cụ dân tộc chuẩn xác ở Hoạt động Vận dụng). 
• 2.4.NC1a: Hợp tác thông qua công nghệ số (HS sử dụng không gian cộng tác trực tuyến như Padlet/Jamboard/Canva để tải bài tập, chia sẻ thông tin tác giả, tác phẩm âm nhạc ở Hoạt động Hình thành kiến thức và Vận dụng). 
• 3.3.NC1a: Thực thi bản quyền và giấy phép (HS tuân thủ quy định bản quyền số bằng việc trích dẫn rõ nguồn URL, tác giả/kênh phát hành khi khai thác các tệp tư liệu âm thanh, video hòa tấu nhạc cụ dân tộc ở Hoạt động Vận dụng). 

Năng lực AI:

• 11.A1.2: Phân tích khả năng và giới hạn của AI (HS nhận biết khả năng khởi tạo nội dung hình ảnh/âm thanh từ video AI ở Hoạt động Khởi động, đồng thời chủ động kiểm chứng, đối chiếu các thông tin/tác phẩm do công cụ AI gợi ý với tài liệu SGK và nguồn chính thống ở Hoạt động Vận dụng). 
• 11.C3.1: Sáng tạo và ứng dụng AI (HS sử dụng công cụ AI như một trợ lý hỗ trợ tổng hợp thông tin, gợi ý lập danh mục bài hòa tấu nhạc cụ dân tộc và ý tưởng trình bày ở Hoạt động Vận dụng).

3. Phẩm chất

- HS hình thành thói quen khám phá, tìm hiểu về âm nhạc Việt Nam; nâng cao NL âm nhạc, thẩm mĩ âm nhạc và có những hiểu biết về nền âm nhạc Việt Nam qua các thời kì, giai đoạn lịch sử khác nhau.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV Âm nhạc 11.
• File âm thanh và bản nhạc ca khúc Đóng nhanh lúa tốt của Lê Lôi, thơ Huyền Tâm, bản Aria Cô Sao của nhạc sĩ Đỗ Nhuận.
• Một số hình ảnh tư liệu về nhạc cụ truyền thống Việt Nam
• Nhạc cụ: đàn phím điện tử, piano, guitar
• Phương tiện nghe nhìn.
• Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/Azota/website kenhhoctap.edu.vn
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Phần mềm trực tuyến hỗ trợ cộng tác nhóm và biên tập nội dung số (Padlet, Google Jamboard, Canva).

2. Đối với học sinh

• SGK Âm nhạc 11.
• Thiết bị công nghệ cá nhân (điện thoại thông minh, máy tính bảng hoặc máy tính xách tay) có kết nối mạng để tương tác trực tiếp trong giờ học.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: HS nghe và nếu được cảm nhận về tính chất âm nhạc, nội dung lời ca của ca khúc Đóng nhanh lúa tốt.

b. Nội dung: Nghe/xem ca khúc Đóng nhanh lúa tốt của Lê Lôi, thơ Huyền Tâm.

c. Sản phẩm: Phần nhận xét của HS về tính chất âm nhạc, nội dung lời ca của ca khúc Đóng nhanh lúa tốt.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cho HS xem bản nhạc và nghe ca khúc Đóng nhanh lúa tốt trên phương tiện nghe nhìn, sau đó yêu cầu HS nhận xét về ca khúc.

https://www.youtube.com/watch?v=2X6Pjhubjgs

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lắng nghe bài hát và chia sẻ cảm xúc sau khi nghe.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS trình chia sẻ cảm xúc trước lớp

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV ghi nhận câu trả lời của HS, GV cho biết thêm: Lời ca của bài hát hoàn toàn sát thực với hoàn cảnh thực tế lúc bấy giờ khi dưới sự chiếm đóng của thực dân Pháp, vùng nông thôn phía Bắc bị chia cắt thành nhiều vùng: vùng căn cứ, vùng du kích, vùng tạm chiếm.

Bài hát đã đi theo tuyên truyền, hỗ trợ đắc lực cho chính sách thuế nông nghiệp suốt chặng đường dài gần nửa thế kỷ. Đến những thập niên cuối của thế kỷ 20, mặc dù Nhà nước ta đã có chính sách không thu thuế nông nghiệp để khuyến khích nông dân phát triển làm giàu, nhưng giai điệu của bài hát 'Đóng nhanh lúa tốt' vẫn vang vọng đâu đó trong những chương trình ca nhạc, những buổi phát thanh theo yêu cầu của khán - thính giả. Bởi vậy, bài hát xứng đáng được trân trọng như một chứng nhân lịch sử để ghi nhớ một giai đoạn đấu tranh anh dũng hào hùng của cả dân tộc.

Nhiệm vụ 2: Xem video và trả lời câu hỏi

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức bản thân để trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày câu trả lời.

- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung, nêu ý kiến (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

- GV dẫn dắt HS vào bài học

 [2.1.NC1a: HS sử dụng công nghệ số (quan sát video AI và tương tác với câu hỏi trên màn hình) để tương tác với nội dung bài học.

11.A1.2: HS nhận biết khả năng khởi tạo nội dung hình ảnh/âm thanh từ video AI được giảng viên cung cấp]

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

a. Mục tiêu: 

- HS nắm và trình bày được những giai đoạn âm nhạc thuộc ba thời kì lớn trong lịch sử âm nhạc Việt Nam. 

- HS nêu được tên một số nhạc sĩ và tác phẩm tiêu biểu trong các giai đoạn thuộc ba thời kì lớn trong lịch sử âm nhạc Việt Nam. 

- HS nằm và trình bày được nội dung chính của vở nhạc kịch Cô Sao và cảm nhận được tính chất âm nhạc, nội dung lời ca của Aria Cô Sao. 

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS tìm hiểu, HS lắng nghe và thực hành, hình thành kiến thức.

c. Sản phẩm: HS thực hiện các yêu cầu của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: 

- HS ghi nhớ và nêu được những đặc điểm tiêu biểu của các giai đoạn thuộc ba thời kì lớn trong lịch sử âm nhạc Việt Nam. 

- HS nêu được tên một vài tác giả và tác phẩm tiêu biểu trong giai đoạn lịch sử âm nhạc từ năm 1945 đến nay. 

- HS nêu được vài nét nổi bật về vở nhạc kịch Cô Sao và tinh chất âm nhạc, nội dung lời ca của Aria Cô Sao.

b. Nội dung: 

- Đặc điểm tiêu biểu của từng thời kì lịch sử âm nhạc Việt Nam. 

- Các nhạc sĩ và tác phẩm tiêu biểu trong giai đoạn từ năm 1945 đến nay. 

- Nội dung chính của vở nhạc kịch Cô Sao và tính chất âm nhạc, nội dung lời ca Aria Cô Sao.

c. Sản phẩm: 

- Phần trình bày của HS về các giai đoạn thuộc ba thời kì lịch sử âm nhạc Việt Nam. 

- Phần trình bày của HS về tên một số nhạc sĩ và tác phẩm tiêu biểu thuộc giai đoạn từ năm 1945 đến nay, 

- Phần trình bày của HS về nội dung vở nhạc kịch Cô Sao và tính chất âm nhạc, nội dung lời ca của Aria Cô Sao.

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot/Azota/Google Forms hoặc trang web kenhhoctap.edu.vn để củng cố toàn bài.

- GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS chơi và làm bài tập. 

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học để hoàn thành trắc nghiệm.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS lần lượt đọc đáp án đúng. 

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, đọc đáp án khác (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá

[2.1.NC1a: HS sử dụng được công nghệ số (phần mềm Quizizz/Kahoot/website) để tương tác và phản hồi kiến thức nhanh chóng]

Nhiệm vụ 2:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS sưu tầm, tìm hiểu và chia sẻ được với bạn học những kiến thức, thông tin về các tác giả, tác phẩm âm nhạc Việt Nam.

b. Nội dung: Sưu tầm một tác phẩm hoà tấu nhạc cụ dân tộc để nghe/xem và chia sẻ với các bạn trong lớp.

c. Sản phẩm: Phần trình bày của HS về một tác phẩm hoà tấu nhạc cụ dân tộc Việt Nam.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..