Giáo án NLS Thể dục 10 CL Bài 2: Một số điều luật trong thi đấu cầu lông

BÀI 2: MỘT SỐ ĐIỀU LUẬT TRONG THI ĐẤU CẦU LÔNG (2 tiết)

I. MỤC TIÊU

1. Về kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Hiểu được một số điều luật cơ bản của môn Cầu lông
• Nhận biết được các tình huống trong thi đấu để vận dụng đúng theo luật thi đấu. 

2. Năng lực

• Năng lực chung: 
• Giải quyết được những nhiệm vụ học tập một cách độc lập, theo cặp đôi, theo tổ, theo nhóm. 
• Góp phần phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác qua hoạt động trao đổi, thực hiện nhiệm vụ học tập với giáo viên.
• Năng lực riêng: 
• Phát hiện được lỗi theo quy định của luật thi đấu cầu lông trong luyện tập và đấu tập.
• Tuân thủ theo quy định của luật thi đấu ban hành.
• Năng lực số: 
• 1.1.NC1a: Đáp ứng được nhu cầu thông tin, tìm kiếm dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
• 2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác.
• 3.1.NC1b: Chỉ ra được những cách thể hiện bản thân thông qua việc tạo ra các nội dung số.
• 5.3.NC1b: Áp dụng xử lý nhận thức của cá nhân và tập thể để giải quyết các vấn đề khái niệm và tình huống có vấn đề khác nhau trong môi trường số.
• Năng lực AI: 
• 10.A1.2: Con người cần kiểm soát AI (HS giải thích được rằng dù hệ thống công nghệ AI (như mắt diều hâu - Hawk-Eye) có khả năng xác định điểm rơi của quả cầu cực kỳ chính xác, quyền ra quyết định cuối cùng trên sân vẫn thuộc về trọng tài con người). 
• 10.D2.1: Hệ thống AI (HS thảo luận và đề xuất ý tưởng về một hệ thống AI ứng dụng camera thông minh để tự động nhận diện và cảnh báo lỗi giao cầu (như phát cầu cao tay, nhấc chân)). 

3. Phẩm chất

• Luôn tìm tòi, học hỏi những kiến thức trong thực tiễn để vận dụng luật thi đấu cầu lông.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• KHBD, SGK, SGV Giáo dục thể chất 10 (Cầu lông).
• Hình ảnh minh họa có liên quan đến bài học Một số điều luật trong thi đấu cầu lông. 
• Máy tính cá nhân/Laptop, màn hình máy chiếu/Tivi tương tác, kết nối Internet tốc độ cao. Các phần mềm ứng dụng: Quizizz/Kahoot (tạo câu hỏi trắc nghiệm), website kenhhoctap.edu.vn, nền tảng AI (ChatGPT/Gemini), nền tảng Padlet. 
• Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• SGK Giáo dục thể chất 10 (Bóng rổ). 
• Điện thoại thông minh (Smartphone) hoặc máy tính bảng có kết nối Internet, cài sẵn trình duyệt web.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, kết nối kiến thức đã có với kiến thức mới của bài học. 

b. Nội dung: 

- GV sử dụng phương tiện trực quan giúp HS có nhận biết ban đầu về hình ảnh một số điều luật cơ bản của môn Cầu lông.

- GV đặt câu hỏi để thu hút, khích lệ sự tập trung chú ý và khai thác vốn hiểu biết của HS đối với nội dung tiết học. 

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời một số câu hỏi có liên quan đến điều luật trong thi đấu cầu lông. 

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

+ Khi thi đấu cầu lông, vận động viên phải tuân thủ theo sự điều khiển của ai? Trọng tài căn cứ vào đâu để điều khiển trận đấu. 

+ Kích thước của sân cầu lông và chiều cao của lưới cầu lông có được cụ thế hóa trong luật thi đấu cầu lông không ?

+ Luật thi đấu cầu lông có được sử dụng thống nhất trên toàn thế giới không?

- GV tiếp tục yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

- HS làm việc cá nhân, vận dụng hiểu biết thực tế của bản thân để trả lời câu hỏi.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động

- GV mời đại diện HS trả lời câu hỏi:

+ Khi thi đấu cầu lông, vận động viên phải tuân thủ theo sự điều khiển của trọng tài. Trọng tài căn cứ vào luật thi đấu điều khiển trận đấu. 

+ Kích thước của sân cầu lông và chiều cao của lưới cầu lông được cụ thế hóa trong luật thi đấu cầu lông.

+ Luật thi đấu cầu lông được sử dụng thống nhất trên toàn thế giới.

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Cầu lông cơ bản là bộ môn thể thao đối kháng, do đó cần phải có luật lệ để giúp người chơi dễ dàng tính điểm, phân chia thắng bại. Việc tính điểm không chỉ phụ thuộc vào số lần cầu chạm sân của đối phương mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác. Do đó người chơi cần nắm rõ luật cầu lông cơ bản trong thi đấu để có thể dễ dàng tính điểm cũng như thêm phần tự tin khi thi đấu. Để nắm rõ hơn, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 2: Một số điều luật trong thi đấu cầu lông.

[2.1.NC1a: HS quan sát, lắng nghe thiết bị hiển thị và thực hiện tương tác với nội dung số (Video AI) để nhận biết tình huống khởi động bài học.] 

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Sân và thiết bị trên sân

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nắm được quy định về sân và thiết bị trên sân trong thi đấu Cầu lông. 

b. Nội dung: 

- GV nêu vấn đề, cho HS quan sát tranh và giải thích cho HS những nội dung mà HS chưa biết về quy định sân và thiết bị trên sân.

- HS tìm hiểu thêm nội dung kiến thức trong SGK.

c. Sản phẩm học tập: HS nắm và ghi được vào vở quy định về sân và thiết bị trên sân trong thi đấu Cầu lông. 

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 2: Giao phát cầu

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nắm được quy định về giao phát cầu trong thi đấu Cầu lông. 

b. Nội dung: 

- GV nêu vấn đề, cho HS quan sát tranh và giải thích cho HS những nội dung mà HS chưa biết về quy định giao phát cầu.

- HS tìm hiểu thêm nội dung kiến thức trong SGK.

c. Sản phẩm học tập: HS nắm và ghi được vào vở quy định về giao phát cầu trong thi đấu Cầu lông. 

d. Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS	DỰ KIẾN SẢN PHẨM	NLS/AI
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV cho HS quan sát hình ảnh và trình bày, giải thích cho HS một số quy định về giao (phát) cầu. - GV mời HS nhắc lại một số quy định về giao (phát) cầu: + Giao cầu đúng. + Phạm lỗi giao cầu. + Giao cầu lại.   - GV yêu cầu HS dùng điện thoại lên YouTube tìm video "Lỗi giao cầu cao tay trong cầu lông" để xem thực tế lỗi này như thế nào. - GV cho HS thảo luận AI: "Dựa trên sự phát triển của công nghệ, em hãy đề xuất một hệ thống AI giúp trọng tài phát hiện tự động lỗi giao cầu (ví dụ lỗi vợt cao hơn thắt lưng hoặc nhấc chân)?" Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS lắng nghe GV chỉ trên hình, giới thiệu và trình bày một số quy định về giao (phát) cầu. - HS tra cứu video trên mạng để quan sát lỗi giao cầu. - HS thảo luận và đưa ra ý tưởng thiết kế AI. - HS kết hợp quan sát và đọc SGK.  Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận - HS chia sẻ đã hiểu lỗi qua video. Trình bày ý tưởng hệ thống AI (dùng camera quét góc tọa độ cơ thể, vạch laser ảo cảnh báo...). - GV mời đại diện HS trình bày về giao (phát) cầu. - GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.  Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới.	2. Giao (phát) cầu a. Giao cầu đúng - Trong mỗi hiệp đấu, quả giao cầu đầu tiên được giao từ khu vực bên phải sân của đội mình chéo sang khu vực giao cầu bên phải sân đối phương được giới hạn bởi các đường quy định. - Điểm số chẵn (0, 2, 4....) giao cầu ô bên phải. - Điểm số lẻ (1, 3, 5,...) giao cầu ô bên trái. - Cả hai chân của người giao cầu và người đỡ giao cầu đều ở phía trong khu vực giao cầu, không chạm vào các đường giới hạn. - Quả cầu khi giao chạm mép trên lưới nhưng vẫn rơi vào ô quy định. - Khi giao cầu, vợt của người giao cầu tiếp xúc đầu tiên vào đế cầu. - Giao cầu khi đội bạn đã sẵn sàng. - Một phần của cả hai bàn chân người giao cầu và người đỡ giao cầu tiếp xúc với mặt sân ở một vị trí cố định cho đến khi cầu được giao đi. - Khi giao cầu, điểm tiếp xúc giữa vợt và cầu không quá 1,15 m, mặt vợt thấp hơn bàn tay cầm vợt. - Từ khi chuẩn bị đến khi kết thúc động tác giao cầu, vợt chuyển động liên tục về phía trước. - Trong đánh đôi, khi giao cầu, các đồng đội có thể đứng ở bất kì vị trí nào bên trong phần sân của đội mình nhưng không được che mắt người giao cầu và người đỡ giao cầu. b. Phạm lỗi giao cầu Giao cầu được xem là phạm lỗi khi: - Vi phạm vào các quy định của luật giao cầu đúng. - Cầu không qua lưới hoặc cầu chui qua lưới. - Cầu chạm vào các vật xung quanh. - Cầu qua lưới nhưng không rơi vào khu vực quy định. - Làm động tác giả khi giao cầu, gây căng thẳng cho đối phương, cố tình trì hoãn kéo dài thời gian. Khi trọng tài đã nhắc nhở mà vẫn tái phạm sẽ mất quyền giao cầu. c. Giao cầu lại Phải thực hiện giao cầu lại khi: - Đối phương chưa chuẩn bị đỡ cầu. - Cầu vẫn còn trong cuộc mà trọng tài phát hiện sai vị trí. - Quả cầu đang trong cuộc lại mắc vào mép trên của lưới bên phần sân của người đỡ cầu. - Có vật lạ rơi vào sân lúc cầu đang trong cuộc. - Cả trọng tài chính và trọng tài biên đều không xác định được điểm rơi của cầu. - Phần đế cầu và cánh cầu rời nhau khi thực hiện giao cầu.	1.1.NC1a: HS đáp ứng được nhu cầu thông tin, tìm kiếm dữ liệu video trực quan trên môi trường số để làm rõ khái niệm lỗi giao cầu cao tay. 10.D2.1: HS đề xuất được ý tưởng xây dựng một hệ thống AI nhận diện hình ảnh qua camera để tự động phát hiện và cảnh báo các lỗi giao cầu cho trọng tài.

Hoạt động 3: Tung đồng xu bắt thăm

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nắm được quy định về tung đồng xu bắt thăm trong thi đấu Cầu lông. 

b. Nội dung: 

- GV nêu vấn đề, cho HS quan sát tranh và giải thích cho HS những nội dung mà HS chưa biết về quy định tung đồng xu bắt thăm.

- HS tìm hiểu thêm nội dung kiến thức trong SGK.

c. Sản phẩm học tập: HS nắm và ghi được vào vở quy định về tung đồng xu bắt thăm trong thi đấu Cầu lông. 

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 4: Hệ thống tính điểm

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nắm được quy định về hệ thống tính điểm trong thi đấu Cầu lông. 

b. Nội dung: 

- GV nêu vấn đề, cho HS quan sát tranh và giải thích cho HS những nội dung mà HS chưa biết về quy định hệ thống tính điểm.

- HS tìm hiểu thêm nội dung kiến thức trong SGK.

c. Sản phẩm học tập: HS nắm và ghi được vào vở quy định về hệ thống tính điểm trong thi đấu Cầu lông. 

d. Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 5 : Đổi sân

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nắm được quy định về đổi sân trong thi đấu Cầu lông. 

b. Nội dung: 

- GV nêu vấn đề, cho HS quan sát tranh và giải thích cho HS những nội dung mà HS chưa biết về quy định đổi sân.

- HS tìm hiểu thêm nội dung kiến thức trong SGK.

c. Sản phẩm học tập: HS nắm và ghi được vào vở quy định về đổi sân trong thi đấu Cầu lông. 

d. Tổ chức hoạt động:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học. 

b. Nội dung: 

- GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm và xây dựng một số tình huống trong luật thi đấu cầu lông.

- GV quan sát, đánh giá, chỉ dẫn hoạt động thảo luận nhóm của HS; hướng dẫn HS biết cách căng lưới đúng và xây dựng các tình huống trong thi đấu cầu lông đếp áp dụng luật. 

c. Sản phẩm học tập: HS trình bày theo nhóm về cách xử lí tình huống trong luật thi đấu cầu lông.

d. Tổ chức hoạt động:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm và xây dựng một số tình huống trong luật thi đấu cầu lông:

+ Điểm số bao nhiêu trong hiếp đấu thứ ba thì đổi sân?

+ Nếu qua điểm số đó mà chưa đổi sân thì trọng tài xử lí như thế nào?

- GV quan sát, đánh giá, chỉ dẫn hoạt động thảo luận nhóm của HS; hướng dẫn HS biết cách căng lưới đúng và xây dựng các tình huống trong thi đấu cầu lông đếp áp dụng đúng luật. 

- Các nhóm truy cập vào bảng trắng trực tuyến Padlet, cùng nhau phân tích, xử lý tình huống và gõ đáp án lên đó.

- Câu hỏi tư duy AI: "Hệ thống mắt diều hâu (Hawk-Eye - công nghệ AI) có thể xác định cầu chạm vạch cực kỳ chính xác. Tuy nhiên, khi VĐV khiếu nại, ai mới là người đưa ra quyết định cuối cùng? Vì sao?"

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận, thảo luận giải quyết tình huống trên môi trường số.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo hoạt động thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày theo nhóm về cách xử lí tình huống trong luật thi đấu cầu lông.

- GV chiếu Padlet của các nhóm.

- HS trả lời câu hỏi AI: Dù AI phân tích đúng, quyền phán quyết cuối cùng vẫn thuộc về trọng tài (con người). Trọng tài dựa trên dữ liệu của máy để đưa ra quyết định cuối cùng theo luật.

- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.

Bước 4: Đánh giá thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

- GV chuyển sang nội dung mới.

[5.3.NC1b]: HS áp dụng xử lý nhận thức của cá nhân và tập thể để giải quyết tình huống có vấn đề về luật thi đấu trên không gian bảng trắng kĩ thuật số (Padlet).

[10.A1.2]: HS giải thích được nguyên tắc con người cần kiểm soát AI: các hệ thống như Hawk-Eye chỉ phân tích và đề xuất kết quả, quyền ra quyết định cuối cùng vẫn thuộc về trọng tài dựa trên luật pháp thể thao.

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố, mở rộng kiến thức đã học. 

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS vận dụng và trả lời câu hỏi phần Vận dụng SGK tr.18.

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời được câu hỏi phần Vận dụng SGK tr.18.

d. Tổ chức hoạt động:

Nhiệm vụ 1 : Trả lời câu hỏi trắc nghiệm 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Nhiệm vụ 2 : Vận dụng thực tiễn

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV nêu yêu cầu cho HS:

+ Khi căng lưới, chiều rộng của lưới có cần sát cột lưới hay không?

+ Sân đánh đôi và sấn đánh đơn khác nhau ở điểm nào?

+ Khi giao cầu có được nhắc chân không?

+ Khi giao cầu, vợt tiếp xúc cầu ở trên thắt lưng có coi là phạm lỗi không?

+ Khi giao cầu, vợt đưa đi đưa lại đến gần điểm giao cầu rồi mới giao cầu có bị phạm lỗi giao câu không?

+ Trong hiệp thứ ba, khi một bên ghi được 15 điểm nhưng chưa đổi sân thì có được đổi sân không? Điểm số có được giữ nguyên khi đôi sân không?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..