Giáo án NLS HĐTN 4 kết nối Tuần 27: Ứng xử có văn hoá

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo cảm xúc vui tươi, đồng thời dẫn dắt tự nhiên vào chủ đề; HS cũng bắt đầu tiếp cận với những quy tắc ứng xử xã hội, đặc biệt là với việc thưởng thức một loại hình nghệ thuật “nghe hoà nhạc” trong nhà hát.

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi Nghe hòa nhạc. 

- GV giới thiệu về các khái niệm “hoà nhạc” và “nghe hoà nhạc trong nhà hát”. 

+ Hòa nhạc là một sự kiện nghệ thuật mà các nhạc công thể hiện tài năng và sáng tạo của mình bằng cách biểu diễn các tác phẩm âm nhạc trực tiếp trước khán giả, bao gồm sự tham gia của một dàn nhạc hoặc một nhóm ca sĩ, nhạc công chơi các nhạc cụ khác nhau.

+ Một buổi hòa nhạc hay còn gọi là hòa tấu là một buổi trình diễn trực tiếp (thường là trình diễn âm nhạc) trước một đám đông khán giả. Buổi trình diễn có thể được thực hiện bởi một nhạc sĩ duy nhất, gọi là độc tấu, hoặc bởi một đoàn ca múa nhạc đồng diễn, như một dàn nhạc, đội hợp xướng hay một ban nhạc.

- GV giới thiệu quy tắc ứng xử: Mỗi khi một đoạn của bản nhạc vang lên, tất cả lắng nghe. Khi nhạc dừng lại, người nghe được quyền làm ổn một chút: họ, hắt hơi, trò chuyện nhỏ. Khi nhạc tiếp tục vang lên, tất cả lại giữ im lặng.

- GV bật nhạc trong 1 phút (lựa chọn các bản hoà nhạc được đăng tải trên mạng Internet): (5:35 đến 6:35). 

https://www.youtube.com/watch?v=0LvDtRh4-Bk

+ Khi dừng lại, ra hiệu: HS được quyền làm ổn.

+ Tiếp tục bật nhạc: HS hoàn toàn im lặng.

- GV thực hiện như vậy 3 lần và kết luận về khả năng đảm bảo quy tắc ứng xử trong nhà hát của HS.

- GV nhận xét, kết luận và dẫn vào bài mới: Ở mỗi địa điểm đều có những quy tắc ứng xử ta cần tuân theo. Ai cũng có khả năng thực hiện các quy tắc đó. Điều này giúp cho cuộc sống trật tự và dễ dàng hơn. Chúng ta cùng đi vào bài học hôm nay – Tuần 27 – Tiết 2: Hoạt động giáo dục theo chủ đề: Ứng xử có văn hóa. 

- HS xem video, suy nghĩ trả lời câu hỏi. 

- HS trả lời sau khi xem xong video.

- HS tham gia. 

- HS lắng nghe.

- HS lắng nghe.

- HS lắng nghe làm theo hướng dẫn.

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS chuẩn bị vào bài học. 

1.1.CB2b: HS tìm được dữ liệu, thông tin từ nội dung số (video AI) thông qua việc quan sát để trả lời câu hỏi.

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu về những hành vi ứng xử nơi công cộng

a. Mục tiêu: HS nhận ra và kể lại được những hành động ứng xử có văn hoá và những hành động ứng xử chưa phù hợp ở nơi công cộng mà mình đã từng gặp.

b. Cách tiến hành:

- GV chia lớp thành các nhóm. Cung cấp cho mỗi nhóm một địa điểm công cộng (VD: Thư viện, Công viên, Trạm xe buýt, Không gian mạng).

- GV yêu cầu HS dùng thiết bị truy cập công cụ AI (Gemini/ChatGPT) để tìm ý tưởng. Nhập câu lệnh: “Đóng vai một chuyên gia quy tắc ứng xử, hãy liệt kê 3 việc NÊN làm và 3 việc KHÔNG NÊN làm đối với học sinh tiểu học khi ở [Tên địa điểm]”.

- GV nhấn mạnh: Không gian mạng (Facebook, Zalo...) cũng là một nơi công cộng, cần bình luận lịch sự, không nói bậy.

- GV mời HS ngồi theo nhóm, phát cho mỗi nhóm một tờ giấy và yêu cầu các nhóm ghi hết lại những hành động văn minh ở nơi công cộng và những hành động chưa văn minh ở nơi công cộng mà em từng chứng kiến trong 5 phút.

- GV mời đại diện từng nhóm chia sẻ những hành động nhóm đã liệt kê và nêu cảm nhận về những hành động ấy.

- GV mời HS thảo luận để đưa ra những lí do vì sao cần thể hiện những hành vi ứng xử có văn hoá nơi công cộng:

+ Tại sao cần thực hiện đúng quy định về hành vi ứng xử có văn hoá?

+ Muốn trở thành một người Việt văn minh em cần làm gì?

- GV mời 2 – 3 HS đại diện nhóm trình bày. HS khác lắng nghe, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV kết luận: Hành vi ứng xử có văn hoá nơi công cộng được thể hiện thông qua trang phục, lời nói và hành động của mỗi người. Hãy trở thành một người Việt văn minh nhé!

Hoạt động 2: Xử lí tình huống thể hiện hành vi ứng xử có văn hóa nơi công cộng

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết cách thể hiện thái độ và hành vi ứng xử có văn hoá nơi công cộng. 

b. Cách tiến hành:

- GV mời một vài HS thể hiện tình huống bằng cách diễn tiểu phẩm, các HS khác quan sát và thử tài xử lí tình huống bằng cách sắm vai

+ Tình huống 1: Trời mùa hè nắng nóng, An đang xếp hàng mua vé vào bảo tàng thì thấy một phụ nữ dắt hai em nhỏ mồ hôi nhễ nhại xếp hàng phía sau.

+ Tình huống 2: Vân cùng các bạn đi tham quan một di tích lịch sử. Các bạn rủ Vân lấy bút viết lên cột gỗ để kỉ niệm: “Chúng tôi đã đến đây!”.

- GV có thể đưa ra các tình huống khác phù hợp hơn với địa phương mình.

- GV đề nghị HS thảo luận nhóm và tự đưa ra các tình huống các em từng chứng kiến. 

- GV cho HS bình chọn những lời nói và hành vi ứng xử hợp lí, thuyết phục.

- GV chuẩn bị những mẫu giấy ghi một vài địa điểm công cộng và mời các nhóm bốc thăm lựa chọn, sau đó thảo luận về những hành động nên và không nên thực hiện ở những địa điểm đó.

+ Trên đường phố

+ Trong rạp hát, rạp chiếu phim, bảo tàng...

+ Trên các phương tiện công cộng;

+ Tại các khu di tích văn hoá, lịch sử, làng nghề,... 

+ Tại các địa điểm du lịch.

- GV có thể gợi ý HS vẽ lại bằng những hình ảnh biểu tượng và câu khẩu hiệu để mời mọi người cùng thực hiện.

J   L  C  D

- GV mời lần lượt từng nhóm HS chia sẻ về những biểu tượng mình đã vẽ.

- HS làm việc nhóm, nhận chủ đề.

- HS nhập câu lệnh (prompt) vào Trợ lý ảo AI, đọc kết quả và chọn lọc thông tin các hành vi có văn hóa.

- HS lắng nghe, ghi nhớ quy tắc ứng xử ngoài đời thực và trên môi trường số.

- HS làm việc theo hướng dẫn. 

- HS chia sẻ. 

- HS thảo luận.

- HS trình bày trước lớp.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS thể hiện tình huống.

- HS chú ý lắng nghe. 

- HS thảo luận nhóm. 

- HS bình chọn. 

- HS bốc thăm, thảo luận. 

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS chia sẻ

6.2.CB2a: Áp dụng được các công cụ AI để giải quyết vấn đề đơn giản thông qua việc nhập lời nhắc (prompt) yêu cầu AI cung cấp danh sách các hành vi chuẩn mực tại từng địa điểm công cộng, giúp đa dạng hóa ý tưởng thảo luận.

2.5.CB2a: Phân biệt được các chuẩn mực hành vi đơn giản và chiến lược giao tiếp phù hợp trong môi trường số thông qua việc tìm hiểu và trình bày các quy tắc ứng xử lịch sự khi tham gia mạng xã hội.

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố lại nội dung bài qua trò chơi.

b. Tổ chức thực hiện

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Hành trình văn minh” qua nền tảng Quizizz/Kahoot. (chế độ Paper mode - HS dùng thẻ trả lời hoặc chế độ Classic nếu có thiết bị).

- GV cung cấp mã QR hoặc Link kenhhoctap.edu và yêu cầu HS cá nhân hoàn thành bài tập.

- GV chiếu các câu hỏi trắc nghiệm lên màn hình. 

Câu 1:Hành vi nào sau đây thể hiện nếp sống văn minh khi em đi chơi ở công viên?

A. Bẻ cành, hái hoa để mang về nhà.

B. Vứt rác đúng nơi quy định.

C. Mở nhạc bằng loa thật to để mọi người cùng nghe.

D. Khắc tên mình lên thân cây để làm kỉ niệm.

Câu 2:Khi vào thư viện đọc sách, em nên làm gì?

A. Chạy nhảy, đùa giỡn với bạn bè.

B. Mang đồ ăn vặt vào ăn cho đỡ buồn.

C. Đi nhẹ, nói khẽ, giữ gìn sách cẩn thận.

D. Xé trang sách có hình đẹp mang về.

Câu 3: Khi bước lên xe buýt đông người, nếu thấy một phụ nữ mang thai hoặc người già bước lên sau, em sẽ làm gì?

A. Giả vờ ngủ để không phải nhường ghế.

B. Chỉ cho họ ra chỗ khác đứng.

C. Chụp ảnh họ đăng lên mạng.

D. Nhanh chóng đứng lên nhường ghế cho họ.

Câu 4:Đâu là hành vi KHÔNG có văn hóa khi xem phim tại rạp chiếu phim?

A. Tắt chuông điện thoại.

B. Ngồi đúng số ghế ghi trên vé.

C. Bàn luận, nói chuyện ồn ào với người bên cạnh.

D. Bỏ rác vào thùng sau khi phim kết thúc.

Câu 5: Khi tham gia các nhóm trò chuyện hoặc diễn đàn trên mạng Internet (nơi công cộng trực tuyến), hành vi nào sau đây là văn minh?

A. Dùng lời lẽ thô tục để chê bai người khác.

B. Bình luận lịch sự, tôn trọng ý kiến của mọi người.

C. Gửi liên tục các tin nhắn rác để gây chú ý.

D. Chế giễu ngoại hình của một bạn trong nhóm.

- GV mời đại diện lần lượt HS trả lời. Các HS khác lắng nghe, bổ sung đáp án (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

* CỦNG CỐ

- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của bài học. 

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát.

* DẶN DÒ

- GV nhắc nhở HS:

+ Ôn lại các kiến thức đã học hôm nay.

+ Hô vang quyết tâm và cam kết thực hiện hành vi ứng xử có văn hoá ở khu dân cư, thôn xóm nơi mình sinh sống.

- HS tham gia trò chơi.

- HS sử dụng thiết bị số để truy cập và chọn đáp án đúng nhất.

- HS chú ý lên màn hình. 

- HS trả lời câu hỏi, các HS khác bổ sung đáp án (nếu có).

- HS quan sát, tiếp thu.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS vỗ tay tuyên dương những bạn làm tốt và động viên những bạn chưa tốt.

- HS lắng nghe và chuẩn bị.

2.1.CB2a: HS tham gia tương tác, trả lời câu hỏi củng cố kiến thức thông qua công nghệ số đơn giản (phần mềm trò chơi).