Nêu được cấu tạo và chức năng của hệ thần kinh. Nêu được chức năng của các giác quan, giác quan thị giác và thính giác.
Trình bày được một số bệnh về hệ thần kinh và cách phòng các bệnh đó.
Nêu được tác hại của các chất gây nghiện đối với hệ thần kinh. Không sử dụng các chất gây nghiện và tuyên truyền hiểu biết cho người khác.
Kế tên được các bộ phận của mắt và sơ đồ đơn giản quá trình thu nhận ánh sáng. Liên hệ được kiến thức truyền ánh sáng trong thu nhận ánh sáng trong mắt.
Kế tên được các bộ phận của tai và sơ đồ đơn giản quá trình thu nhận âm thanh. Liên hệ được cơ chế truyền âm thanh trong thu nhận âm thanh ở tai.
Trình bày được một số bệnh về thị giác, thính giác, cách phòng chống các bệnh đó và vận dụng để bảo vệ bản thân và người thân trong gia đình.
Tìm hiểu được các bệnh và tật về mắt trong trường học, tuyên truyền chăm sóc và bảo vệ đôi mắt.

2. Về năng lực

Năng lực chung:

Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện một cách độc lập hay theo nhóm; trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng:

Năng lực nhận thức khoa học tự nhiên:

Trình bày được cấu tạo và chức năng của của hệ thần kinh.
Nêu được chức năng của các giác quan, giác quan thị giác và thính giác.
Kế tên được các bộ phận của mắt và sơ đồ đơn giản quá trình thu nhận ánh sáng.
Kế tên được các bộ phận của tai và sơ đồ đơn giản quá trình thu nhận âm thanh.

Năng lực tìm hiểu tự nhiên:

Tìm hiểu tác hại của các chất gây nghiện đối với hệ thần kinh. Không sử dụng các chất gây nghiện và tuyên truyền hiểu biết cho người khác
Liên hệ được kiến thức truyền ánh sáng trong thu nhận ánh sáng trong mắt.
Liên hệ được cơ chế truyền âm thanh trong thu nhận âm thanh ở tai.
Tìm hiểu một số bệnh về thị giác, thính giác, mắt

Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học:

Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học đề xuất các biện pháp phòng chống các bệnh về thị giác, thính giác và vận dụng để bảo vệ bản thân và người thân trong gia đình, tuyên truyền chăm sóc và bảo vệ đôi mắt.
Dựa trên kiến thức và hiểu biết về tác hại của các chất gây nghiện đối với hệ thần kinh. Không sử dụng các chất gây nghiện và tuyên truyền hiểu biết cho người khác.

Năng lực số

1.1.TC2b: HS tìm được thông tin thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video, tổ chức được tìm kiếm dữ liệu, thông tin và nội dung trong môi trường số.
2.1.TC2a: HS lựa chọn và sử dụng được các công nghệ số đơn giản (phần mềm trắc nghiệm/màn hình) để tương tác trả lời câu hỏi
2.4.TC2a: Lựa chọn được các công cụ và công nghệ số cho các quá trình hợp tác.
3.1.TC2b: Chỉ ra được cách tạo và chỉnh sửa nội dung ở các định dạng khác nhau,

3. Phẩm chất

Tham gia tích cực các hoạt động nhóm phù hợp với khả năng của bản thân.
Cẩn thận, trung thực và thực hiện yêu cầu bài học.
Có niềm say mê, hứng thú với việc khám phá và học tập khoa học tự nhiên.
Có ý thức bảo vệ giữ gìn sức khỏe của bản thân, của người thân trong gia đình và cộng đồng, tuyên truyền/ chia sẻ một số biện pháp phòng chống các bệnh về hệ thần kinh và các giác quan.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

KHBD, SGK, SBT Khoa học tự nhiên 8.
Tranh ảnh cấu tạo của hệ thần kinh ở người.
Tranh ảnh cấu tạo thị giác. thính giác.
Máy tính, máy chiếu(nếu có).
Phiếu học tập, phiếu bài tập.
Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học .

2. Đối với học sinh

SGK Khoa học tự nhiên 8.
Tranh ảnh, tư liệu có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Mục tiêu: Đưa ra câu hỏi phần khởi động để khơi gợi hứng thú học tập.
Nội dung: GV đưa ra câu hỏi, HS thảo luận đưa ra các phương án trả lời
Sản phẩm: Câu trả lời của HS.
Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV yêu cầu HS: Xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó
1.1.TC2b: HS tìm được thông tin thông qua việc quan sát, truy cập nội dung số trong video
GV đưa ra câu hỏi khởi động trong SGK và yêu cầu HS dự đoán câu trả lời

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

HS thảo luận nhóm đưa ra dự đoán cho câu hỏi khởi động trong SGK

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

3-5 HS phát biểu đưa ra quan điểm của mình. Các HS khác bổ sung nhận xét

Bước 4: Kết luận và nhận xét:

GV nhận xét, đánh giá và dẫn vào bài: “Các em vừa liệt kê ra các phương án trả lời cho câu hỏi khởi động. Để giải đáp chính xác câu hỏi này chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu Bài 37. Hệ thần kinh và các giác quan ở người ”

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo và chức năng của hệ thần kinh

Mục tiêu: Nêu được cấu tạo và chức năng của hệ thần kinh.
Nội dung: Học sinh quan sát hình 37.1 và nghiên cứu thông tin mục I SGK tr 152 tìm hiểu cấu tạo và chức năng của hệ thần kinh.
Sản phẩm: cấu tạo và chức năng của hệ thần kinh.
Tổ chức thực hiện

…………………………………………..

Hoạt động 2: Tìm hiểu một số bệnh về hệ thần kinh và chất gây nghiện thần kinh

Mục tiêu:

Trình bày được một số bệnh về hệ thần kinh và cách phòng các bệnh đó.
Nêu được tác hại của các chất gây nghiện đối với hệ thần kinh.
Dựa trên kiến thức và hiểu biết về tác hại của các chất gây nghiện đối với hệ thần kinh. Không sử dụng các chất gây nghiện và tuyên truyền hiểu biết cho người khác.

Nội dung: HS làm việc theo nhóm hoàn thành phiếu học tập, trả lời câu hỏi trong SGK
Sản phẩm: Một số bệnh về về hệ thần kinh và chất gây nghiện thần kinh
Tổ chức thực hiện

Nội dung sản phẩm dự kiến Phiếu học tập

Tên bệnh	Nguyên nhân	Triệu chứng	Biện pháp phòng chống
Bệnh Parkinson	Do thoái hóa tế bào thần kinh, do tuổi cao, nhiễm khuẩn (viêm não) hoặc nhiễm độc thần kinh	Suy giảm chức năng vận động run tay mất thăng bằng khó khăn khi di chuyển	Nên bổ sung vitamin D từ thực phẩm hoặc tắm nắng, luyện tập thể dục thể thao hợp lý, tránh xa môi trường độc hại
Bệnh động kinh	Do rối loạn hệ thống thần kinh trung ương có thể do di truyền, chấn thương hoặc các bệnh về não,...	Co giật hoặc có các hành vi bất thường đôi lúc mất ý thức	Giữ tinh thần vui vẻ, ngủ đủ giấc, luyện tập thể dục thể thao hợp lý, ăn uống đủ chất
Bệnh Alzheimer	Do rối loạn thần kinh thường gặp ở người cao tuổi	Mất trí nhớ, giảm khả năng ngôn ngữ, lẩm cẩm, khả năng hoạt động kém.	Rèn luyện não bằng cách đọc sách, báo Có chế độ ăn uống hợp lý Giữ tinh thần thoải mái và tăng cường vận động, …

Hoạt động 3: Tìm hiểu về thị giác

Mục tiêu:

Nêu được chức năng của giác quan thị giác.
Kế tên được các bộ phận của mắt và sơ đồ đơn giản quá trình thu nhận ánh sáng. Liên hệ được kiến thức truyền ánh sáng trong thu nhận ánh sáng trong mắt.
Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học đề xuất các biện pháp phòng chống các bệnh về thị giác và vận dụng để bảo vệ bản thân và người thân trong gia đình, tuyên truyền chăm sóc và bảo vệ đôi mắt.

Nội dung: Học sinh quan sát hình 37.3, 37.4, 37.5, nghiên cứu thông tin SGK,thảo luận nhóm hoàn thành nhiệm vụ học tập.
Sản phẩm: Cấu tạo và chức năng của thị giác. Các bệnh, tật về mắt và cách bảo vệ mắt
Tổ chức thực hiện

…………………………………………..

Hoạt động 4: Tìm hiểu về thính giác

Mục tiêu:

Nêu được chức năng của giác quan thính giác.
Kế tên được các bộ phận của tai và sơ đồ đơn giản quá trình thu nhận âm thanh. Liên hệ được cơ chế truyền âm thanh trong thu nhận âm thanh ở tai.
Trình bày được một số bệnh về thính giác, cách phòng chống các bệnh đó và vận dụng để bảo vệ bản thân và người thân trong gia đình.

Nội dung: Học sinh nghiên cứu thông tin SGK,thảo luận nhóm hoàn thành nhiệm vụ học tập.
Sản phẩm: Cấu tạo và chức năng của thính giác. Các bệnh về thính giác, cách phòng chống các bệnh đó.
Tổ chức thực hiện

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Mục tiêu: HS củng cố lại kiến thức về hệ thần kinh và các giác quan
Nội dung: HS tham gia chơi trò chơi, trả lời các câu hỏi trắc nghiệm khách quan củng cố kiến thức
Sản phẩm: Đáp án của HS cho các câu hỏi trắc nghiệm khách quan.
Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

Mục tiêu: HS thực hiện làm các bài tập vận dụng để nắm vững kiến thức và biết ứng dụng những kiến thức về hệ thần kinh và các giác quan ở người
Nội dung: HS làm việc nhóm đôi vận dụng các kiến thức đã học vào giải quyết các bài tập trong phiếu bài tập.
Sản phẩm: Đáp án của HS cho các câu hỏi vận dụng liên quan.
Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV phát phiếu bài tập vận dụng cho HS, yêu cầu các nhóm đôi hoàn thành tất cả các câu hỏi trong phiếu.

Họ và tên: Lớp:

PHIẾU BÀI TẬP

Câu 1. Nêu cấu tạo và vai trò của hệ thần kinh.

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………

Câu 2. Trình bày cấu tạo của mắt và vai trò thu nhận hình ảnh của vật nhờ thị giác.

……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………

Câu 3. Trình bày cấu tạo của tai và vai trò thu nhận âm thanh nhờ thính giác.

……………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………

Câm 4. Tìm hiểu một số bệnh về thị giác và thính giác.

……………………………………………………………………………………

………………………………………………………………

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:

Nhóm đôi HS thảo luận hoàn thành nhiệm vụ.
GV điều hành quan sát, hỗ trợ.

Bước 3: Báo cáo, thảo luận:

HS phát biểu, các HS khác chú ý lắng nghe nhận xét và góp ý bổ sung.

Bước 4: Kết luận, nhận định:

GV chữa bài, chốt đáp án.
GV nhận xét thái độ làm việc, sản phẩm, phương án trả lời của các học sinh, ghi nhận và tuyên dương.

Đáp án

Câu 1.

- Hệ thần kinh của người gồm hai bộ phận

- Bộ phận trung ương gồm não và tủy sống

- Bộ phận ngoại biên gồm có các hạch thần kinh và dây thần kinh

- Hệ thần kinh có vai trò điều khiển điều hòa và phối hợp hoạt động của cơ quan và hệ cơ quan trong cơ thể

Câu 2.

- Cấu tạo của mắt và vai trò thu nhận hình ảnh của vật nhờ thị giác.

- Cấu tạo: Dây thần kinh thị giác, Võng mạc (mạng lưới), Màng mạch, Màng cứng, Giác mạc, Thủy dịch, Đồng tử, Mống mắt (lòng đen), Thể thủy tinh, Dịch thủy tinh

- Vai trò: quan sát, thu nhận hình ảnh, màu sắc của sự vật và hiện tượng, giúp não nhận biết và xử lý thông tin

Câu 3.

- Cấu tạo của tai và vai trò thu nhận âm thanh nhờ thính giác

Cấu tạo của tai: tai ngoài (vành tai, ống tai); tai giữa (màng nhĩ, chuỗi xương tai); tai trong (có ốc tai)

- Vai trò thu nhận âm thanh nhờ thính giác: tai thu nhận âm thanh theo cơ chế truyền sóng âm cho ta cảm nhận về âm thanh.

Câu 4.

- Một số bệnh về thị giác: Dị ứng mắt; Tật khúc xạ (cận thị, viễn thị, loạn thị, …); Viêm kết mạc (đau mắt đỏ); Viêm bờ mi mắt; Chắp, lẹo mắt; Viêm loét giác mạc; Đục thủy tinh thể; Tăng nhãn áp.

- Một số bệnh về thính giác: Viêm tai giữa; Viêm ống tai ngoài; Viêm tai xương chũm; Chàm tai; Viêm sụn vành tai; U dây thần kinh thính giác; Rối loạn mạch máu tai.

(Mở rộng: yêu cầu HS tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng chống bệnh.)

* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ghi nhớ kiến thức trong bài, hoàn thành bài tập trong SBT

- Chuẩn bị Bài 38. Hệ nội tiết ở người