Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng:

Nhận biết được chất liệu, kĩ thuật để thực hành, sáng tạo tranh in nổi.
Thực hiện được tranh in nổi, khắc ván in và in tranh ở mức độ đơn giản.

Năng lực số:

1.2.NC1b: Tiến hành đánh giá được các dữ liệu, thông tin và nội dung số khác nhau.
2.1.NC1a: Lựa chọn được các phương tiện giao tiếp số phù hợp, được xác định rõ ràng và phù hợp với quy trình cho một bối cảnh cụ thể.
3.3.NC1a: Hiểu được cách áp dụng bản quyền và giấy phép cho thông tin và nội dung số.
5.4.NC1c: Tìm kiếm được cơ hội phát triển bản thân và cập nhật sự phát triển công nghệ số.
6.2.NC1a: Phát triển được các ứng dụng AI tùy chỉnh để giải quyết các vấn đề cụ thể.

3. Phẩm chất

Hiểu biết và yêu thích nghệ thuật đồ họa tranh in.
Biết thưởng thức tác phẩm, sản phẩm đồ họa tranh in.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC

1. Đối với giáo viên

KHBD, SGK, SGV Mĩ thuật 11.
Một số tác phẩm tranh in nổi, vựng tập triển lãm (nếu có), bài thực hành tranh in nổi hoặc ảnh chụp tác phẩm.
Máy tính, máy chiếu.
Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
Máy tính kết nối Internet, màn hình tương tác thông minh/máy chiếu, bài giảng điện tử (PowerPoint/Canva), nền tảng trắc nghiệm (Quizizz/ Kahoot), trang web học tập kenhhoctap.edu.vn, không gian học tập chung nhóm lớp Google Classroom, ứng dụng tạo lập bot AI tùy chỉnh (Coze/Poe), bảng tương tác Miro/Padlet, Phần mềm Sketchbook, Procreate hoặc Canva), ứng dụng quét mã QR, ứng dụng xử lý tài liệu lưu trữ đám mây (Google Drive).

2. Đối với học sinh

SGK Mĩ thuật 11.
Bài thuyết trình
Một số hình ảnh tư liệu và tác phẩm/ sản phẩm tranh in nổi.
Dụng cụ: bản khắc, dao khắc hoặc vật nhọn, giấy in, mực hoặc màu và một số đồ dùng khác để thực hiện tranh in nổi.
Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

HOẠT ĐỘNG 1: KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

HOẠT ĐỘNG 2: KHÁM PHÁ

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nhận biết được đặc điểm cơ bản của tranh in nổi. Từ đó HS hiểu được khái quát lịch sử phát triển tranh in nổi trên thế giới và Việt Nam.

b. Nội dung: GV tổ chức cho các nhóm HS tìm hiểu và thuyết trình một số nội dung liên quan đến đặc điểm của tranh in nổi, chất liệu và tác giả, tác phẩm tiêu biểu.

c. Sản phẩm: Bài thuyết trình bằng hình thức phù hợp (powerpoint, video clip,...)

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia lớp thành 3 nhóm, yêu cầu HS sử dụng điện thoại/máy tính truy cập không gian chung nhóm lớp Google Classroom để nhận phiếu nhiệm vụ số, tìm dữ liệu trực tuyến và thiết lập bài thuyết trình trên Canva hoặc Padlet:

kenhhoctap

+ Nhóm 1: Thế nào là tranh in nổi? Tranh in nổi có đặc điểm gì khác với các tranh khác mà em đã được học ở lớp 10.

+ Nhóm 2: Em kể tên những tranh in nổi mà em biết. Theo em tranh khắc gỗ dân gian Đông Hồ có phải là tranh in nổi không? Chất liệu thông dụng để thể hiện tranh in nổi là gì?

+ Nhóm 3: Nêu tên tác giả và một vài tác phẩm đồ họa tranh in tiêu biểu ở Việt Nam và thế giới.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS các nhóm phân công nhiệm vụ cụ thể cho thành viên các nhóm, chuẩn bị phần thuyết trình nội dung đã được giao.

- HS sử dụng thiết bị số tra cứu tài liệu từ internet. Trong quá trình thu thập hình ảnh tác phẩm mĩ thuật, HS tiến hành phân tích, đối chiếu để đánh giá độ tin cậy và tính xác thực của nguồn nội dung số (tránh lấy hình ảnh sai lệch thông tin lịch sử). Đồng thời, HS thực thi nghiêm túc quy định bảo quyền nghệ thuật số bằng cách ưu tiên chọn hình ảnh từ thư viện mở hoặc ghi nguồn/tác giả rõ ràng cho mỗi ảnh tư liệu trong slide thuyết trình.

- GV quan sát việc tham gia hoạt động học tập trên lớp của HS:

+ Chuẩn bị bài thuyết trình của mỗi nhóm.

+ Sự tham gia của mỗi thành viên trong nhóm.

+ Sự tham gia của HS trong lớp.

+ Sự tích cực đặt câu hỏi, trả lời trong phần thảo luận.

Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện các nhóm lần lượt thuyết trình phần đã chuẩn bị liên quan đến các nhiệm vụ đã được giao.

- Các nhóm còn lại tương tác phản biện bằng cách dùng điện thoại quét mã QR để truy cập Padlet của nhóm bạn, gửi câu hỏi trực tuyến.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, tổng kết phần thuyết trình của HS:

+ Nhóm 1: Tranh in nổi là tranh được in thông qua quá trình tạo hình gián tiếp bằng các kĩ thuật khắc, in theo phương pháp đưa màu từ thành phần nổi của ván in lên bề mặt vật liệu in. Sự khác biệt so với tranh khắc: họa sĩ sử dụng kĩ thuật khắc để diễn đạt ý đồ sáng tạo và những cảm nhận khác nhau.

+ Nhóm 2: Tranh khắc gỗ dân gian Đông Hồ là tranh in nổi, được chế tác bằng phương pháp in khắc thủ công, giấy vẽ làm từ vỏ con điệp trộn với hồ, in ấn trên ván gỗ.

Các chất liệu thông dụng để thể hiện tranh in nổi là: gỗ, cao su, bìa cứng, giấy, vải,...

+ Nhóm 3: Một số tranh in nổi tiêu biểu:

kenhhoctap

Bức tranh khắc gỗ của họa sĩ Nguyễn Tiến Chung

tác phẩm "Chùa Đàn" của Nguyễn Tuân

kenhhoctap

Tranh Đông Hồ “Lợn đàn” - Tranh dân gian Việt Nam

kenhhoctap

Kinh Kim Cương – bản in khắc gỗ năm 898

nhà Đường tại Trung Quốc

- GV đưa ra kết luận:

+ Trong lịch sử nghệ thuật đồ họa, in nổi là một trong những phương pháp ấn loát phổ biến để in sách, tranh và các sản phẩm văn hóa. Phương pháp in nổi ra đời khá sớm, gắn liền với sự phát triển khoa học kĩ thuật và công nghệ.

+ In nổi là hình thức in lâu đời được sử dụng rộng rãi ở Châu Á, bắt nguồn từ Trung Quốc. Ở Việt Nam, thế kỉ 15, Thám hoa Lương Nhữ Hộc được coi là người mang nghề khắc ván in vào Việt Nam, sử dụng trong việc in sách và tranh dân gian.

[1.2.NC1b: HS thực hiện phân tích, so sánh và tiến hành đánh giá được độ tin cậy của các nguồn dữ liệu, thông tin và nội dung số khác nhau về tác phẩm mĩ thuật trực tuyến.

2.1.NC1a: HS chủ động lựa chọn phương tiện giao tiếp số phù hợp (Padlet/Canva) để tương tác, thiết kế nội dung phù hợp với bối cảnh học tập theo nhóm.

3.3.NC1a: HS tuân thủ quy tắc và biết cách áp dụng bản quyền, giấy phép cho thông tin, hình ảnh mĩ thuật số khi trích dẫn nguồn nguồn tư liệu rõ ràng.]

- GV chuyển sang hoạt động tiếp theo.

HOẠT ĐỘNG 3: NHẬN BIẾT

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Nhận biết một số kĩ thuật cơ bản trong thực hành, sáng tạo tranh in nổi.

- Nhận biết về đặc điểm tạo hình trong tranh in nổi.

- Nhận biết các bước cơ bản thực hành sáng tác tranh in nổi.

b. Nội dung:

- GV tổ chức cho HS tìm hiểu về kĩ thuật thể hiện, đặc điểm tạo hình trong SHS.

- HS tìm hiểu các bước gợi ý làm tranh in nổi và thực hành sáng tạo sản phẩm tranh in nổi.

c. Sản phẩm: SPMT tranh in nổi với chủ đề em yêu thích.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

HOẠT ĐỘNG 4: THẢO LUẬN

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức tranh in nổi.

b. Nội dung: Trao đổi trên SPMT tranh in nổi đã thực hành để nhận biết về đặc điểm tạo hình và cách thực hiện tranh in nổi.

c. Sản phẩm: Nhận biết của HS về tranh in nổi.

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Đặc điểm tạo hình trong tranh in

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cho HS thảo luận nhóm đôi và trả lời các câu hỏi:

+ Đặc điểm tạo hình trong tranh in nổi là gì? Hãy phân tích trên sản phẩm tranh in nổi bạn đã thực hiện.

+ Bề mặt tranh in nổi cho bạn cảm nhận gì? Cảm nhận có khác so với các thể loại tranh khác không?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận theo nhóm đôi, vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi.

- HS sử dụng thiết bị số cá nhân truy cập vào phòng triển lãm ảo trên Padlet/Miro. HS thực hiện tương tác giao tiếp số bằng cách viết bình luận phê bình mĩ thuật trực tiếp dưới hình ảnh sản phẩm của bạn học, thả tim cho bài viết ấn tượng và phân tích cấu trúc màu sắc kĩ thuật trên giao diện số trực quan.

- GV quan sát việc tham gia hoạt động học tập trên lớp của HS:

+ Sự tham gia của mỗi thành viên trong nhóm.

+ Sự tích cực đặt câu hỏi, trả lời trong phần thảo luận.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời một số nhóm lần lượt trình bày kết quả thảo luận trước lớp.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

[2.1.NC1a: HS ứng dụng thành thạo và linh hoạt phương tiện giao tiếp số (Padlet/ Miro) để tương tác nghệ thuật, giao tiếp và phản hồi ý kiến chuyên môn mĩ thuật phù hợp bối cảnh thảo luận không gian ảo.]

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

Nhiệm vụ 2: Đặc điểm tạo hình trong tranh in

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cho HS thảo luận nhóm đôi và trao đổi về:

+ Lựa chọn vật liệu và dụng cụ trong thực hành tranh in nổi đóng vai trò gì?

+ Những phương pháp nào áp dụng trong thực hành tranh in nổi?

+ Bạn hãy giới thiệu về kĩ thuật tranh in nổi đã thực hiện.

+ Kĩ thuật in nổi có đặc điểm gì?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thảo luận theo nhóm đôi, vận dụng kiến thức đã học để trả lời câu hỏi.

- GV quan sát việc tham gia hoạt động học tập trên lớp của HS:

+ Sự tham gia của mỗi thành viên trong nhóm.

+ Sự tích cực đặt câu hỏi, trả lời trong phần thảo luận.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời một số nhóm lần lượt trình bày kết quả thảo luận trước lớp.

+ Lựa chọn vật liệu và dụng cụ trong thực hành tranh in nổi đóng vai trò quan trọng, giúp người thực hiện biết cách sử dụng công cụ phù hợp với vật liệu, an toàn trong thực hành và khả năng sáng tạo của bản thân.

+ Những phương pháp áp dụng trong thực hành tranh in nổi: khắc thạch cao, khắc cao su, khắc gỗ,...

+ Điểm đặc biệt của kĩ thuật in nổi: cần tạo ván in, phần để in là phần nổi cao, phần không in thấp hơn. Tùy theo vật liệu của ván in, sẽ có kĩ thuật khắc, in khác nhau.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

- GV chuyển sang hoạt động mới.

HOẠT ĐỘNG 5: LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học về tranh in nổi.

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS trao đổi về các sản phẩm đã thực hiện trong bài.

c. Sản phẩm: Nhận thức ban đầu về loại tranh in nổi.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

HOẠT ĐỘNG 6: VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS viết được bài luận giới thiệu một dòng tranh dân gian Việt Nam sử dụng phương pháp in nổi.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS viết bài luận giới thiệu một tranh dân gian Việt Nam sử dụng phương pháp in nổi.

c. Sản phẩm: Bài luận giới thiệu một tranh dân gian Việt Nam sử dụng phương pháp in nổi.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV giao nhiệm vụ cho HS làm việc cá nhân: Viết bài giới thiệu một tranh dân gian Việt Nam sử dụng phương pháp in nổi.

(1) Hoạt động trên lớp

- GV gợi ý cho HS các nội dung triển khai bài luận:

+ Tên gọi;

+ Xuất xứ;

+ Vật liệu sử dụng trong làm ván, khắc, in tranh;

+ Kĩ thuật in tiêu biểu;

+ Đặc điểm tạo hình;

+ Cảm nhận của bản thân về vẻ đẹp sản phẩm dòng tranh này.

(2) Hoạt động tại nhà

- GV yêu cầu HS viết bài giới thiệu một tranh dân gian Việt Nam sử dụng phương pháp in nổi theo hướng dẫn.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS hoàn thiện bài thực hành ở nhà:

+ Khi làm bài luận trên thiết bị số, HS chủ động áp dụng quy định quản lý giấy phép kĩ thuật số bằng cách chỉ lựa chọn các tư liệu hình ảnh nghệ thuật công cộng hoặc thuộc diện Creative Commons sử dụng tự do, đồng thời biên soạn danh mục trích dẫn nguồn hình ảnh, tên tác giả/nghệ nhân kĩ lưỡng để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trực tuyến.

+ Học sinh tự đánh giá năng lực số, kĩ năng mĩ thuật kĩ thuật số của mình còn khoảng trống nào thiếu hụt (ví dụ: kĩ năng xử lý đồ họa vector mảng nét tranh in độc bản chưa mượt mà); từ đó cá nhân tự tìm kiếm cơ hội học tập phát triển bản thân bằng cách tìm kiếm, lựa chọn đăng ký học tập các khóa học kĩ thuật số chuyên sâu ngắn hạn miễn phí về Đồ họa số (Digital Art/Printmaking) trên các nền tảng mạng internet mở rộng vốn tri thức kĩ năng.

+ HS xuất bài luận thành file văn bản số gửi lên Google Classroom lớp đúng hạn để chuẩn bị báo cáo sản phẩm.

- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

HS báo cáo sản phẩm vào tiết học sau.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

[3.3.NC1a: HS hiểu và biết cách áp dụng quy định luật bản quyền, giấy phép cho thông tin và hình ảnh mĩ thuật số thông qua việc thực hiện tham chiếu, ghi chú nguồn tư liệu chuẩn mực.

5.4.NC1c: HS chứng minh được năng lực tự nhìn nhận điểm hạn chế kĩ năng công nghệ mĩ thuật của mình, từ đó biết cách tìm kiếm cơ hội học tập phát triển bản thân qua các nền tảng khóa học số chất lượng trên internet.]

GV nhận xét, đánh giá và kết thúc tiết học.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ôn lại kiến thức đã học:

+ Kĩ thuật tranh in nổi;

+ Đặc điểm tạo hình trong tranh in nổi;

+ Các bước gợi ý làm tranh in nổi trên ván in bằng bìa cứng.

- Hoàn thành bài thực hành một sản phẩm tranh in nổi theo chủ đề em yêu thích.

- Đọc và tìm hiểu trước nội dung: Đồ họa (tranh in), Bài 2 – Thực hành tranh in nổi.