Giáo án NLS Ngữ văn 12 kết nối Bài 3: Viết bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ (những hoài bão, ước mơ)

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu tri thức về kiểu bài

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS đọc SGK và trả lời câu hỏi: 

+Kiểu bài viết bài văn nghị luận về một vấn đề có liên quan đến tuổi trẻ là gì?

+ Yêu cầu đối với kiểu bài nghị về một vấn đề có liên quan đến tuổi trẻ như thế nào?

+ Bố cục bài nghị luận về một vấn đề có liên quan đến tuổi trẻ ra sao?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ

- HS thực hiện nhiệm vụ được giao

- GV quan sát và hỗ trợ HS (nếu cần thiết)

Bước 3: Trao đổi thảo luận, báo cáo sản phẩm

- GV mời đại diện HS trình bày kết quả trước lớp

- GV yêu cầu cả lớp lắng nghe và bổ sung (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

- GV nhận xét về thái độ làm việc và kết quả học tập của hs

- GV chốt kiến thức và dẫn dắt sang hoạt động mới

I. Tri thức về kiểu bài

1.Kiểu bài:

Nghị luận về một vấn đề có liên quan đến tuổi trẻ là kiểu bài dùng lí lẽ, bằng chứng để bàn luận và làm sáng tỏ một vấn đề xã hội có liên quan đến tuổi trẻ từ đó giúp người đọc nhận thức đúng đắn về vấn đề và có thái độ, hành động phù hợp với vấn đề đó.

2.Yêu cầu đối với kiểu bài:

+ Trình bày luận điểm rõ ràng, gãy gọn, thể hiện được quan điểm của người viết về vấn đề có liên quan đến tuổi trẻ.

+ Đưa ra hệ thống lí lẽ, bằng chứng thuyết phục chính xác, tin cậy, thich hợp, đẩy đủ để làm sáng tỏ luận điểm.

+ Có thể phân tích, trao đổi ý kiến khác để có cái nhìn toàn diện, khách quan về vấn đề.

1. Bố cục

• Bố cục bài viết gồm có 3 phần:

+ Mở bài: Giới thiệu vấn đề có liên quan đến tuổi trẻ cần bàn luận, trình bày được quan điểm của người viết về vấn đề.

+ Thân bài: Giải thích được vấn đề cần bàn luận, trình bày hệ thống luận điểm, lí lẽ và bằng chứng để làm sáng tỏ cho quan điểm của người viết, có thể trao đổi với các ý kiến khác về vấn đề, nêu được những đề xuất, giải pháp phù hợp để thực hiện hoặc giải quyết vấn đề.

+ Kết bài: Khẳng định lại quan điểm của người viết về vấn đề, đề xuất tóm tắt giải pháp hoặc bài học phù hợp.

Nhiệm vụ 1: Quy trình viết bài 

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS sử dụng máy tính/máy tính bảng truy cập các kho dữ liệu số chuyên ngành (Google Scholar, các trang web thanh niên) để tìm số liệu thống kê hoặc các câu chuyện truyền cảm hứng về việc hiện thực hóa ước mơ của giới trẻ toàn cầu.

- GV hướng dẫn HS lựa chọn 2 tác phẩm để so sánh: 

+ Tóm tắt quy trình viết bài văn nghị luận về một vấn đề có liên quan đến tuổi trẻ?

+ HS tiến hành tìm ý, lập dàn ý như thế nào?

- GV yêu cầu HS sử dụng công cụ sơ đồ tư duy (XMind/Canva) để mô hình hóa hệ thống luận điểm: Giải thích khái niệm - Biểu hiện của hoài bão - Vai trò - Phản đề (Ước mơ hão huyền) - Bài học hành động.

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV quan sát và hỗ trợ (nếu cần thiết)

Bước 3: Báo cáo kết quả học tập và thảo luận

- GV mời 1 - 2 học sinh trình trước lớp.

- GV quan sát, hỗ trợ HS (nếu cần thiết)

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét đánh giá và chuẩn kiến thức GV

I. Quy trình viết bài

* Quy trình viết bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ được thực hiện như sau:

• Lưu ý trong từng bước thực hiện viết bài

*Bước 1:  Chuẩn bị viết

+ Để bài viết hấp dẫn bạn nên chọn những vấn đề xã hội được nhiều người trẻ quan tâm, đang có nhiều ý kiến, quan điểm trái ngược và có ý nghĩa với chính bạn:

+ Mục đích của bài viết là gì?

+ Người đọc là ai? Họ mong đợi điều gì từ bài viết của bạn?

+ Thu thập tài liệu cần thiết phục vụ cho bài viết.

*Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý

- Trả lời các câu hỏi:

+ Vấn đề xã hội có liên quan đến tuổi trẻ mà tôi quan tâm là gì? Những nội dung khái niệm nào cần được giải thích?

+ Quan điểm, ý kiến của tôi về đề tài này là gì?

+ Tôi nên sử dụng những lí lẽ, bằng chứng gì để làm sáng tỏ luận điểm?

+ Có những biểu hiện tiêu cực hay ý kiến trái chiều nào về đề tài mà tôi đang quan tâm? Quan điểm của tôi về những biểu hiện ý kiến đó là gì? 

+ Tôi thay đổi nhận thức và hành động của bản thân như thế nào sau khi suy ngâm trao đổi cụ thể, toàn diện về vấn đề.

*Bước 3: Viết bài

+ Trình bày luận điểm rõ ràng, ngắn gọn. Kết hợp nêu luận điểm với lí lẽ bằng chứng để tăng tính thuyết phục.

+ Tách đoạn hợp lí và sử dụng các phương tiện liên kết để tăng sức thuyết phục, hấp dẫn.

+ Có thể kết hợp với thuyết minh, tự sự, biểu cảm để tăng tính thuyết phục.

….. 

*Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa.

2.1.NC1a: HS thành thạo khai thác, thẩm định các nguồn tư liệu số uy tín về các tấm gương trẻ thành công, các nghiên cứu tâm lý về hoài bão và lý tưởng sống.

6.1.NC1a: HS sử dụng các công cụ kỹ thuật số (sơ đồ tư duy, bảng biểu trực tuyến) để mô hình hóa hệ thống luận điểm và cấu trúc bài văn nghị luận.