Giáo án NLS Ngữ văn 12 kết nối Bài 4: Trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học
Giáo án NLS Ngữ văn 12 kết nối tri thức Bài 4: Trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn Ngữ văn 12.
=> Giáo án tích hợp NLS Ngữ văn 12 kết nối tri thức
Các tài liệu bổ trợ
Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/…
TIẾT : NÓI VÀ NGHE TRÌNH BÀY VỀ VIỆC VAY MƯỢN – CẢI BIẾN – SÁNG TẠO TRONG MỘT TÁC PHẨM VĂN HỌC
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Nhận biết được các yêu cầu về nội dung và hình thức của việc trình bày vấn đề tiếp nhận, cách tân,… trong một tác phẩm văn học cụ thể.
- Biết lựa chọn đề tài, trình bày, đánh giá được việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học cụ thể.
- Chủ động thực hành các yêu cầu đối với người nói và người nghe, theo đề tài đã được xác định, lựa chọn.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực tự học và tự chủ: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, để biết cách trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm, hợp tác để trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thu thập và làm rõ các thông tin liên quan đến bài học; biết đề xuất và phân tích được một số giải pháp giải quyết vấn đề.
Năng lực đặc thù
- Nắm được yêu cầu cần có khi trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học.
Năng lực số
- 2.1.NC1a: Khai thác và thẩm định được các học liệu số về "tính liên văn bản", các bài nghiên cứu về sự tương đồng và khác biệt giữa các tác phẩm cùng đề tài/cốt truyện trên thư viện số.
- 6.1.NC1a: Sử dụng các công cụ kỹ thuật số (phần mềm trình chiếu, Infographic) để mô hình hóa sự vay mượn và những điểm sáng tạo mới của tác phẩm phái sinh so với nguyên mẫu.
- 6.3.NC1a: Khai thác trí tuệ nhân tạo (AI) để tìm kiếm các tác phẩm tương đồng, so sánh nhanh các tình tiết và nhận diện các lớp ý nghĩa được cải biến trong văn bản.
3. Phẩm chất
- Biết tôn trọng người đối thoại, hình thành tư duy phản biện.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- KHBD
- SGK, SGV Ngữ văn 12;
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Tranh ảnh về tác giả, tác phẩm;
- Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà;
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.
2. Đối với HS
- SGK, SBT Ngữ văn 12.
- Sách tham khảo, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học…
- Bảng giao nhiệm vụ học tập đã chuẩn bị ở nhà.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Các bước trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học
- Mục tiêu:
+ Nhận biết được các yêu cầu về nội dung và hình thức của việc trình bày về vấn đề tiếp nhận, cách tân... trong một tác phẩm văn học cụ thể.
+ Biết lựa chọn đề tài, trình bày, đánh giá được việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học cụ thể.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, kết hợp hướng dẫn của GV để thực hiện nhiệm vụ.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS | ||||||||
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi, theo dõi SGK để trả lời các câu hỏi sau đây: - Để thuyết phục người nghe khi trình bày về hiện tượng vay mượn – cải biến – sáng tạo trong tác phẩm văn học, cần lưu ý điều gì? - Xây dựng quy trình trình bày về hiện tượng vay mượn – cải biến – sáng tạo trong các tác phẩm văn học? - GV yêu cầu HS sử dụng máy tính tra cứu trên các trang học thuật số để xác định "nguyên mẫu" hoặc nguồn gốc của cốt truyện/nhân vật mà tác giả đã vay mượn. - GV hướng dẫn HS sử dụng phần mềm sơ đồ tư duy (XMind/Canva) để vẽ mô hình so sánh 2 vòng tròn đồng tâm (vùng giao thoa là chi tiết vay mượn, vùng riêng biệt là sự sáng tạo mới). - GV yêu cầu HS chuẩn bị bài trình chiếu (PowerPoint/Prezi) có đính kèm các hình ảnh/video minh họa cho hai tác phẩm. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS nghe câu hỏi, thảo luận cặp đôi và hoàn thành yêu cầu. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận - GV mời đại diện HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét, góp ý, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả HS thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức - Ghi lên bảng. | 1. Các bước trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học 1. Để thuyết phục người nghe khi trình bày về hiện tượng vay mượn – cải biến – sáng tạo trong tác phẩm văn học, cần chú ý: + Giới thiệu ngắn gọn những thông tin chính về vấn đề được chọn: tác phẩm, tác giả, nội dung đặt ra liên quan đến chủ đề bài nói. + Lựa chọn được một hoặc một vài phương diện nổi bật của sự vay mượn trong tác phẩm (cốt truyện, nhân vật, tình tiết….) để phân tích, qua đó nêu những phát hiện về sự vay mượn – cải biến – sáng tạo của tác giả để so sánh với “nguyên mẫu”. + Đánh giá chung về ý nghĩa của vấn đề đặt ra trong bài nói. 2. Quy trình trình bày về hiện tượng vay mượn – cải biến – sáng tạo trong tác phẩm văn học
+ Lựa chọn đề tài
+ Tìm ý, sắp xếp ý
+ Mở đầu: Giới thiệu vấn đề trình bày, đối tượng và phạm vi nội dung sẽ được đề cập. + Triển khai: Lần lượt trình bày các luận điểm chính, phối hợp nhịp nhàng giữa lời nói và nội dung của các slide trình chiếu (nếu có). + Kết luận: Tóm lược vấn đề đã trình bày; nêu nhận định, đánh giá khái quát về sự vay mượn - cải biến – sáng tạo của tác giả; ý nghĩa, giá trị thực tế của việc vay mượn – cải biến – sáng tạo được thể hiện trong tác phẩm.
| 2.1.NC1a: HS khai thác và thẩm định được các học liệu số về "tính liên văn bản", các bài nghiên cứu về sự tương đồng và khác biệt giữa các tác phẩm cùng đề tài/cốt truyện trên thư viện số. 6.1.NC1a: HS sử dụng các công cụ kỹ thuật số (phần mềm trình chiếu, Infographic) để mô hình hóa sự vay mượn và những điểm sáng tạo mới của tác phẩm phái sinh so với nguyên mẫu. |
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Vận dụng được kiến thức, kĩ năng đã học để trình bày về hiện tượng vay mượn – cải biến – sáng tạo trong tác phẩm văn học.
b. Nội dung: HS chỉnh sửa dàn ý bài nói, tập luyện để trình bày trước lớp.
c. Sản phẩm học tập: Bài thuyết trình của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV nêu yêu cầu: Anh chị hãy chỉnh sửa dàn ý bài nói tại nhà.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS nghe yêu cầu và thực hiện bài làm.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- HS hoàn thành bài làm, chỉnh sửa và gửi cho GV.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, Kết luận theo thể loại kiến thức.
Bài thuyết trình cần đảm bảo các yêu cầu sau đây:
| STT | Yêu cầu | Đạt | Chưa đạt |
| 1 | Giới thiệu ngắn gọn những thông tin chính về vấn đề được chọn: tác phẩm, tác giả, nội dung đặt ra liên quan đến chủ đề bài nói. | ||
| 2 | Lựa chọn được một hoặc một vài phương diện nổi bật của sự vay mượn trong tác phẩm (như cốt truyện, nhân vật, tình tiết….) để phân tích, qua đó nêu những phát hiện về sự vay mượn – cải biến – sáng tạo của tác giả so với “nguyên mẫu”. | ||
| 3 | Đánh giá chung về ý nghĩa của vấn đề đặt ra trong bài nói. |
- GV kết thúc bài học.
*HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
- Ôn lại kiến thức đã học: Các nội dung liên quan đến bài nói và nghe trình bày về việc vay mượn – cải biến – sáng tạo trong một tác phẩm văn học.
- Hoàn chỉnh các bài tập phần Luyện tập, Vận dụng (nếu chưa xong).
- Soạn bài – Nhân vật quan trọng.