Giáo án NLS Ngữ văn 8 kết nối Bài 4: Viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (thơ trào phúng)
Giáo án NLS Ngữ văn 8 kết nối tri thức Bài 4: Viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (thơ trào phúng). Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn Ngữ văn 8.
=> Giáo án tích hợp NLS Ngữ văn 8 kết nối tri thức
Các tài liệu bổ trợ
Ngày soạn: .../.../...
Ngày dạy: .../.../...
TIẾT : VIẾT BÀI VĂN PHÂN TÍCH MỘT TÁC PHẨM VĂN HỌC
(THƠ TRÀO PHÚNG)
I. Mục tiêu
1. Mức độ/yêu cầu cần đạt
- HS viết được bài văn phân tích một tác phẩm văn học (thơ trào phúng): nêu được chủ đề, dẫn ra và phân tích được tác dụng của một vài nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật được dùng trong tác phẩm
- HS có ý thức phê phán cái xấu, cái tiêu cực và hướng tới những điều tốt đẹp trong suy nghĩ và hành động
2. Năng lực
a. Năng lực chung
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác...
b. Năng lực đặc thù
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến bài học.
- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận, hoàn thành văn bản Viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (thơ trào phúng)
- Năng lực tiếp thu tri thức, nắm được các yêu cầu đối với Viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (thơ trào phúng)
c. Năng lực số
- 2.2.TC2a: Thực hiện các thao tác tìm kiếm, lọc và trích xuất dữ liệu số từ các trang điện tử uy tín về các tác phẩm thơ trào phúng và tác gia tiêu biểu.
- 3.1.TC2b: Sử dụng được các phần mềm soạn thảo văn bản để tạo lập và định dạng bài văn phân tích theo đúng quy chuẩn.
- 5.2.TC2a: Tham gia các không gian học tập trực tuyến để chia sẻ, phản hồi và sửa bài chéo cho bạn học.
- 6.1.TC2a: Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) để gợi ý hướng phân tích, tìm kiếm từ ngữ đồng nghĩa và rà soát tính logic của các luận điểm.
3. Phẩm chất:
- Nghiêm túc trong học tập.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Chuẩn bị của giáo viên:
- KHBD;
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà;
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.
2. Chuẩn bị của học sinh:
- SGK, SBT Ngữ văn 8, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. KHỞI ĐỘNG
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu các yêu cầu đối với bài văn phân tích một tác phẩm thơ trào phúng
a. Mục tiêu: Nắm được yêu cầu khi viết một bài văn phân tích một tác phẩm thơ trào phúng
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến bài học.
c. Sản phẩm học tập: HS trả lời các yêu cầu khi viết một bài văn phân tích một tác phẩm thơ trào phúng
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập cho HS GV yêu cầu HS dựa vào nội dung SHS cùng kiến thức đã chuẩn bị trước đó trả lời câu hỏi: Theo em, một bài văn phân tích một tác phẩm văn học (thơ trào phúng) cần đảm bảo các yêu cầu gì? Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS nghe câu hỏi, thảo luận nhóm và hoàn thành yêu cầu. - Đại diện nhóm sử dụng AI Chatbot, nhập lệnh: "Tóm tắt các yêu cầu cốt lõi của bài văn phân tích một bài thơ trào phúng lớp 8 dưới dạng sơ đồ gạch đầu dòng". HS dùng kết quả gợi ý của AI đối chiếu với SGK để ghi nhớ kiến thức. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận GV mời đại diện HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe và nhận xét, góp ý, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả HS thực hiện nhiệm vụ học tập GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức è Ghi lên bảng. | 1. Yêu cầu đối với viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (thơ trào phúng) - Giới thiệu tác giả và bài thơ; nêu ý kiến chung của người viết về bài thơ. - Phân tích được nội dung trào phúng của bài thơ để làm rõ chủ đề. - Chỉ ra được tác dụng của một số nét đặc sắc về nghệ thuật trào phúng được thể hiện trong bài thơ. - Khẳng định được giá trị, ý nghĩa của bài thơ.
| 6.1.TC2a: HS ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) để gợi ý hướng phân tích, tìm kiếm từ ngữ đồng nghĩa. |
Hoạt động 2: Đọc và phân tích bài viết tham khảo
a. Mục tiêu: HS phân tích được bài viết và nắm được những điều cần lưu ý khi viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (thơ trào phúng)
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến bài học.
c. Sản phẩm học tập: HS phân tích bài viết tham khảo.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Hoạt động 3: Thực hành viết theo các bước
a. Mục tiêu: Nắm được các kĩ năng viết văn phân tích một tác phẩm văn học (thơ trào phúng)
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến bài học.
c. Sản phẩm học tập: HS áp dụng các yêu cầu để viết bài.
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV cho HS tự nghiên cứu phần Thực hành viết trang 94 - GV hướng dẫn HS: 1. Lựa chọn đề tài Liệt kê các bài thơ trào phúng mà em đã học hoặc đã đọc (gợi ý: Ông phỗng đá (Nguyễn Khuyến), Năm mới chúc nhau (Trần Tế Xương) …). Chọn trong số đó một bài thơ em cảm nhận rõ nhất tiếng cười trào phúng để phân tích. 2.Tìm ý, lập dàn ý Tìm ý: - Xác định bố cục của bài thơ và nội dung chính của từng phần. - Xác định đối tượng của tiếng cười trào phúng trong tác phẩm. - Tìm hiểu các phương tiện nhà thơ sử dụng để gây cười như từ ngữ (đặc biệt là các từ tượng hình, từ tượng thanh, thành ngũ…), biện pháp tu từ (so sánh, ẩn dụ, nói quá, điệp ngữ, đảo ngữ…) - Tìm hiểu thông tin về tác giả, hoàn canh ra đời của tác phẩm và những thông tin khác có liên quan để liên hệ, mở rộng khi phân tích. - GV hướng dẫn HS lập dàn ý cho bài văn. Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập - HS nghe yêu cầu, thực hiện theo các bước để viết bài. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận hoạt động và thảo luận - GV gọi HS trình bày phần chuẩn bị. - Các HS khác góp ý, bổ sung cho bạn. Bước 4: Đánh giá kết quả HS thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức è ghi lên bảng. | Thực hành viết theo các bước 1. Lựa chọn đề tài 2. Tìm ý, lập dàn ý - Mở bài: Giới thiệu tác giả, tên bài thơ và hoàn cảnh ra đời (nếu có)… - Thân bài: Tùy theo phương án lựa chọn, có thể trình bày phần Thân bài theo một hệ thống ý tương ứng. Phương án 1: Phân tích theo bố cục bài thơ: + Ý 1: Câu thơ thứ … (nêu đối tượng của tiếng cười trào phúng, phân tích biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong câu thơ để tạo ra tiếng cười trào phúng). + Ý 2: Câu thơ thứ … (nêu đối tượng của tiếng cười trào phúng, phân tích biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong câu thơ để tạo ra tiếng cười trào phúng). + … Phương án 2: Phân tích theo hai phương diện nội dung và nghệ thuật: + Ý 1: Phân tích nội dung bài thơ (chỉ rõ đối tượng trào phúng của bài thơ, phân tích rõ lí do khiến đối tượng đó bị phê phán…) + Ý 2: Phân tích nét đặc sắc về nghệ thuật (hình ảnh, biện pháp tu từ… đã được sử dụng để tạo ra tiếng cười) + … - Kết bài: Khái quát ý nghĩa của tiếng cười trào phúng và giá trị nghệ thuật của tác phẩm.
|
Hoạt động 3: Viết bài
a. Mục tiêu: Nắm được các kĩ năng viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (thơ trào phúng)
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến bài học.
c. Sản phẩm học tập: HS áp dụng các yêu cầu để viết bài
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Hoạt động 4: Xem lại và chỉnh sửa
a. Mục tiêu: Đọc lại bài viết và chỉnh sửa lại bài viết
b. Nội dung: HS sử dụng đọc lại bài viết dựa trên những gợi ý của GV để chỉnh sửa lại bài viết cho hoàn chỉnh
c. Sản phẩm học tập: HS áp dụng các yêu cầu để viết bài phân tích một tác phẩm văn học (thơ trào phúng)
d. Tổ chức thực hiện:
GV gợi ý HS đánh giá kĩ năng viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (thơ trào phúng) theo bảng sau:
| Nội dung kiểm tra | Đạt | Chưa đạt | |
| Mở bài | Giới thiệu tác giả, tên bài thơ và hoàn cảnh ra đời | ||
| Đưa ra được nhận định khái quát về bài thơ | |||
| Thân bài | * Nếu phân tích theo phương án 1: (Phân tích theo trình tự lần lượt từng câu) - Đối tượng của tiếng cười trào phúng là ai? - Biện pháp nghệ thuật nào được sử dụng trong các câu thơ để tạo ra tiếng cười trào phúng? -... | ||
* Nếu phân tích theo phương án 2: - Ý 1: Đối tượng trào phúng của bài thơ là ai? Lí do khiến đối tượng đó bị phê phán là gì?, … + Ý 2: Hình ảnh, biện pháp tu từ… đã được sử dụng để tạo ra tiếng cười là gì?, … | |||
| Kết bài | Khái quát ý nghĩa của tiếng cười trào phúng và giá trị nghệ thuật của tác phẩm. | ||
| Kĩ năng, trình bày diễn đạt | Sắp xếp luận điểm, lí lẽ và bằng chứng hợp lí | ||
| Lập luận chặt chẽ, trình bày mạch lạc | |||
| Diễn đạt rõ ràng, gãy gọn | |||
| Sử dụng các từ ngữ, câu văn để liên kết các luận điểm, bằng chứng, lí lẽ | |||
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (thơ trào phúng)
b. Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (thơ trào phúng)
c. Sản phẩm học tập: Bài văn HS viết được
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV nêu yêu cầu: Hãy viết một bài văn phân tích một bài thơ trào phúng
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS nghe yêu cầu và thực hiện viết bài văn theo các bước.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Hs trình bày ý tưởng bài viết của mình, có thể hoàn thiện ở nhà và nộp vào tiết sau.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
- GV nhận xét, tổng kết hoạt động.
* HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- GV dặn dò HS:
+ Xem lại nội dung bài học Viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (thơ trào phúng)
+ Soạn bài: Nói và nghe