2. Quy trình kĩ thuật trồng và chăm sóc

Kĩ thuật trồng:
- Thời vụ: Tốt nhất vào vụ xuân (tháng 2 - tháng 4) và vụ thu (tháng 8 - tháng 10).
- Khoảng cách hố: Vải/bưởi (5m x 5m hoặc 5m x 6m); Cam (4m x 4m hoặc 4m x 5m); Chanh/Quýt (3m x 3m hoặc 3m x 4m).
- Chuẩn bị hố: Kích thước tối thiểu 60 cm x 60 cm x 60 cm. Bón lót từ 20 kg đến 30 kg phân hữu cơ + 0,5 - 1,0 kg phân kali + 1,0 - 1,5 supe lân + 0,5 - 1,0 kg vôi bột cho mỗi hố trước khi trồng.
Kĩ thuật chăm sóc:
- Bón phân thúc: Chia làm 4 lần bón trong năm (sau thu hoạch, khi ra hoa, khi đậu quả và trước thu hoạch 2 tháng). Bón theo hình chiếu tán cây, rạch rãnh sâu từ 15 cm đến 20 cm rồi lấp đất, tưới nước giữ ẩm.
- Tưới nước: Thời kì kiến thiết cơ bản cần duy trì độ ẩm đất đạt từ 65% đến 70%.
- Sâu bệnh hại chính: Sâu vẽ bùa, Sâu đục thân, Rệp sáp; Bệnh vàng lá Greening (do vi khuẩn), Bệnh loét cam, Bệnh ghẻ lồi (do nấm). Biện pháp cốt lõi là cắt tỉa vệ sinh vườn, dùng cây giống sạch bệnh và dùng thuốc bảo vệ thực vật theo nguyên tắc 4 đúng.

3. Kĩ thuật cắt tỉa, tạo tán và điều khiển ra hoa, đậu quả

Cắt tỉa thời kì kiến thiết cơ bản (tạo khung): Năm thứ nhất cắt ngọn ở vị trí cách mặt đất 80 cm để tạo cành cấp 1; năm thứ hai chọn 3-5 cành cấp 1 khỏe để bấm ngọn tạo cành cấp 2 (dài 50-60 cm); năm thứ ba cắt tỉa để tạo cành cấp 3 và cấp 4.
Cắt tỉa thời kì kinh doanh: Loại bỏ cành chết, cành bị sâu bệnh, cành mọc chen chúc; bấm tỉa cành già sau thu hoạch để kích thích ra chồi mới.
Điều khiển ra hoa, đậu quả: Sử dụng Paclobutrazol nồng độ từ 0,02% đến 0,04% tưới quanh gốc hoặc phun lên lá với nồng độ 1000 ppm đến 2000 ppm. Để tăng đậu quả, phun GA3 nồng độ từ 20 ppm đến 40 ppm hoặc Brassinolide nồng độ 5 mg/100 L nước vào thời kì hoa nở.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Cây ăn quả có múi có đặc điểm hệ rễ bên tập trung ở tầng đất mặt nông (10 cm - 30 cm) nên đòi hỏi đất trồng phải có tầng canh tác dày trên 1 m và thoát nước tốt.
Cây ưa khí hậu ấm áp, chịu úng rất kém, và đặc biệt thích hợp với điều kiện ánh sáng tán xạ thay vì ánh sáng gay gắt.
Kĩ thuật bón lót yêu cầu phải hoàn thành trộn phân và lấp hố trước khi trồng, sử dụng đầy đủ phân hữu cơ, lân, kali và vôi bột để cải tạo đất.
Quá trình tạo tán thời kì kiến thiết cơ bản bắt buộc phải trải qua 3 năm cắt tỉa tuần tự để hình thành bộ khung cành cấp 1, cành cấp 2 và cành cấp 3 cân đối.
Việc bón phân thúc trong giai đoạn kinh doanh được chia làm 4 lần cố định trong năm, bón theo rãnh rạch quanh hình chiếu tán cây để tối ưu hiệu quả hấp thụ của rễ.
Các chất điều hòa sinh trưởng (Paclobutrazol, GA3, Brassinolide) được ứng dụng ở nồng độ ppm rất nhỏ nhưng đóng vai trò quyết định để kích thích ra hoa và tăng tỉ lệ đậu quả.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (TỐI GIẢN)

Slide 1: Tiêu đề | Bài 3: Kĩ thuật trồng và chăm sóc cây ăn quả có múi.
Slide 2: Đặc điểm thực vật học | Chi tiết về cấu trúc bộ rễ nông, sự phân cành, đặc điểm hoa lưỡng tính và cấu tạo quả mọng nước.
Slide 3: Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh | Các thông số giới hạn về Nhiệt độ, Lượng mưa/Độ ẩm, Ánh sáng tán xạ và Độ pH đất phù hợp.
Slide 4: Quy trình trồng cây & Bón lót hố | Thời vụ trồng thích hợp, mật độ khoảng cách hố theo từng loại cây và công thức phân bón lót.
Slide 5: Kĩ thuật bón phân thúc & Chăm sóc định kì | Quy trình bón phân thúc 4 lần trong năm theo hình chiếu tán và chế độ tưới nước giữ ẩm.
Slide 6: Kĩ thuật cắt tỉa & Tạo tán khoa học | Sơ đồ cắt tỉa từ năm 1 đến năm 3 tạo cành cấp 1, 2, 3 và kĩ thuật tỉa cành thời kì kinh doanh.
Slide 7: Điều khiển ra hoa, đậu quả & Phòng trừ sâu bệnh | Ứng dụng hóa chất kích hoa/đậu quả (Paclobutrazol, GA3) và cách phòng trị các bệnh hiểm nghèo (Greening, loét, ghẻ).
Slide 8: Tổng kết & Vận dụng | Tóm tắt các lưu ý kĩ thuật cốt lõi và câu hỏi thảo luận liên hệ thực tế vườn cây tại địa phương.