Định nghĩa: Là các từ có âm giống nhau nhưng nghĩa khác nhau hoàn toàn, không liên quan gì đến nhau.
Quy tắc nhận biết: Nghĩa của từ đồng âm được xác định dựa vào ngữ cảnh (sự kết hợp với các từ khác trong câu).
Ví dụ tiêu biểu: Trong câu "Một nghề cho chín còn hơn chín nghề":
- Từ chín (1): chỉ tính chất thành thục, giỏi giang.
- Từ chín (2): chỉ số lượng (số 9).

2. Từ đa nghĩa

Định nghĩa: Là từ có một nghĩa gốc và một hay một số nghĩa chuyển, các nghĩa này có mối liên hệ ngữ nghĩa với nhau.
Quy tắc nhận biết: Nhờ sự kết hợp từ trong câu mà người đọc/người nghe nhận biết được nghĩa nào của từ đa nghĩa đang được sử dụng.
Ví dụ tiêu biểu: Đối với từ ăn:
- Ăn cơm: tự cho vào cơ thể thức nuôi sống (nghĩa gốc).
- Xe ăn xăng: tiếp nhận cái cần thiết cho sự hoạt động (nghĩa chuyển).

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Phân biệt bản chất ngữ nghĩa: Từ đồng âm có nghĩa hoàn toàn xa lạ và khác biệt biệt lập, trong khi từ đa nghĩa có các nét nghĩa chuyển đều phát triển logic từ một nghĩa gốc ban đầu.
Vai trò quyết định của ngữ cảnh: Cả hai hiện tượng ngôn ngữ này đều cần đặt vào câu văn cụ thể mới xác định chính xác nghĩa, tránh gây hiểu lầm hoặc đa nghĩa ngoài ý muốn.
Mở rộng vốn từ qua văn bản: Việc thực hành nhận diện từ đồng âm, từ đa nghĩa dựa trên các ngữ liệu văn học (ca dao, truyện thơ) giúp tăng khả năng cảm thụ văn bản và làm giàu vốn từ.
Ứng dụng giao tiếp thực tế: Hiểu rõ quan hệ từ đồng âm và từ đa nghĩa giúp học sinh tránh các lỗi dùng từ sai nghĩa hoặc biết cách dùng từ tạo nghĩa ẩn dụ, chơi chữ sinh động.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: Tiêu đề
- Tiêu đề chính: TỪ ĐỒNG ÂM VÀ TỪ ĐA NGHĨA
- Nội dung: Thực hành tiếng Việt | Ngữ văn 6 Kết nối tri thức.
Slide 2: Bản chất từ đồng âm
- Tiêu đề: NHẬN BIẾT TỪ ĐỒNG ÂM
- Nội dung: Quy tắc trùng âm độc lập; Phân tích ví dụ từ chín (tính chất) và chín (số lượng).
Slide 3: Bản chất từ đa nghĩa
- Tiêu đề: NHẬN BIẾT TỪ ĐA NGHĨA
- Nội dung: Mô hình Nghĩa gốc - Nghĩa chuyển; Mối quan hệ liên kết chặt chẽ giữa các tầng nghĩa.
Slide 4: Phân tích ví dụ từ đa nghĩa
- Tiêu đề: VÍ DỤ MINH HỌA TỪ ĐA NGHĨA
- Nội dung: Phân tích từ ăn trong cụm "ăn cơm" và "ăn xăng" để thấy sự chuyển nghĩa.
Slide 5: Tiêu chí phân biệt nhanh
- Tiêu đề: SO SÁNH ĐỒNG ÂM VÀ ĐA NGHĨA
- Nội dung: Bảng đối chiếu: Sự giống nhau (về mặt âm đọc) và khác nhau (về mối liên hệ ngữ nghĩa).
Slide 6: Luyện tập ứng dụng
- Tiêu đề: THỰC HÀNH VÀ VẬN DỤNG
- Nội dung: Xác định nghĩa từ đa nghĩa/đồng âm trong câu ca dao; Bài tập mở rộng và ứng dụng ngữ cảnh.