Từ đơn: Nhiều từ như đầu, phòng, cao, tuyết, băng, thần, bút,... được cảm nhận gần như từ thuần Việt.
Từ phức: Các từ như nhi đồng, phụ lão, không phận, hải phận, địa cực, phục dựng,... ít nhiều còn gây cảm giác khó hiểu, thường chỉ dùng trong hoàn cảnh giao tiếp trang trọng.
Ví dụ tiêu biểu: Từ "địa cực" dùng trong văn bản khoa học để chỉ vùng biểu thị trên Trái Đất.

2. Từ mượn các ngôn ngữ châu Âu (tiếng Pháp, tiếng Anh,...)

Từ Việt hóa hoàn toàn: Nhóm từ đơn (săm, lốp, bom, tăng, mét,...) hoặc từ khác (xà phòng, xi măng, com lê, cà vạt, cà phê, câu lạc bộ,...) có cách đọc và hình thức chính tả giống từ thuần Việt.
Từ viết nguyên dạng hoặc có gạch nối:
- Viết nguyên dạng giống ngôn ngữ gốc: video, smartphone, internet, biome,...
- Viết tách từng âm tiết có dấu gạch nối: ô-xi, a-xít, nê-ông, ra-đi-ô, ki-lô-gam,...
- Có thể tồn tại song song hai cách viết tùy thuộc vào quy định chính tả của mỗi loại sách, báo.
Ví dụ tiêu biểu: Từ "internet" có thể được viết nguyên dạng hoặc viết có gạch nối thành "in-tơ-nét".

3. Quy tắc cốt lõi khi sử dụng từ mượn

Tránh lạm dụng từ mượn để không gây khó hiểu, khó chịu cho người nghe, người đọc và để không làm mất đi sự trong sáng của tiếng Việt.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Từ mượn tiếng Hán chiếm tỉ lệ lớn, chia thành nhóm từ đơn quen thuộc và nhóm từ phức mang sắc thái trang trọng.
Từ mượn gốc châu Âu (Pháp, Anh) đã du nhập vào tiếng Việt thông qua nhiều hình thức biến đổi ngôn ngữ khác nhau.
Quá trình Việt hóa giúp một lượng lớn từ mượn phương Tây có cách đọc, cách viết giản dị như từ thuần Việt.
Hình thức viết từ mượn phương Tây rất đa dạng, bao gồm cả dạng giữ nguyên gốc lẫn dạng dùng dấu gạch nối giữa các âm tiết.
Việc sử dụng từ mượn phải có chừng mực, hợp lý nhằm bảo vệ tính hệ thống và sự trong sáng vốn có của tiếng Việt.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: Tiêu đề
- Tiêu đề chính: THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT: TỪ MƯỢN
- Nội dung: Nhận biết và lưu ý về sử dụng từ mượn | Ngữ văn lớp 6 Kết nối tri thức.
Slide 2: Tổng quan về từ mượn tiếng Hán
- Tiêu đề: PHÂN LOẠI TỪ MƯỢN TIẾNG HÁN
- Nội dung: Nhóm từ đơn gần gũi với đời sống; Nhóm từ phức mang sắc thái trang trọng, học thuật; Phạm vi hoàn cảnh giao tiếp phù hợp.
Slide 3: Từ mượn gốc châu Âu được Việt hóa
- Tiêu đề: NHÓM TỪ ÂU CHÂU ĐÃ VIỆT HÓA
- Nội dung: Các từ đơn đo lường, đồ vật quen thuộc; Các từ phức có cách đọc và chính tả tương tự từ thuần Việt; Ý nghĩa đối với đời sống hằng ngày.
Slide 4: Cách viết từ mượn phương Tây hiện đại
- Tiêu đề: HÌNH THỨC CHÍNH TẢ CỦA TỪ MƯỢN
- Nội dung: Quy tắc viết nguyên dạng theo ngôn ngữ gốc; Quy tắc viết tách âm tiết có dấu gạch nối; Tính linh hoạt tùy thuộc quy định của sách, báo.
Slide 5: Nguyên tắc sử dụng từ mượn
- Tiêu đề: LƯU Ý KHI SỬ DỤNG TỪ MƯỢN
- Nội dung: Tác hại của việc lạm dụng từ mượn; Bài tập thay thế từ mượn bằng từ thuần Việt tương đương; Ý thức gìn giữ sự trong sáng của tiếng Việt.
Slide 6: Tổng kết
- Tiêu đề: BÀI HỌC KINH NGHIỆM
- Nội dung: Sơ đồ phân loại hệ thống từ mượn; Ghi nhớ quy tắc cốt lõi khi tạo lập văn bản nói và viết.