Giáo án điện tử ngữ văn 7 chân trời tiết: Văn bản - Sang thu

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI HỌC NGÀY HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG

Em hãy chia sẻ cảm nhận của mình về thiên nhiên vào thời khắc giao mùa.

Tiết... – Văn bản 2

SANG THU

NỘI DUNG BÀI HỌC

1. TÌM HIỂU CHUNG
2. TÌM HIỂU CHI TIẾT
   1. Cảm nhận về thiên nhiên lúc giao mùa
   2. Giấu hiệu giao mùa từ hạ sang thu
   3. Những biến chuyển của sự vật và suy ngẫm của nhà thơ về cuộc đời

III.   TỔNG KẾT

1. TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác giả Hữu Thỉnh

• Hữu Thỉnh (1942), tên thật là Nguyễn Hữu Thỉnh, quê ở Vĩnh Phúc.
• Năm 1963, ông tham gia quân đội và bắt đầu sáng tác thơ.
• Hữu Thỉnh tham gia BCH Hội Nhà văn khóa III, IV, V và cũng là chủ tịch Hội nhà văn Việt Nam từ 2001 – 2021.
• Thơ Hữu Thỉnh thường có những liên tưởng độc đáo về những suy tư giàu chất nhân văn và cái nhìn mang triết lí về cuộc sống.
• Một số tác phẩm tiêu biểu: Đường tới thành phố (1979), Từ chiến hào tới thành phố (1991), Thư mùa đông (1994), Trường ca biển (1994),…

2. Tác phẩm Sang thu

• Bài thơ Sang thu được in trong tập thơ Từ chiến hào đến thành phố, NXB Văn học, 1991.

3. Thể loại và bố cục

• Thể thơ: thơ năm chữ.
• PTBĐ: Biểu cảm kết hợp tự sự và miêu tả.
• Bố cục: 2 phần
  • Phần 1 (Khổ 1,2): Sự biến đổi của đất trời lúc sang thu và cảm nhận của nhà thơ về thiên nhiên lúc giao mùa.
  • Phần 2 (Khổ 3): Những suy ngẫm của nhà thơ.

1. TÌM HIỂU CHI TIẾT
2. Cảm nhận về thiên nhiên lúc giao mùa

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI

• Cảm nhận của nhà thơ khi thu sang ở khổ thơ đầu được thể hiện như thế nào?
• Em có nhận xét gì về cách ngắt nhịp ở khổ thơ đầu so với các khổ thơ khác?
• Cách ngắt nhịp như vậy có tác dụng như thế nào đối với việc thể hiện nội dung văn bản?
• Bỗng nhận ra hương ổi
• Phả vào trong gió se
• Sương chùng chình qua ngõ
• Hình như thu đã về

-  Bỗng à ngạc nhiên, bâng khuâng.

- Hình như à không chắc chắn, chưa dám tin.

ð Sự bâng khuâng của tâm hồn nghệ sĩ.

-  Cách ngắt nhịp: Cách ngắt nhịp ở khổ 2 và 3 thường là 3/2, chỉ có khổ 1 lưu ý:

• Câu 1 và câu 3: 3/2
• Câu 2 và câu 4: 2/3

ð Sự luân chuyển trong cách ngắt nhịp góp phần thể hiện tình cảm, cảm xúc của nhà thơ.

2. Dấu hiệu giao mùa từ hạ sang thu

THẢO LUẬN CẶP ĐÔI

• Bài thơ tả cảnh thiên nhiên vào thời điểm nào? Dựa vào đâu em nhận biết được điều đó?
• Tìm các từ ngữ, hình ảnh miêu tả những chuyển động của thiên nhiên trong bài thơ. Qua cách miêu tả đó, em cảm nhận như thế nào về tâm hồn nhà thơ?
• - Hương ổi: hương thơm bình dị của làng quê, được cảm nhận qua khứu giác.

- Gió se: dấu hiệu lúc thu sang, được cảm nhận qua xúc giác.

- Sương: dấu hiệu lúc thu sang, được cảm nhận bằng thị giác.

ð Mùa thu được cảm nhận qua các giác quan.

- Hình ảnh: sông dềnh dàng, chim vội vã, đám mây vắt nửa mình, cơn mưa vơi dần .

à Phép nhân hóa, làm cho những dấu hiệu của mùa thu sang chuyển dịch từ vô hình sang hữu hình.

ð Mùa thu được cảm nhận qua không gian: đất, nước, trời.

3. Những biến chuyển của sự vật và suy ngẫm của nhà thơ về cuộc đời

THẢO LUẬN NHÓM

Phân tích ý nghĩa của 2 dòng thơ cuối.

(Gợi ý: Hình ảnh sấm và hàng cây đứng tuổi ẩn dụ cho điều gì?)

Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên hàng cây đứng tuổi

- Nghĩa thực: hiện tượng tự nhiên thu sang.

- Nghĩa ẩn dụ:

• Sấm: những vang động bất thường của cuộc đời ngoại cảnh.
• Hàng cây đứng tuổi: con người từng trải.

ð Suy ngẫm của tác giả về nhân sinh: những biến thiên không thể làm lung lay ý chí con người khi đã kinh qua những sóng gió của cuộc đời.