Giáo án NLS Công dân 9 kết nối Bài 2: Khoan dung

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 2: KHOAN DUNG

I. MỤC TIÊU

1. Về kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Nêu được khái niệm khoan dung và biểu hiện của khoan dung.
• Nhận biết được giá trị của khoan dung.
• Thực hiện được những việc làm thể hiện sự khoan dung trong những tình huống cụ thể, phù hợp với lứa tuổi.
• Phê phán các biểu hiện thiếu khoan dung.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy cô. 
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động giáo dục công dân.

Năng lực riêng: 

• Năng lực điều chỉnh hành vi: Thực hiện được những việc làm thể hiện sự khoan dung trong những tình huống cụ thể, phù hợp với lứa tuổi. Từ đó, biết phê phán các biểu hiện thiếu khoan dung.

Năng lực số (NLS):

• [1.1.TC2a]: Tìm kiếm và chọn lọc được các câu chuyện/video về lòng khoan dung thông qua các từ khóa xác định trên Youtube/Google.
• [3.1.TC2a]: Tạo và chỉnh sửa nội dung số (Thiệp/Thông điệp) ở định dạng ảnh/video ngắn bằng các công cụ thiết kế (Canva/Capcut).
• [5.2.TC2a]: Lựa chọn được các công cụ số (Padlet/Mentimeter) để giải quyết nhu cầu chia sẻ ẩn danh và thảo luận tình huống nhạy cảm.
• [6.2.TC2a]: Sử dụng được các công cụ AI (Chatbot) để hỗ trợ phân tích tình huống đạo đức, gợi ý cách xử lý mâu thuẫn một cách bao dung.

3. Phẩm chất

• Nhân ái: Có lòng khoan dung, độ lượng, vị tha trong cuộc sống.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV, Giáo án Giáo dục công dân 9.
• Máy tính, máy chiếu (nếu có), bảng, phấn, giấy A0.
• Clip “Hãy trồng một bông hoa khoan dung trong trái tim thù hận”; ca dao, tục ngữ, thành ngữ, danh ngôn về khoan dung,...
• Học liệu số: 

+ Nền tảng tương tác trực tuyến (Mentimeter/Padlet).

+ Ứng dụng AI (ChatGPT/Gemini).

+ Phần mềm thiết kế (Canva).

+ Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT Giáo dục công dân 9.
• Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
• Điện thoại thông minh/máy tính bảng (kết nối Internet).

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo cảm hứng học tập cho HS, giúp HS xác định được nội dung bài học về khoan dung.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS nêu cảm nghĩ về lời chia sẻ của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn liên quan đến lòng khoan dung.

c. Sản phẩm học tập: Cảm nghĩ của HS về lời chia sẻ của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn liên quan đến lòng khoan dung.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV tổ chức cho HS trả lời câu hỏi phần Mở đầu trong SGK tr.10: Em hiểu như thế nào về lời chia sẻ sau đây của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn?

“Giận hờn, trách móc mà làm gì bởi vì cuộc đời sẽ xóa hết những vết bầm trong tâm hồn chúng ta nếu lòng ta biết độ lượng. Ta biết tha thứ những điều nhỏ thì cuộc đời sẽ tha thứ cho ta những điều lớn hơn”.

- GV hướng dẫn HS: Sử dụng điện thoại để chia sẻ cảm nghĩ ngắn gọn lên Mentimeter (Word Cloud).

- [5.2.TC2a]: GV hướng dẫn HS: Sử dụng điện thoại quét mã QR truy cập Mentimeter, nhập 1-2 từ khóa thể hiện cảm xúc hoặc suy nghĩ về câu nói (Ví dụ: Tha thứ, Nhẹ lòng, An yên) để tạo đám mây từ khóa chung của lớp.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng hiểu biết và nêu cảm nghĩ về lời chia sẻ của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn.

- GV quan sát, hướng dẫn và hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV chiếu kết quả Word Cloud.

- GV mời đại diện HS chia sẻ trước lớp:

Lời chia sẻ của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là một lời nhắc nhở về tầm quan trọng của sự khoan dung và tha thứ trong cuộc sống: 

+ Giải thích: Việc giận dữ, trách móc chỉ làm tổn thương và làm xấu đi tâm hồn của chúng ta, trong khi sự khoan dung và tha thứ sẽ giúp chúng ta trở nên nhẹ nhàng và hạnh phúc hơn.

+ Liên hệ thực tế: Trong cuộc sống, chúng ta thường gặp phải những xích mích, những sai lầm và hành động không đúng đắn từ người khác. Việc giữ lại sự oán hận và tức giận chỉ làm tổn thương bản thân chúng ta. Chúng ta nên học cách tha thứ để giải thoát tâm hồn và tạo ra một môi trường tốt hơn cho sự hòa hợp và hạnh phúc.

- Các HS khác nhận xét, nêu ý kiến khác (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và tuyên dương tinh thần học của HS.

- GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Khoan dung là một trong những truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Truyền thống này được thể hiện qua cách ứng xử của con người trong các mối quan hệ xã hội. Để tìm hiểu rõ hơn về lòng khoan dung, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay - Bài 2. Khoan dung.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Khái niệm, biểu hiện và giá trị của khoan dung

a. Mục tiêu: HS nêu được khái niệm, biểu hiện cơ bản và ý nghĩa của khoan dung.

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS đọc thông tin trong SGK tr.10-11 và thực hiện yêu cầu.

- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận về khái niệm, biểu hiện cơ bản và ý nghĩa của khoan dung.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về khái niệm, biểu hiện cơ bản và ý nghĩa của khoan dung.

d. Tổ chức hoạt động:

.............................................

.............................................

.............................................
 

Hoạt động 2: Thực hiện những việc làm thể hiện lòng khoan dung trong cuộc sống

a. Mục tiêu: HS nêu được những việc cần làm để thể hiện lòng khoan dung trong cuộc sống.

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS quan sát hình ảnh kết hợp đọc trường hợp trong SGK tr.11-12 và thực hiện yêu cầu.

- GV rút ra kết luận về những việc cần làm để thể hiện lòng khoan dung trong cuộc sống.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về những việc cần làm để thể hiện lòng khoan dung trong cuộc sống.

d. Tổ chức hoạt động:

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học và thực hành xử lí tình huống cụ thể liên quan đến nội dung bài học.

b. Nội dung: 

- GV cho HS làm Phiếu bài tập trắc nghiệm về Khoan dung bằng Google Forms.

- GV cho HS trả lời câu hỏi bài tập phần Luyện tập SGK tr.12-13.

c. Sản phẩm: Đáp án của HS và chuẩn kiến thức của GV. 

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 1. Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức cho HS làm Phiếu bài tập bằng Google Forms, trả lời nhanh một số câu hỏi trắc nghiệm tổng kết bài học Khoan dung.

- GV gửi link bài tập (Google Forms/Azota) cho HS.

- GV phát Phiếu bài tập cho HS cả lớp thực hiện:

.............................................

.............................................

.............................................
 

Hoạt động 2: Trả lời câu hỏi phần Luyện tập (SGK tr.12-13)

Nhiệm vụ 1: Bày tỏ quan điểm với các ý kiến (Luyện tập 2 tr.12)

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV yêu cầu HS làm việc cá nhân và trả lời câu hỏi bài tập 1 theo mẫu Phiếu học tập sau: 

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học về Khoan dung để hoàn thành Phiếu học tập. 

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động thảo luận

- GV thu Phiếu học tập của một số HS và mời đại diện 1 – 2 HS trả lời theo Phiếu học tập. 

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức.  

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

Nhiệm vụ 2: Viết đoạn văn (Luyện tập 3 tr.13)

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS thực hiện nhiệm vụ: Từ câu danh ngôn dưới đây, em hãy viết một đoạn văn về tác hại của sự thiếu khoan dung trong cuộc sống:

Không khoan dung cũng là một hình thức bạo lực và là trở ngại cho sự phát triển của một tinh thần dân chủ thực sự.

 (Mahatma Gandhi)

- GV yêu cầu HS: [2.2.TC2a]: Viết đoạn văn ngắn (khoảng 100 chữ) trực tiếp lên trang Padlet của lớp, có thể chèn thêm hình ảnh minh họa phù hợp tìm được từ Internet.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học, sự hiểu biết của bản thân để viết đoạn văn.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động thảo luận

- GV mời một số HS trình bày đoạn văn trước lớp:

Gợi ý: 

+ “Không khoan dung cũng là một hình thức bạo lực” (bạo lực tinh thần với người không nhận được khoan dung và với chính người cố chấp, không tha thứ cho lỗi lầm của người khác).

+ Không khoan dung gây “trở ngại cho sự phát triển của một tinh thần dân chủ thực sự” (người mắc lỗi luôn mặc cảm, tự ti, không dám thể hiện bản thân vì lúc nào cũng sợ bị sai lầm, chê trách).

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức.  

- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.

Nhiệm vụ 3: Xử lí tình huống (Luyện tập 4 tr.13)

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia lớp thành 6 nhóm (2 nhóm cùng thực hiện 1 nhiệm vụ) và yêu cầu HS thực hiện nhiệm vụ:

+ Nhóm 1, 2: Đọc tình huống a và trả lời câu hỏi: Nếu là bạn của D, em sẽ khuyên D điều gì?

+ Nhóm 3, 4: Đọc tình huống b và trả lời câu hỏi: Theo em, P nên làm gì?

+ Nhóm 5, 6: Đọc tình huống c và trả lời câu hỏi: Nếu là T, em sẽ nói gì với K?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học, sự hiểu biết của bản thân về khoan dung để thảo luận, xử lí tình huống.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động thảo luận

- GV mời đại diện một số HS trình bày câu trả lời:

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức.  

- GV chuyển sang nội dung mới.

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS vận dụng để phát hiện và giải quyết các vấn đề liên quan đến lòng khoan dung trong cuộc sống hằng ngày.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ tại nhà.

c. Sản phẩm học tập: 

- Sản phẩm thiết kế về vai trò của lòng khoan dung trong cuộc sống.

- Bức thư tới người mình cảm thấy ân hận khi từng ứng xử thiếu khoan dung với họ.

d. Tổ chức thực hiện:

.............................................

.............................................

.............................................