Giáo án NLS Công dân 9 kết nối Bài 1: Sống có lí tưởng

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 1: SỐNG CÓ LÍ TƯỞNG

I. MỤC TIÊU

1. Về kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Nêu được khái niệm sống có lí tưởng
• Nhận thức được ý nghĩa của việc sống có lí tưởng.
• Nhận biết được lí tưởng sống của thanh niên Việt Nam.
• Xác định được lí tưởng sống của bản thân và nỗ lực học tập, rèn luyện theo lí tưởng sống.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
• Giao tiếp và hợp tác: có thói quen trao đổi, giúp đỡ nhau trong học tập; biết cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ học tập theo sự hướng dẫn của thầy cô. 
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, có sáng tạo khi tham gia các hoạt động giáo dục công dân.

Năng lực riêng: 

• Năng lực điều chỉnh hành vi, phát triển bản thân: xác định được lí tưởng sống của bản thân và nỗ lực học tập, rèn luyện theo lí tưởng.

Năng lực số (NLS):

• [1.1.TC2a]: Tìm kiếm và chọn lọc được các video/bài hát về lí tưởng sống thông qua các từ khóa xác định trên Youtube/Google.
• [3.1.TC2a]: Tạo và chỉnh sửa nội dung số (Poster/Thông điệp) ở các định dạng khác nhau (ảnh/infographic) bằng các công cụ thiết kế (Canva/AI tạo ảnh).
• [5.2.TC2a]: Lựa chọn được các công cụ số (Padlet/Google Docs) để giải quyết nhu cầu chia sẻ và thảo luận ý kiến nhóm.
• [6.2.TC2a]: Sử dụng được các công cụ AI (Chatbot) để hỗ trợ tìm kiếm ý tưởng, phân tích câu nói nổi tiếng hoặc lập dàn ý bài thuyết trình. 

3. Phẩm chất

• Yêu nước: Tích cực học tập, lao động, rèn luyện sức khỏe, tham gia các hoạt động tập thể, đóng góp cho sự phát triển của cộng đồng, dân tộc.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV, Giáo án Giáo dục công dân 9.
• Máy tính, máy chiếu (nếu có), bảng, phấn, giấy A0.
• Các tranh, hình ảnh, video clip có nội dung thể hiện lí tưởng sống cao đẹp của thanh niên Việt Nam,...
• Học liệu số:

+ Link bài hát "Tự nguyện" trên Youtube.

+ Nền tảng trò chơi trực tuyến (Quizizz/Kahoot).

+ Ứng dụng AI (ChatGPT/Gemini).

+ Phần mềm thiết kế (Canva).

+ Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT Giáo dục công dân 9.
• Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
• Điện thoại thông minh/máy tính bảng (kết nối Internet).

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo cảm hứng học tập cho HS, giúp HS xác định được nội dung bài học về sống có lí tưởng.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS chia sẻ ý nghĩa của lời bài hát liên quan đến lí tưởng sống cao đẹp của con người.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về ý nghĩa của lời bài hát liên quan đến lí tưởng sống cao đẹp của con người.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV yêu cầu HS: Sử dụng điện thoại tìm kiếm bài hát "Tự nguyện" để nghe giai điệu và trả lời câu hỏi SGK (tr.5).

- GV tổ chức cho HS trả lời câu hỏi phần Mở đầu trong SGK tr.5: Em hãy chỉ ra những ca từ thể hiện ước muốn của nhân vật trong lời bài hát sau và cho biết ý nghĩa của những ước muốn đó.

“Nếu là chim tôi sẽ là loài bồ câu trắng

Nếu là hoa tôi sẽ là một đóa hướng dương

Nếu là mây tôi sẽ là một vầng mây ấm

Là người tôi sẽ chết cho quê hương...”

(“Tự nguyện”, nhạc và lời: Trương Quốc Khánh)

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng hiểu biết và hoàn thành nhiệm vụ.

- [1.1.TC2a]: HS sử dụng từ khóa "Bài hát Tự nguyện - Trương Quốc Khánh" trên Youtube/ZingMP3 để tìm và nghe bài hát, lọc bỏ các kết quả cover không phù hợp.

- GV quan sát, hướng dẫn và hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS chia sẻ trước lớp:

Lời bài hát nói về những khao khát sống đẹp , sống cho quê hương , sống không phí hoài của tác giả. Qua đó, tác giả muốn gửi đến người đọc thông điệp: mỗi người chỉ sống có một lần, hãy sống sao cho không hối tiếc, không bỏ lỡ, sống hết lòng vì bản thân, vì người khác, sống cống hiến, sống vì đam mê, sống đẹp và đầy ý nghĩa.

- Các HS khác nhận xét, nêu ý kiến khác (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và tuyên dương tinh thần học của HS.

- GV dẫn dắt vào nội dung bài mới: Lí tưởng là mục đích cao đẹp nhất mà con người mong muốn đạt tới. Khi sống có lí tưởng, con người sẽ có kế hoạch cho tương lai, có động lực để vượt qua khó khăn, thử thách, phấn đấu để đạt được những thành công trong cuộc sống và giúp ích cho cộng đồng. Để tìm hiểu rõ hơn về đề này, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay - Bài 1. Sống có lí tưởng.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Khái niệm, ý nghĩa của việc sống có lí tưởng

a. Mục tiêu: HS nêu được khái niệm, ý nghĩa của việc sống có lí tưởng đối với mỗi người.

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS đọc thông tin trong SGK tr.5-6 và thực hiện yêu cầu.

- GV hướng dẫn HS rút ra kết luận về khái niệm, ý nghĩa của việc sống có lí tưởng.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về khái niệm, ý nghĩa của việc sống có lí tưởng.

d. Tổ chức hoạt động:

Hoạt động 2: Lí tưởng sống của thanh niên Việt Nam ngày nay

a. Mục tiêu: HS nêu được lí tưởng sống của thanh niên Việt Nam ngày nay.

b. Nội dung: 

- GV hướng dẫn HS đọc các thông tin trong SGK tr.7 và thực hiện yêu cầu.

- GV rút ra kết luận về lí tưởng sống của thanh niên Việt Nam ngày nay và trách nhiệm của HS.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS về lí tưởng sống của thanh niên Việt Nam ngày nay và trách nhiệm của HS.

d. Tổ chức hoạt động:

.............................................

.............................................

.............................................
 

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố kiến thức đã học và thực hành xử lí tình huống cụ thể liên quan đến nội dung bài học.

b. Nội dung: GV giao nhiệm vụ, HS thảo luận.

c. Sản phẩm học tập: HS tham gia trò chơi trắc nghiệm và hoàn thành bài tập phần Luyện tập.

d. Tổ chức thực hiện:

Hoạt động 1: Chơi trò chơi trắc nghiệm

Câu 1: Lí tưởng sống là gì?

A. cái đích của cuộc sống mà mỗi người khát khao muốn đạt được.

B. Khát vọng làm giàu bằng chính tài năng, sức lực của bản thân.

C. được đi khám phá những vùng đất mới.

D. khai hoang, làm giàu trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá.

Câu 2: Người có lí tưởng sống cao đẹp mong muốn cống hiến cái gì?

A. tài năng trở thành người nổi tiếng được mọi người biết đến.

B. trí tuệ và sức lực cho sự nghiệp chung.

C. tiền của làm từ thiện giúp người nghèo.

D. của cải để xây dựng đường sá quê hương.

Câu 3: Lí tưởng sống cao đẹp của thanh niên hiện nay là gì?

A. phấn đấu thực hiện mục tiêu xây dựng nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

B. phấn đấu vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

C. phấn đấu làm giàu từ đôi bàn tay của mình, không dựa dẫm, phụ thuộc vào người khác.

D. phấn đấu có cuộc sống sung túc, giàu sang không bận tâm những toan tính nhỏ nhen, ích kỉ.

Câu 4: Biểu hiện sống thiếu lí tưởng của thanh niên trong thời đại hiện nay là ý nào?

A. năng động sáng tạo trong công việc.

B. vượt khó trong học tập.

C. đấu tranh chống các hiện tượng tiêu cực trong xã hội.

D. sống ỷ lại, thực dụng.

Câu 5: Câu thành ngữ nào sau đây nói về phẩm chất của người có lí tưởng sống cao đẹp?

A. Dễ làm, khó bỏ.

B. Phận ai người ấy lo.

C.Thắng không kiêu, bại không nản.

D. Nước đến chân mới nhảy.

Câu 6: Để thực hiện lí tưởng sống cao đẹp thanh niên học sinh ngày nay cần phải làm gì?

A. đóng góp thật nhiều của cải trong các cuộc vận động, ủng hộ người nghèo

B. ra sức học tập, rèn luyện để có đủ tri thức, phẩm chất và năng lực cần thiết.

C. tích cực tham gia các hoạt động phong trào của địa phương.

D. làm giàu bằng chính tài năng của mình, không gò bó phụ thuộc vào cái đã có.

Câu 7: Có ý kiến cho rằng: “Học sinh trung học cơ sở đang tuổi ăn, tuổi chơi thì nên biết tranh thủ ăn, chơi, hưởng thụ. Còn việc học hành, làm việc, cống hiến là việc làm suốt đời”. Em sẽ lựa chọn phương án nào dưới đây?

A. Em đồng ý vì học không chơi là sống hoài, sống phí.

B. Em không đồng ý vì học sinh cần thể hiện lí tưởng sống từ khi còn nhỏ, phấn đấu học tập, rèn luyện các phẩm chất cần thiết ở mọi lúc, mọi nơi.

C. Em đồng ý vì tuổi xuân sẽ chẳng bao giờ thắm lại nếu chỉ học mà không chơi sẽ làm cho tuổi trẻ trôi qua một cách vô ích.

D. Em không đồng ý vì học không chơi đánh rơi tuổi trẻ, chơi không học bán rẻ tương lai.

Câu 8: Ý nào sau đây là đúng khi nói về ý nghĩa của người sống có lí tưởng?

A. Người có lí tưởng sống cao đẹp sẽ giàu có về tâm hồn.

B. Người có lí tưởng sống cao đẹp luôn được mọi người tôn trọng.

C. Người có lí tưởng sống cao đẹp luôn có nhiều bạn.

D. Người có lí tưởng sống cao đẹp sẽ trở lên giàu có, được nhiều người biết đến.

Đáp án:

.............................................

.............................................

.............................................