Giáo án NLS Công nghệ 8 kết nối Bài 15: Cảm biến và mô đun cảm biến
Giáo án NLS Công nghệ 8 kết nối tri thức Bài 15: Cảm biến và mô đun cảm biến. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn Công nghệ 8.
Xem: => Giáo án tích hợp NLS Công nghệ 8 kết nối tri thức
Ngày soạn: .../.../...
Ngày dạy: .../.../...
BÀI 15. CẢM BIẾN VÀ MÔ ĐUN CẢM BIẾN
(2 Tiết)
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS đạt yêu cầu sau:
- Phân loại và nêu được vai trò của một số mô đun cảm biến trong mạch điện điều khiển đơn giản.
- Lựa chọn được các nguồn tài liệu học tập phù hợp.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ, tự học: Chủ động học tập, tìm hiểu nội dung bài học, biết lắng nghe và trả lời nội dung trong bài học.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thực hiện tốt nhiệm vụ trong hoạt động nhóm; trao đổi, trình bày, chia sẻ ý tưởng,... khi thực hiện dự án học tập và sử dụng, đánh giá các sản phẩm công nghệ.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Tìm tòi, sáng tạo sản phẩm mới, giải quyết các vấn đề về kĩ thuật, công nghệ trong thực tiễn.
Năng lực công nghệ:
- Chủ động đề xuất mục đích hợp tác khi được giao nhiệm vụ trong nhóm để tìm hiểu về cảm biến và ứng dụng của nó.
Năng lực số (NLS):
- [1.1.TC2b]: Tìm kiếm và tra cứu được thông tin, hình ảnh thực tế về các loại cảm biến trong các thiết bị gia dụng (điều hòa, tủ lạnh, máy giặt) từ internet.
- [5.2.TC2b]: Lựa chọn được công cụ số (phần mềm mô phỏng hoặc vẽ sơ đồ) để thiết kế sơ đồ khối mạch điện ứng dụng mô đun cảm biến.
- [3.1.TC2a]: Tạo được bản thiết kế hoặc sơ đồ nguyên lý mạch điện đơn giản trên máy tính/điện thoại.
- [6.2.TC2a]: Sử dụng được công cụ AI (Chatbot) để tìm kiếm ý tưởng thiết kế hệ thống nhà thông minh hoặc giải thích nguyên lý hoạt động của các loại cảm biến phức tạp.
3. Phẩm chất
- Chăm chỉ, cẩn thận, tỉ mỉ.
- Tích cực giao tiếp và hợp tác khi làm việc cá nhân và làm việc nhóm.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với GV
- SGK, tài liệu giảng dạy, giáo án PPT.
- Máy tính, máy chiếu để cung cấp thêm những hình ảnh minh họa về mô đun và cảm biến mô đun.
- Ứng dụng/Web: Google Lens (nhận diện cảm biến), Chatbot AI (Gemini/ChatGPT), Phần mềm vẽ sơ đồ (Canva/Draw.io), Quizizz/Kahoot.
- Video AI tạo bằng công cụ AI được dùng để khởi động bài học.
2. Đối với HS
- SGK, SBT, vở ghi.
- Điện thoại thông minh/Máy tính bảng có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a) Mục tiêu:
- Huy động sự hiểu biết của HS về cảm biến và ứng dụng trong thực tiễn.
- Gợi sự tò mò và tạo tâm thế học tập cho HS vào nội dung bài học.
b) Nội dung: HS quan sát Hình 15.1 SGK tr.75 và trả lời câu hỏi ở phần Khởi động nêu ở đầu bài.
c) Sản phẩm: Câu trả lời ghi chép của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ:
- GV yêu cầu HS xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
- GV yêu cầu HS quan sát Hình 15.1 SGK, trả lời câu hỏi dựa trên hiểu biết của mình: Hãy quan sát và mô tả sự vận hành của hệ thống cửa đóng mở tự động ở Hình 15.1.
- GV yêu cầu HS sử dụng điện thoại tìm kiếm nhanh video ngắn (Shorts/Reels) với từ khóa "cảm biến cửa tự động hoạt động như thế nào" để hình dung rõ hơn về cơ chế "nhìn thấy" người của cảm biến. [1.1.TC2b]: Tìm được dữ liệu, thông tin (video) thông qua tìm kiếm trong môi trường số.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập: HS thảo luận, suy nghĩ câu trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận: GV gọi đại diện một số HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung.
Đáp án:
+ Cánh cửa mở ra khi có người đến gần.
+ Điều đó cho thấy cánh cửa tự động này có hệ thống cảm ứng, nó tự động mở/kéo ra hai bên khi cảm nhận được có người đứng/tiến đến gần.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện:
- GV kết luận và dẫn dắt HS vào bài học mới: Cảm biến là thiết bị điện tử cảm nhận những trạng thái hoặc quá trình vật lí, hóa học hay sinh học cần đo ở môi trường xung quanh và biến đổi thành tín hiệu điện. Cảm biến được sử dụng khá phổ biến trong các mạch điện điều khiển. Nội dung bài học hôm bày sẽ giúp các em hiểu được rõ hơn về cảm biến và ứng dụng của chúng - Bài 15. Cảm biến và mô đun cảm biến.
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 1: Tìm hiểu về cảm biến
a) Mục tiêu: HS nhận biết được một số ứng dụng của cảm biến trong cuộc sống.
b) Nội dung: HS đọc nội dung mục I kết hợp quan sát Hình 15.2 SGK tr.75 và trả lời câu hỏi của hộp chức năng Khám phá.
c) Sản phẩm: Câu trả lời của HS về cảm biến.
d) Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
Hoạt động 2: Tìm hiểu về mô đun cảm biến
a) Mục tiêu: HS vẽ phân loại và nêu được vai trò của một số mô đun cảm biến trong mạch điện điều khiển đơn giản.
b) Nội dung: HS đọc nội dung mục II kết hợp quan sát Hình 15.3 SGK tr.76 và trả lời câu hỏi của hộp chức năng Khám phá.
c) Sản phẩm: Ghi chép HS về mô đun cảm biến.
d) Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS | SẢN PHẨM DỰ KIẾN | NLS |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ: - GV chia HS thành 4 nhóm (4 – 6 HS/nhóm). - GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm, đọc nội dung mục II kết hợp quan sát Hình 15.3 SGK tr.75 và trả lời câu hỏi: Quan sát Hình 15.3 và cho biết: + Cảm biến sử dụng trong mỗi mô đun là loại gì? + Mô đun cảm biến nào có sử dụng rơ le? - GV mở rộng kiến thức: Do nhu cầu sử dụng, để thuận tiện hơn người ta thường sử dụng cảm biến dưới dạng mô đun. - GV đặt vấn đề: "Tại sao cần dùng mô đun thay vì chỉ dùng linh kiện cảm biến rời?". GV yêu cầu các nhóm sử dụng Chatbot AI (như Copilot/ChatGPT) để giải thích ngắn gọn ưu điểm của "mô đun cảm biến" - GV cho HS quan sát hình ảnh về một số loại mô đun cảm biến và nêu ứng dụng của mô đun đó: Mô đun cảm biến hồng ngoại: + Sử dụng cảm biến hồng ngoại để đóng, cắt nguồn điện cho phụ tải điện. + Sử dụng rộng rãi trong đời sống như bật, tắt đèn khi có người đi lại trong hành lang, phòng khách, nhà kho, bãi đỗ xe, ...
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập: - HS quan sát hình, đọc thông tin SGK, hoàn thành hộp chức năng Khám phá. - GV hỗ trợ, quan sát. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận: - Đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi Hình 14.5: + Cảm biến sử dụng trong mỗi mô đun là loại:
+ Mô đun cảm biến ánh sáng có sử dụng rơle. - HS trình bày: Mô đun tích hợp sẵn mạch xử lý tín hiệu, dễ dàng kết nối với các thiết bị điều khiển (như Arduino, Micro:bit trong các dự án STEM). - Một số HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện: - GV nêu nhận xét, tổng quát lại kiến thức. | II. Mô đun cảm biến - Mô đun cảm biến ánh sáng: + Là mạch điện được dùng để biến đổi ánh sáng thành tín hiệu điều khiển. + Thường được sử dụng để thiết kế các hệ thống chiếu sáng tự động. - Mô đun cảm biến độ ẩm: + Là mạch điện được dùng để biến đổi độ ẩm của môi trường thành tín hiệu điều khiển. + Thường được sử dụng để thiết kế mạch tưới nước tự động trong các ứng dụng nông nghiệp thông minh. - Mô đun cảm biến nhiệt độ: + Là mạch điện dùng để biến đổi nhiệt độ của môi trường thành tín hiệu điều khiển. + Thường được sử dụng để thiết kế mạch điều khiển nhiệt độ tự động trong đời sống và sản xuất. | [6.2.TC2a]: Sử dụng công cụ AI để hỗ trợ giải quyết vấn đề (tìm kiếm kiến thức kỹ thuật). |
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP (THỰC HÀNH)
a) Mục tiêu: HS củng cố lại kiến thức về cảm biến và ứng dụng cảm biến trong thực tiễn đời sống.
b) Nội dung:
- HS chơi trò chơi củng cố kiến thức.
- HS trả lời câu hỏi trong hộp chức năng Luyện tập SGK tr.77.
c) Sản phẩm học tập: HS đề xuất mô đun cảm biến cho mạch điện báo cháy tự động và nêu vai trò.
d) Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a) Mục tiêu: HS kết nối kiến thức đã học về cảm biến vào thực tiễn.
b) Nội dung: HS vận dụng kiến thức về cảm biến và mô đun để làm bài tập trong hộp chức năng Vận dụng SGK tr.77.
c) Sản phẩm: Bản ghi chép vào vở của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ
- GV yêu cầu HS về nhà hoàn thành bài tập trong hộp chức năng Vận dụng SGK tr.77: Hãy tìm hiểu và đề xuất ý tưởng thiết kế một hệ thống chiếu sáng thông minh trong gia đình em. Trong đó, xác định rõ:
+ Loại mô đun cảm biến sẽ sử dụng.
+ Vẽ sơ đồ kết nối các phần tử sử dụng để lắp đặt hệ thống trên.
- GV hướng dẫn HS sử dụng Chatbot AI để gợi ý các kịch bản chiếu sáng thông minh (Ví dụ prompt: "Gợi ý các tính năng cho hệ thống đèn cầu thang thông minh dùng cảm biến"). [6.2.TC2a]: Sử dụng AI để tìm kiếm ý tưởng sáng tạo.
- GV yêu cầu HS sử dụng phần mềm vẽ đơn giản (như Paint, Canva, hoặc Draw.io trên điện thoại) để vẽ "Sơ đồ khối kết nối" (Nguồn - Cảm biến - Mạch điều khiển - Đèn) thay vì vẽ tay. [3.1.TC2a]: Tạo nội dung số (sơ đồ nguyên lý) ở định dạng phù hợp.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS về nhà hoàn thành bài tập vận dụng.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
Nộp sản phẩm số (file ảnh/sơ đồ) lên Padlet/Google Drive lớp và báo cáo vào tiết sau.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
GV nhận xét, tuyên dương.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Ghi nhớ kiến thức trong bài.
- Hoàn thành bài tập phần Vận dụng.
- Đọc trước bài mới Bài 16 – Mạch điện điều khiển sử dụng mô đun cảm biến.
=> Giáo án Công nghệ 8 kết nối bài 15: Cảm biến và mô đun cảm biến