Giáo án NLS Lịch sử 10 Thực hành Chủ đề 4

Ngày soạn:…/…/… 

Ngày dạy:…/…/…

CHỦ ĐỀ 4: CÁC CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP TRONG LỊCH SỬ THẾ GIỚI

NỘI DUNG THỰC HÀNH CHỦ ĐỀ 4: CÁC CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP TRONG LỊCH SỬ THẾ GIỚI

(2 tiết)

I. MỤC TIÊU

1. Về kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Thi hùng biện về một thành tựu tiêu biểu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất và lần thứ hai mà em thấy ấn tượng.
• Trò chơi ô chữ về cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất và lần thứ hai.
• Dự án học tập về thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba và lần thứ tư.
• Thảo luận về ý nghĩa của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba và lần thứ tư đối với cuộc sống của con người.
• Giới thiệu về một thành tựu của cách mạng công nghiệp thời hiện đại tác động đến bản thân em (hoặc gia đình).

2. Năng lực

• Năng lực chung: 
• Giải quyết vấn đề: thông qua vận dụng được kiến thức đã học về các cuộc cách mạng công nghiệp trong lịch sử thế giới để giải quyết các nhiệm vụ học tập. 
• Giao tiếp và hợp tác: thông qua việc quan tâm, yêu thích và tham gia các hoạt động tìm hiểu lịch sử.
• Năng lực lịch sử:
• Tìm hiểu lịch sử:Thông qua khai thác thông tin tư liệu, quan sát hình ảnh để hệ thống được những nội dung kiến thức cơ bản đã học trong Chủ đề 4.
• Vận dụng kiến thức, kĩ năng lịch sử: Vận dụng kiến thức lịch sử để lí giải những vấn đề của thực tiễn cuộc sống; Có khả năng tự tìm hiểu những vấn đề lịch sử, phát triển năng lực sáng tạo, có khả năng tiếp cận và xử lí thông tin từ những nguồn khác nhau, có ý thức và năng lực tự học lịch sử suốt đời.
• Năng lực số (NLS):
• 1.1.NC1b: Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu, thông tin và nội dung số (HS sử dụng thiết bị số cá nhân để xem video giới thiệu bài học ở Hoạt động Khởi động, và áp dụng kĩ thuật tìm kiếm nâng cao trên Google để tra cứu các tư liệu, hình ảnh lịch sử về thành tựu công nghiệp ở Nhiệm vụ 3).
• 2.1.NC1a: Tương tác thông qua công nghệ số (HS sử dụng điện thoại cá nhân kết nối Internet tham gia tương tác trò chơi trắc nghiệm ô chữ trực tuyến trên hệ thống Quizizz ở Nhiệm vụ 2).
• 2.4.NC1a: Hợp tác thông qua công nghệ số (HS đề xuất sử dụng các nền tảng trực tuyến như Google Slides, Canva hoặc Miro để phân công nhiệm vụ, cùng chia sẻ dữ liệu và thiết kế sản phẩm thuyết trình nhóm ở Nhiệm vụ 3).
• 3.1.NC1a: Phát triển nội dung số (HS sử dụng các phần mềm thiết kế đồ họa phẳng như Canva, MS PowerPoint để tạo lập slide trình chiếu thuyết trình ở Nhiệm vụ 3 và thiết kế bảng tác động phẳng ở Nhiệm vụ 5).
• Năng lực Trí tuệ nhân tạo (AI):
• 10.C2.3: Một số ứng dụng AI trong học tập (HS sử dụng một số công cụ Chatbot AI phù hợp như ChatGPT/Gemini ở Nhiệm vụ 3 để hỗ trợ quá trình tìm kiếm thông tin, ý tưởng cho các tiểu dự án học tập).
• 10.B2.1: Tuân thủ quy định và pháp luật khi sử dụng AI (HS tự giác tư duy thực hiện bài hùng biện ở Nhiệm vụ 1, không lạm dụng AI viết hộ nhằm rèn luyện năng lực tự học và tư duy độc lập).
• 10.C3.2: Cách đặt prompt phù hợp với mục tiêu cụ thể (HS thực hành đặt prompt thích hợp gửi Chatbot AI ở Nhiệm vụ 3 để nhờ gợi ý các lập luận đa chiều phản biện về vấn đề có nên công nhận quyền công dân cho người máy ở Tiểu dự án 3, sau đó tự chịu trách nhiệm kiểm chứng độ tin cậy của phản hồi).

3. Phẩm chất

• Giáo dục phẩm chất chăm chỉ; tự giác, tích cực tham gia các hoạt động học tập để giải quyết vấn đề.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV, SBT Lịch sử 10, KHBD.
• Giấy A0 để tổ chức hoạt động nhóm. 
• Phiếu đánh giá bài thuyết trình. 
• Máy tính, máy chiếu (nếu có). 
• Học liệu số & Công cụ AI:
• Video khởi động kĩ thuật số được tích hợp câu hỏi tương tác.
• Hệ thống kiểm tra trắc nghiệm trực tuyến https://kenhhoctap.edu.vn/.
• Bảng cộng tác trực tuyến Padlet để nộp bài làm của lớp học.
• Ứng dụng thiết kế phẳng Canva/Miro và công cụ Chatbot AI (ChatGPT/Gemini).

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT Lịch sử 10. 
• Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học Nội dung thực hành chủ đề 4: Các cuộc cách mạng công nghiệp trong lịch sử thế giới.
• Thiết bị di động thông minh (điện thoại/máy tính bảng/máy tính xách tay) có kết nối mạng của trường học.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Khơi dậy hứng thú cho HS học tập, tạo không khí vui vẻ khám phá bài mới và chuyển giao nhiệm vụ học tập.

b. Nội dung: GV nêu vấn đề, HS liên hệ thực tế, liên hệ bản thân và thực hiện nhiệm vụ. 

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về giả thiết: Nếu các nhà khoa học kĩ thuật chưa phát minh ra điện và các thiết bị tiêu thụ điện năng thì cuộc sống của chúng ta sẽ ra sao?

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS sử dụng điện thoại thông minh cá nhân kết nối mạng của trường, quét mã QR hiển thị để theo dõi Video kĩ thuật số và trả lời câu hỏi xuất hiện trong video.

- GV nêu yêu cầu cho HS: Nêu suy nghĩ của em về giả thiết: Nếu các nhà khoa học kĩ thuật chưa phát minh ra điện và các thiết bị tiêu thụ điện năng thì cuộc sống của chúng ta sẽ ra sao?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học trong Chủ đề 4, liên hệ thực tế để trả lời câu hỏi.

- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS xung phong trả lời:

Nếu các nhà khoa học kĩ thuật chưa phát minh ra điện và các thiết bị tiêu thụ điện năng thì cuộc sống của chúng ta sẽ lệ thuộc rất nhiều vào tự nhiên. Cuộc sống của con người sẽ rơi vào trì trệ và không có động lực lao động. Con người lao động chủ yếu bằng lao động cơ bắp của con người. Kinh tế kém phát triển, đặc biệt là nông nghiệp, giao thông vận tải và nông nghiệp. Cuộc sống của con người không được cải thiện và phát triển. Bên cạnh đó, đời sống văn hóa, tinh thần của con người cũng trở nên lạc hậu, kém phong phú. Không có sự giao lưu, kết nối văn hóa giữa các quốc gia, châu lục.

- GV mời đại HS khác nhận xét, trả lời câu hỏi (nếu có ý kiến khác). 

Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.

- GV dẫn dắt vào bài học: Trong chủ đề 4 – Các cuộc cách mạng công nghiệp trong lịch sử thế giới, chúng ta đã được tìm hiểu về thành tựu tiêu biểu, tác động, ý nghĩa của các cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất, lần thứ hai, lần thứ ba và lần thứ tư. Trong tiết học ngày hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau đi hệ thống hóa nội dung kiến thức cơ bản của Chủ đề 4 – Nội dung thực hành Chủ đề 4: Các cuộc cách mạng công nghiệp trong lịch sử thế giới. 

[1.1.NC1b: HS sử dụng thiết bị số cá nhân để xem video giới thiệu bài học ở Hoạt động Khởi động.]

B & C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG

Nhiệm vụ 1: Thi hùng biện về một thành tựu tiêu biểu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất và lần thứ hai mà em thấy ấn tượng

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Nhiệm vụ 2: Trò chơi ô chữ về cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất và lần thứ hai

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS chơi trò chơi ô chữ, giải được các ô chữ hàng ngang, ô chữ chủ đề về cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất và lần thứ hai. 

b. Nội dung: GV nêu yêu cầu, câu hỏi từng ô chữ hàng ngang cho HS, HS vận dụng kiến thức đã học về Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất và lần thứ hai để thực hiện nhiệm vụ. 

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS cho các ô chữ hàng ngang, tìm được ô chữ chủ đề có liên quan đến cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất và lần thứ hai.

d. Tổ chức thực hiện: 

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức giải ô chữ số hóa dưới dạng trò chơi tương tác kĩ thuật số trên Quizizz.

- GV trình chiếu mã QR phòng chơi lên màn hình chính và yêu cầu HS quét mã bằng điện thoại để đăng nhập thi đấu trực tiếp.

- GV cho HS lựa chọn các ô chữ hàng ngang và nêu câu hỏi: 

+ Ô số 1 (11 chữ cái): Phát minh của Hippolyte Pixii dựa trên nguyên lí Faraday, thúc đẩy nhanh việc sử dụng năng lượng điện.

+ Ô số 2 (13 chữ cái): Phát minh của James Watt, là biểu tượng của Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất.

+ Ô số 3 (10 chữ cái): N. Tesla, Edison và Westinghouse đã có những phát minh tiên phong trong lĩnh vực này.

+ Ô số 4 (8 chữ cái): Kỉ nguyên sản xuất hình thành với sự ra đời của máy hơi nước.

+ Ô số 5 (4 chữ cái): Năng lượng được mệnh danh là “nguồn năng lượng của người nghèo”.

- GV yêu cầu HS sau khi giải được các ô chữ hàng ngang, tìm được sản phẩm của ô chữ chủ đề. 

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS lựa chọn các ô chữ hàng ngang theo ý thích, vận dụng kiến thức, hiểu biết thực tế của bản thân để trả lời câu hỏi. 

- HS sử dụng điện thoại cá nhân kết nối mạng của trường, quét mã QR tham gia phòng thi đấu trực tuyến.

- HS tập trung suy nghĩ trả lời các ô chữ độc lập trên thiết bị cá nhân để tranh thứ hạng cao.

- HS tìm ô chữ chủ đề. 

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

- GV mời đại diện HS xung phong trả lời:

è Ô chữ chủ đề: CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP.

- GV mời đại HS khác nhận xét, trả lời câu hỏi (nếu có ý kiến khác). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.

[2.1.NC1a: HS sử dụng điện thoại cá nhân kết nối Internet tham gia tương tác trò chơi Quizizz trực tuyến ở Hoạt động Luyện tập.]

Nhiệm vụ 3: Dự án học tập về thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba và lần thứ tư 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Nhiệm vụ 4: Thảo luận về ý nghĩa của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba và lần thứ tư đối với cuộc sống của con người

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS thảo luận về ý nghĩa của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba và lần thứ tư đối với cuộc sống con người.

b. Nội dung: GV cho HS hoạt động theo nhóm, tổ chức thảo luận về ý nghĩa và tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba và lần thứ tư đến con người. 

c. Sản phẩm học tập: HS thảo luận về ý nghĩa và tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba và lần thứ tư đến con người. 

d. Tổ chức hoạt động

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cho HS hoạt động theo nhóm, tổ chức thảo luận về ý nghĩa và tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba và lần thứ tư đến con người. 

- GV nêu vấn đề thảo luận:

+ Vấn đề 1: Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba và lần thứ tư có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc sống của con người?

+ Vấn đề 2: Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba và lần thứ tư có tác động tiêu cực nào đến cuộc sống của con người?

- GV yêu cầu HS sử dụng kĩ thuật 3-2-1 để đánh giá, nhận xét câu trả lời của các nhóm.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học về các cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ ba và lần thứ tư để thực hiện nhiệm vụ học tập.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện các nhóm trình bày sản phẩm của nhóm trước lớp.

- GV yêu cầu các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến hoặc đặt câu hỏi (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, kết luận.

- GV mở rộng kiến thức cho HS: Cách mạng công nghiệp 4.0 ở Việt Nam với sự tiến bộ của công nghệ cũng dẫn đến sự ra đời của các ngành nghề khác nhau, trong đó một số lượng lớn các công việc hoạt động trên các nền tảng trực tuyến đã giúp người tiêu dùng lựa chọn, mua sắm hàng hóa bằng hình thức trực tuyến (ngồi tại nhà lựa chọn sản phẩm trên toàn thế giới qua mạng; thanh toán qua tài khoản điện tử; nhận hàng qua dịch vụ chuyển phát,...).

- GV chuyển sang nhiệm vụ tiếp theo.

Nhiệm vụ 5: Giới thiệu về một thành tựu của cách mạng công nghiệp thời hiện đại tác động đến bản thân em (hoặc gia đình)

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..