Giáo án NLS Lịch sử 10 kết nối Bài 3: Vai trò của Sử học
Giáo án NLS Lịch sử 10 kết nối tri thức Bài 3: Vai trò của Sử học. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn Lịch sử 10.
=> Giáo án tích hợp NLS Lịch sử 10 kết nối tri thức
Các tài liệu bổ trợ
Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
BÀI 3: SỰ HÌNH THÀNH LIÊN BANG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA XÔ VIẾT
(2 tiết)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Trình bày được quá trình hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
- Phân tích được ý nghĩa sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
- Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
- Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.
Năng lực riêng:
- Năng lực tìm hiểu lịch sử: nhận điện được các loại hình tư liệu lịch sử (tư liệu viết, hình ảnh,...), biết cách sưu tầm và khai thác tư liệu để tìm hiểu về Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết.
- Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử: hiểu rõ về sự hình thành, ý nghĩa của việc thành lập Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết.
- Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng: thông qua việc vận dụng kiến thức đã học giải thích về ý nghĩa của sự thành lập Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết.
Năng lực số:
- 2.1.NC1a: Sử dụng được nhiều công nghệ số để tương tác (Quan sát Video AI, tương tác với hệ thống trắc nghiệm Quizizz/Azota).
- 3.2.NC1a: Làm việc với các mục nội dung và thông tin mới khác nhau, sửa đổi, tinh chỉnh, cải thiện và tích hợp chúng để tạo ra những mục mới và độc đáo (Sử dụng công cụ chỉnh sửa ảnh trên điện thoại tinh chỉnh, chú thích Quốc huy Liên Xô).
- 2.4.NC1a: Đề xuất được các công cụ và công nghệ số khác nhau cho các quá trình hợp tác (Đề xuất và sử dụng bảng trực tuyến Google Docs/Jamboard).
- 6.2.NC1b: Điều chỉnh được các hệ thống AI để phù hợp với nhu cầu cụ thể (Tinh chỉnh câu lệnh cho Chatbot AI tóm tắt các mốc thời gian thành lập Liên Xô).
- 1.2.NC1a: Thực hiện phân tích, so sánh và đánh giá được các nguồn dữ liệu, thông tin và nội dung số (Đánh giá độ tin cậy của các bài báo điện tử).
3. Phẩm chất
- Có ý thức trân trọng giá trị và ý nghĩa sự ra đời của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
- Bồi dưỡng các phẩm chất: khách quan, trung thực, có ý thức tìm tòi, khám phá lịch sử.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên
- KHBD, SGK, SGV, SBT Lịch sử 11 – Kết nối tri thức.
- Bản đồ thế giới.
- Tư liệu lịch sử: các hình ảnh, tư liệu về sự hình thành và phát triển của chủ nghĩa xã hội (đã có trong SGK).
- Phiếu học tập dành cho HS: dùng để HS trả lời các câu hỏi thảo luận, giúp HS tự khám phá, tìm hiểu và nhận thức lịch sử.
- Máy tính, máy chiếu (nếu có).
- Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/Azota/website kenhhoctap.edu.vn
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
2. Đối với học sinh
- SGK, SBT Lịch sử 11 – Kết nối tri thức.
- Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV.
- Thiết bị di động/Máy tính bảng (nếu điều kiện lớp học cho phép) để tham gia hoạt động luyện tập và vận dụng.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1. Tìm hiểu quá trình hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Trình bày được những nội dung chính của quá trình thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội Xô viết
- Nhận rõ tính cấp thiết của sự thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết vào thời điểm lịch sử đầu những năm 20 của thế kỉ XX, sau khi cuộc đấu tranh chống ngoại xâm và nội phản kết thúc.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS đọc thông tin mục 1, kết hợp khai thác hình 1, 2, tư liệu SGK tr.19, 20 và trả lời câu hỏi: Trình bày quá trình hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về quá trình hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS |
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV hướng dẫn HS quan sát Tư liệu SGK tr.20, yêu cầu HS làm việc cá nhân và trả lời câu hỏi: + Nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của Chính quyền Xô viết sau thắng lợi Cách mạng tháng Mười là gì? + Vì sao phải thành lập Nhà nước Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết?
+ GV hướng dẫn HS tìm từ khóa trong tư liệu: “cần phải đặt hết tâm trí vào việc xây dựng một nhà nước vô sản xã hội chủ nghĩa”. - GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, đọc thông tin trong mục và trả lời câu hỏi: Tư tưởng chỉ đạo của Lê-nin trong việc thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết như thế nào? - GV cung cấp thông tin cho HS về sự kiện thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết: + Ngày 30/12/1922, tại Đại hội các Xô viết toàn Nga lần thứ nhất, Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết (Liên Xô) chính thức thành lập. + Khi mới thành lập, Liên xô gồm 4 nước: Nga, U-crai-na, Bê-lô-rút-xi-a, Ngoại Cáp-ca-dơ. + Năm 1940, Liên xô bao gồm 15 nước Cộng hòa. - GV chiếu Hình 2 và yêu cầu HS: Các em hãy tải bức ảnh Quốc huy này về điện thoại, sử dụng công cụ chỉnh sửa ảnh có sẵn trên máy để tinh chỉnh, khoanh tròn các biểu tượng (Búa liềm, Lúa mì) và gõ chữ chú thích ý nghĩa của chúng, sau đó đưa lên cho lớp xem.
- GV giới thiệu: + Quốc huy đầu tiên của Liên Xô – biểu tượng quốc gia. + Bao gồm hình ảnh: • Búa liềm trên quả địa cầu được vẽ trên nền những tia nắng mặt trời. • Bông lúa mì với dòng chữ “Giai cấp vô sản thế giới đoàn kết lại” bằng 6 thứ tiếng: Nga, U-crai-na, Bê-lô-rút-xi-a, Gru-di-a, Ác-mê-ni-a, A-déc-bai-dan. - GV yêu cầu HS đọc thông tin trong mục, tìm hiểu về bản Hiến pháp đầu tiên của Liên Xô. - GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm nhỏ (4 – 6 HS/nhóm) và trả lời câu hỏi: Tư tưởng chỉ đạo của Lê-nin trong việc thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết, biểu tượng Quốc huy và nội dung bản Hiến pháp đầu tiên thể hiện điều gì? - GV chốt lại những điểm chính về quá trình thành nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới. Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập - HS đọc thông tin, khai thác hình ảnh, tư liệu mục 1 SGK tr.19, 20 và trả lời câu hỏi. - GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết). Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận - GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày các nội dung về quá trình hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết. - GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập - GV nhận xét, đánh giá và kết luận về quá trình hình thành nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới. - GV chuyển sang nội dung mới. | 1. Tìm hiểu quá trình hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết - Tầm quan trọng và sự cấp thiết của việc thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết: + Nhiệm vụ hàng đầu: • Đập tan bộ máy nhà nước cũ, xây dựng nhà nước mới của những người lao động. • Đại hội Xô viết toàn Nga lần thứ hai (25/10/1917) ra tuyên bố thành lập Chính quyền Xô viết do Lê-nin đứng đầu. + Nhiệm vụ khôi phục kinh tế, xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ đất nước: đòi hỏi sự liên minh chặt chẽ, sự thống nhất trên cơ sở nhà nước của các nước Cộng hoà Xô viết. - Tư tưởng chỉ đạo của Lê-nin trong việc thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết: + Bình đẳng về mọi mặt, quyền dân tộc tự quyết. + Xây dựng một cộng đồng anh em giữa các dân tộc. - Sự kiện thành lập Nhà nước Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết: + 30/12/1922: thành lập Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết (Liên Xô) và bản Hiệp tước Liên bang. + 1/1924: bản Hiến pháp đầu tiên của Liên Xô được thông qua, hoàn thành quá trình thành lập Nhà nước Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới. → Thể hiện tính ưu việt, của Nhà nước Liên bang CHXHCN Xô Viết. Tất cả việc làm, chính sách đều vì mục tiêu chung là xây dựng thành công CNXH. + 21/1/1924: Lê-nin qua đời. Xta-lin tiếp tục lãnh đạo công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước Liên Xô. | 3.2.NC1a: HS làm việc với các mục nội dung và thông tin mới khác nhau, sửa đổi, tinh chỉnh và tích hợp chúng thông qua việc sử dụng công cụ chỉnh sửa ảnh trên điện thoại để khoanh vùng và chú thích các biểu tượng trên Quốc huy Liên Xô. |
Hoạt động 2. Tìm hiểu ý nghĩa của sự ra đời Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS phân tích được những điểm chính về ý nghĩa của sự thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết
b. Nội dung: GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm, đọc thông tin mục 2, kết hợp khai thác hình 3 SGK tr.21 và hoàn thành Phiếu học tập: Phân tích ý nghĩa của sự thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về ý nghĩa của sự thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS phát triển năng lực tìm hiểu lịch sử, củng cố, hệ thống hóa kiến thức đã học về Sự hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết.
b. Nội dung:
- GV yêu cầu HS trả lời nhanh câu hỏi trắc nghiệm vào Phiếu bài tập.
- GV hướng dẫn HS hoàn thành câu hỏi bài tập 1, 2 phần Luyện tập SGK tr.21.
c. Sản phẩm: HS hoàn thành phiếu bài tập; bảng tóm tắt quá trình hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết; giải thích vì sao sự thành lập Liên xô mở ra một thời đại mới trong lịch sử thế giới và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm
- GV tổ chức trò chơi trắc nghiệm trên Quizizz/Kahoot/Azota/Google Forms hoặc trang web kenhhoctap.edu.vn để củng cố toàn bài.
- GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS chơi và làm bài tập:
Trường THPT………………………. Lớp:………………………………….. Họ và tên:……………………………. PHIẾU BÀI TẬP LỊCH SỬ 11 – KẾT NỐI TRI THỨC BÀI 3: SỰ HÌNH THÀNH LIÊN BANG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA XÔ VIẾT
Câu 1: Sau thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga, nhiệm vụ hàng đầu của Chính quyền Xô viết là: A. Đập tan bộ máy nhà nước cũ, xây dựng nhà nước mới của những người lao động. B. Khôi phục kinh tế, xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ đất nước. C. Ban hành Hiến pháp mới. D. Chống thù trong, giặc ngoài. Câu 2: Chính quyền Xô viết do Lê-nin đứng đầu được thành lập vào năm nào? A. Năm 1917 B. Năm 1918. C. Năm 1919. D. Năm 1922. Câu 3: Khi mới thành lập, Liên Xô gồm 4 nước Cộng hoà Xô viết là: A. Nga, U-crai-na, Bê-lô-rút-xi-a và Lít-va. B. Nga, U-crai-na, Bê-lô-rút-xi-a và Ngoại Cáp-ca-dơ. C. Nga, U-crai-na, Môn-đô-va và Lát-vi-a. D. Nga, U-crai-na, Tuốc-mê-nix-tan và Ác-mê-ri-a. Câu 4: Ý nào không phải là tư tưởng chỉ đạo của Lê-nin trong việc thành lập Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết? A. Sự bình đẳng về mọi mặt giữa các dân tộc. B. Quyên dân tộc tự quyết của các dân tộc. C. Xây dựng một cộng đồng anh em giữa các dân tộc. D. Xây dựng nền chuyên chính vô sản bằng biện pháp bạo lực cách mạng. Câu 5:………………………………………….. ………………………………………….. ………………………………………….. |
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức đã học về Sự hình thành Liên bang cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết để hoàn thành Phiếu bài tập.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV thu Phiếu bài tập của HS và mời đại diện 1 – 2 HS đọc đáp án trước lớp.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nêu đáp án khác (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án:
| Câu | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| Đáp án | A | A | B | D | B | C | C | A | D | A |
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
[2.1.NC1a: HS sử dụng được công nghệ số (phần mềm Quizizz/Kahoot/website) để tương tác và phản hồi kiến thức nhanh chóng]
Nhiệm vụ 2: Trả lời câu hỏi phần Luyện tập SGK tr.21
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, thảo luận và trả lời câu hỏi:
Câu 1: Lập bảng tóm tắt quá trình hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết.
Câu 2. Vì sao nói: Liên xô trở thành chỗ dựa tinh thần, vật chất cho phong trào cách mạng thế giới?
- GV hướng dẫn Câu 1: Các em có thể sử dụng Chatbot AI (như ChatGPT hoặc Gemini) và tinh chỉnh câu lệnh (prompt) như sau: 'Hãy đóng vai một nhà sử học, tóm tắt thật ngắn gọn các mốc thời gian hình thành Liên bang Xô viết'. Sau đó, đối chiếu với SGK để lập bảng.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận cặp đôi, vận dụng kiến thức đã học và hiểu biết thực tế về Sự hình thành Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết để hoàn thành nhiệm vụ.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày kết quả thảo luận.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và gợi ý đáp án cho HS:
Câu 1: Bảng tóm tắt cần làm rõ các nội dung chính về quá trình thành lập Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết trải qua các bước chính:
- Chính quyền Xô viết được thành lập ngay sau khi Cách mạng tháng Mười thắng lợi tháng 10/1917.
- Trong cuộc chiến đấu chống thù chống thù trong giặc ngoài, các nước Cộng hòa Xô viết đã đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau.
- Nhiệm vụ khôi phục và xây dựng đất nước sau chiến tranh đòi hỏi sự liên minh chặt chẽ hơn nữa, nhất là sự thống nhất trên cơ sở nhà nước Liên bang.
Câu 2: Việc thành lập Liên Xô mở ra một thời đại mới trong lịch sử thế giới vì:
- Sự kiện này đánh dấu sự xuất hiện của Nhà nước Liên bang cộng hoà xã hội chủ nghĩa đầu tiên thế giới. Đây là Nhà nước do nhân dân làm chủ, trong đó giai cấp vô sản, chủ nhân của đất nước.
- Mở ra con đường giải quyết đúng đắn vấn đề dân tộc trên đất nước Xô viết, đảm bảo sự bình đẳng về mọi mặt và quyền tự quyết của các dân tộc, sự đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau cùng phát triển vì mục tiêu chung là xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội. Liên Xô trở thành biểu tượng, chỗ dựa vật chất, tinh thần cho phong trào các mạng thế giới.
- GV hướng dẫn HS về nhà hoàn thành câu hỏi 1, 2 vào vở.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.
[6.2.NC1b: HS tinh chỉnh câu lệnh cho Chatbot AI để yêu cầu hệ thống phân tích và tóm tắt các mốc thời gian hình thành Liên Xô, từ đó lập bảng kiến thức.]
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..


