Giáo án NLS Lịch sử 12 kết nối Bài 5: Cộng đồng ASEAN Từ ý tưởng đến hiện thực

Nhiệm vụ 1 + 2: Tìm hiểu ý tưởng, mục tiêu của Cộng đồng ASEAN

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm (2 nhóm cùng thực hiện một nhiệm vụ).

- GV giao nhiệm vụ cho các nhóm:

+ Nhóm 1, 2: 

Khai thác Hình 2, Tư liệu 1, thông tin mục 1a SGK tr.25, 26 và trả lời câu hỏi: Hãy nêu những nét chính về ý tưởng xây dựng Cộng đồng ASEAN.

+ Nhóm 3, 4:

Khai thác Tư liệu 2, thông tin mục 1b SGK tr.26 và trả lời câu hỏi: Nêu mục tiêu xây dựng Cộng đồng ASEAN. 

- GV khuyến khích tư duy tổng hợp: Các nhóm hãy mở ứng dụng Chatbot AI (ChatGPT/Gemini), nhập lệnh: 'Đóng vai một nhà nghiên cứu lịch sử, hãy tóm tắt ngắn gọn ý tưởng hình thành và mục tiêu cốt lõi của Cộng đồng ASEAN theo Tầm nhìn ASEAN 2020'. Đối chiếu kết quả của AI với SGK để chốt báo cáo nhé!

- GV cung cấp thêm cho HS tư liệu về ý tưởng xây dựng Cộng đồng ASEAN (Đính kèm phía dưới Nhiệm vụ 1).

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS khai thác tư liệu, thông tin và trả lời câu hỏi.

- HS thao tác đưa câu lệnh (prompt) vào công cụ AI, đọc và phân tích thông tin để tối ưu hóa việc tổng hợp kiến thức lịch sử.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 2 nhóm lần lượt trình bày về  ý tưởng, mục tiêu của Cộng đồng ASEAN.

- GV yêu cầu 2 nhóm còn lại lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận về ý tưởng, mục tiêu của Cộng đồng ASEAN.

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới. 

1. Ý tưởng, mục tiêu và kế hoạch xây dựng Cộng đồng ASEAN

a. Ý tưởng xây dựng Cộng đồng ASEAN

- Hoàn cảnh ra đời: 

+ Khi ASEAN thành lập.

+ Tuyên bố Băng Cốc (1967) nêu ra mục tiêu xây dựng cộng đồng thịnh vượng, hòa bình Đông Nam Á. 

- Ý tưởng thành lập:

+ Tại Hội nghị cấp cao không chính thức (Ma-lai-xi-a, 1997). 

+ Các nước thành viên thông qua văn kiện Tầm nhìn ASEAN 2020, nêu rõ xây dựng Cộng đồng ASEAN, định hướng cho sự phát triển tương lai của ASEAN.

- Ý nghĩa của việc xây dựng Cộng đồng ASEAN:

- Kinh tế, chính trị, văn hóa – xã hội của các nước thành viên phát triển vượt bậc.

- Đáp ứng nguyện vọng của các quốc gia thành viên về một khu vực gắn kết, hữu nghị, hợp tác. 

b. Mục tiêu xây dựng Cộng đồng ASEAN

- Đưa ASEAN trở thành Cộng đồng có mức độ liên kết sâu rộng, thiết lập với ba trụ cột chính là Chính trị - An ninh, Kinh tế và Văn hoá - Xã hội, trên cơ sở pháp lí là Hiến chương ASEAN.

- Cộng đồng ASEAN có sự tham gia và đem lại lợi ích thiết thực cho người dân; là cộng đồng mở rộng hợp tác với bên ngoài.

Tư liệu 1:

     Ý tưởng về Cộng đồng ASEAN lần đầu tiên được đề cập vào năm 1997 với việc lãnh đạo các nước ASEAN đã thông qua Tầm nhìn ASEAN 2020, phát triển ASEAN trở thành “một cộng đồng hài hoà các dân tộc, cộng đồng đối tác năng động để phát triển và cộng đồng đùm bọc, chia sẻ”. Ý tưởng này sau đó dần được cụ thể hoá khi đến năm 2003, các nước ASEAN nhất trí quyết định thiết lập một Cộng đồng ASEAN vào năm 2020. Kế hoạch này sau đó đã được đẩy sớm lên 5 năm. 

     Hiến chương ASEAN ra đời và có hiệu lực cuối năm 2008 được xem là dấu mốc quan trọng cho ASEAN bắt tay vào xây dựng cộng đồng một cách quy củ và có cơ sở pháp lí. Để đẩy nhanh việc xây dựng cộng đồng, năm 2009, lãnh đạo các nước ASEAN đã kí Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN kèm theo kế hoạch tổng thể xây dựng ba trụ cột. 

     Thời điểm ra đời Cộng đồng ASEAN (31/12/2015) đang đến gần, hơn 93% kế hoạch tổng thể xây dựng cộng đồng đã được hoàn thành. Từ một khu vực bị chia rẽ bởi đối đầu và nghi kị, ASEAN giờ đây đang trở thành một cộng đồng phát triển năng động, đoàn kết, liên kết ngày càng sâu rộng đóng vai trò quan trọng đối với hoà bình, ổn định ở khu vực cũng như mang lại cho người dân một không gian kinh tế mở và một xã hội vì con người. 

(Theo Cộng đồng ASEAN: Từ ý tưởng đến hiện thực,

 Đài Truyền hình Việt Nam, ngày 22/11/2015)

Video: Xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết và tự cường.

https://www.youtube.com/watch?v=saFpS_Vd74g&t=101s (từ đầu đến 1p40s).

Nhiệm vụ 3: Tìm hiểu kế hoạch xây dựng Cộng đồng ASEAN

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc thông tin mục 1c SGK tr.26, 27. 

- GV tổ chức trò chơi Ai nhanh mắt hơn thông qua nền tảng tương tác Wordwall. 

- GV yêu cầu HS: Các em hãy lên bảng tương tác Tivi để kéo thả các cụm từ (1-5) vào ô trống thích hợp trong đoạn văn (a, b, c).

Gợi ý:

1. Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN (2009 – 2015).

2. Hội nghị cấp cao ASEAN 14 ở Thái Lan (2009).

3. Ngày 22/11/2015.

4. Tuyên bố Cu-a-la Lăm-pơ.             

5. ngày 31/12/12015.               

- GV hướng dẫn HS tổng hợp nội dung trong trò chơi, kết hợp khai thác Hình 3 SGK tr.27, video và trả lời câu hỏi: Trình bày những nét chính về kế hoạch xây dựng Cộng đồng ASEAN. 

Video: Lãnh đạo các quốc gia thành viên ASEAN ký Tuyên bố thành lập Cộng đồng.

https://www.youtube.com/watch?v=jfbTJkolU4Y

(Từ 33p42 đến hết). 

Lễ kí Tuyên bố Cu-a-la Lăm-pơ 

thành lập Cộng đồng ASEAN (2015)

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS khai thác thông tin, tư liệu trong mục và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nêu kế hoạch xây dựng Cộng đồng ASEAN.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Kế hoạch xây dựng Cộng đồng ASEAN được thể hiện thông qua Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN (2009 – 2015). Cộng đồng ASEAN có hiệu lực từ 31/12/2015.

- GV chuyển sang nội dung mới. 

c. Kế hoạch xây dựng Cộng đồng ASEAN

- Triển khai cụ thể trên ba trụ cột: Chính trị - An ninh, Kinh tế, Văn hoá - Xã hội.

- Kế hoạch được nêu trong văn bản “Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN (2009 - 2015), đưa ASEAN trở thành:

+ Cộng đồng gắn kết về kinh tế, chính trị - an ninh.

+ Có trách nhiệm về xã hội đối với người dân.

+ Tăng cường mở rộng quan hệ hợp tác với bên ngoài.

- Năm 2015, ASEAN đã hoàn thành việc triển khai các kế hoạch xây dựng cộng đồng. 

+ Ngày 22/11/2015: kí Tuyên bố Cu-a-la Lăm-pơ, chính thức thành lập Cộng đồng ASEAN kể từ ngày 31/12 /2015.

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV dẫn dắt kết hợp trình chiếu hình ảnh, video:

+ Sau khi thành lập Cộng đồng ASEAN, các nước ASEAN tiếp tục đưa ra định hướng cho giai đoạn phát triển sau năm 2015.

+ Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 37 (2020) đã nhất trí:

• Xây dựng tầm nhìn ASEAN sau năm 2025, gắn kết các nội dung hợp tác trên cả ba trụ cột.
• Bổ sung những nội dung mới: chuyển đổi số, kinh tế số, kinh tế xanh,…

Hình 5. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng phát biểu chào mừng khai mạc Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 37 (2020)

Video: Khai mạc hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 37.

https://www.youtube.com/watch?v=EogJ19jRjpQ

- GV chia HS cả lớp thành 3 nhóm (hoạt động theo kĩ thuật khăn trải bàn), yêu cầu các nhóm đọc thông tin mục 3, mục Em có biết SGK tr.29, 30 và hoàn thành bảng mẫu: Nêu những thách thức và triển vọng của Cộng đồng ASEAN. 

- GV yêu cầu: Các nhóm hãy truy cập Bảng điện tử Padlet, thảo luận và điền trực tiếp nội dung Bảng thống kê lên không gian mạng chung để cả lớp cùng theo dõi và thuyết trình.

- GV cho HS xem thêm video:

Video: Đối thoại về thách thức đối với cộng đồng ASEAN.

https://www.youtube.com/watch?v=sQdF0nfiq6A

- GV cho HS liên hệ thực tế và yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Nêu một số vấn đề liên quan đến Việt Nam trong Cộng đồng ASEAN sau năm 2015.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS khai thác thông tin, tư liệu và hoàn thành bảng mẫu.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 – 2 HS lần lượt nêu những thách thức và triển vọng của Cộng đồng ASEAN theo bảng mẫu.

- GV mời đại diện 1- 2 HS trả lời câu hỏi liên hệ thực tế:

Một số vấn đề liên quan đến Việt Nam trong Cộng đồng ASEAN sau năm 2015: 

+ Mở cửa thị trường đòi hỏi phải nâng cao sức cạnh tranh.

+ Vấn đề an ninh nguồn nước ở hạ lưu sông Mê Công.

+ …..

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

GV nhận xét, đánh giá và kết luận: 

- Sự hình thành Cộng đồng ASEAN là dấu ấn lịch sử, ghi nhận một chặng đường phấn đấu không mệt mỏi của ASEAN, chuẩn bị nền tảng, định hướng và khuôn khổ cho ASEAN vững tin bước vào giai đoạn mới.

- Cộng đồng hướng tới các mục tiêu liên kết cao hơn với những lợi ích cụ thể, thiết thực cho cả khu vực, từng nước thành viên, giữ được môi trường hòa bình, ổn định, hợp tác vì phát triển và thịnh vượng. 

3. Cộng đồng ASEAN sau năm 2015

Bảng thống kê những thách thức và triển vọng của Cộng đồng ASEAN đính kèm phía dưới Hoạt động 3.