Giáo án NLS Lịch sử 12 Thực hành Chủ đề 5

Ngày soạn:…/…/…

Ngày dạy:…/…/…

NỘI DUNG THỰC HÀNH CHỦ ĐỀ 5:

HOẠT ĐỘNG ĐỐI NGOẠI CỦA VIỆT NAM THỜI CẬN – HIỆN ĐẠI

(1 tiết)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Về kiến thức

Sau bài học này, HS sẽ:

• Hệ thống hóa những nội dung kiến thức cơ bản đã học trong Chủ đề 5 – Hoạt động đối ngoại của Việt Nam thời cận – hiện đại.
• Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để làm bài tập thực hành.
• Tự đánh giá/đánh giá chéo phần trả lời câu hỏi bài tập của bản thân/bạn bè.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

• Tự chủ và tự học: Khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập; tự lực làm những nhiệm vụ học tập được giao trên lớp và ở nhà. 
• Giao tiếp và hợp tác: Hợp tác và giao tiếp với các bạn trong các nhiệm vụ học tập.
• Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phát hiện được vấn đề từ các nhiệm vụ học tập và tìm cách giải quyết chúng. 

Năng lực riêng:

• Nhận thức và tư duy lịch sử: Thông qua khai thác thông tin, tư liệu, hình ảnh để hệ thống được những nội dung kiến thức cơ bản đã học trong Chủ đề 5 – Hoạt động đối ngoại của Việt Nam thời cận – hiện đại.
• Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Vận dụng kiến thức lịch sử để lí giải những vấn đề của thực tiễn cuộc sống; Có khả năng tự tìm hiểu những vấn đề lịch sử, phát triển năng lực sáng tạo, có khả năng tiếp cận và xử lí thông tin từ những nguồn khác nhau, có ý thức và năng lực tự học lịch sử suốt đời. 

Năng lực số (NLS): 

• 1.1.NC1a - Duyệt, tìm kiếm và lọc dữ liệu: HS biết cách sử dụng các cú pháp toán tử nâng cao trên công cụ tìm kiếm trực tuyến để chọn lọc, gạn lọc hệ thống sử liệu sạch và chính quy về lịch sử ngoại giao Việt Nam thời cận - hiện đại.
• 1.2.NC1a - Đánh giá dữ liệu, thông tin và nội dung số: HS thực hành đối soát chéo nghiêm túc thông tin thu được trên Internet với sách giáo khoa để thẩm định độ tin cậy và tính chính xác, phát hiện và phòng chống các nguồn tin giả mạo xuyên tạc lịch sử.
• 2.1.NC1a - Tương tác thông qua công nghệ số: HS sử dụng thiết bị số cá nhân kết nối mạng để quét mã QR và trực tiếp tham gia tương tác trò chơi trắc nghiệm và tọa đàm trực tuyến thời gian thực.
• 2.4.NC1a - Hợp tác thông qua công nghệ số: HS phối hợp hoạt động nhóm đồng bộ, phân vai biên tập và chia sẻ báo cáo slide lịch sử trên không gian làm việc đám mây dùng chung.
• 3.1.NC1a - Phát triển nội dung số: HS ứng dụng phần mềm đồ họa trực tuyến (Canva) để tự tay thiết kế Hồ sơ tư liệu số hóa phẳng giới thiệu trực quan về các nhà ngoại giao lớn Việt Nam.

Năng lực Trí tuệ nhân tạo (AI):

• 12.A1.2 – Tính chủ động của con người/Con người trong hệ thống AI: HS đóng vai trò chủ động kiểm soát công nghệ; thực hiện đối soát chéo thông tin do Chatbot AI cung cấp về bối cảnh đàm phán ngoại giao với sử liệu SGK nhằm phát hiện các lỗi 'ảo giác AI', khẳng định con người giữ quyền quyết định tri thức cuối cùng.
• 12.A3.1 – Công dân trong kỉ nguyên AI: HS thể hiện sâu sắc nghĩa vụ sử dụng AI trung thực và có trách nhiệm; tự lực viết bài luận mộc mạc bằng tư duy của mình, không lạm dụng copy nguyên văn văn bản AI tạo sinh nhằm duy trì liêm chính học thuật tối đa.

3. Phẩm chất

• Chăm chỉ; tự giác, tích cực tham gia các hoạt động học tập để giải quyết vấn đề.
• Yêu nước, Trách nhiệm: Khơi dậy lòng tự hào dân tộc sâu sắc về bản sắc ngoại giao cách mạng Việt Nam mang đậm phong cách Hồ Chí Minh; có trách nhiệm tuyên truyền, bảo vệ và đấu tranh chống lại các luận điệu xuyên tạc chủ quyền biên cương quốc gia trên không gian mạng.
• Trung thực: Tự giác tuân thủ liêm chính kĩ thuật số học đường; thực hành thói quen trích dẫn nguồn số rõ ràng (bằng liên kết URL chính quy) và tôn trọng bản quyền tác giả trong môi trường số.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

• SGK, SGV, SBT Lịch sử 12, KHDH.
• Giấy A0 để tổ chức hoạt động nhóm. 
• Máy tính, máy chiếu (nếu có). 
• Hệ thống bài tập trắc nghiệm trên Quizizz/Azota/website kenhhoctap.edu.vn
• Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
• Phần mềm trực tuyến hỗ trợ cộng tác nhóm và biên tập nội dung số (Padlet, Google Jamboard, Canva).

2. Đối với học sinh

• SGK, SBT Lịch sử 12.
• Thiết bị công nghệ cá nhân (điện thoại thông minh, máy tính bảng hoặc máy tính xách tay) có kết nối mạng để tương tác trực tiếp trong giờ học.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Khơi dậy hứng thú học tập cho HS và chuyển giao nhiệm vụ học tập. 

b. Nội dung: GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Ai hiểu biết hơn” và trả lời câu hỏi: Giải thích vì sao Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn xác định giải quyết những vấn đề tranh chấp bằng con đường thương lượng hòa bình. 

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS, lí giải vì sao Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn xác định giải quyết những vấn đề tranh chấp bằng con đường thương lượng hòa bình. 

d. Tổ chức thực hiện:

Nhiệm vụ 1: Tổ chức trò chơi “Ai hiểu biết hơn”

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Nhiệm vụ 2: Xem video và trả lời câu hỏi:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV đưa ra câu hỏi chất vấn bổ sung về tư duy ra quyết định của AI: Nếu một hệ thống AI quân sự đề xuất phương án đáp trả tranh chấp bằng bạo lực dựa trên dữ liệu lịch sử xung đột, tại sao vai trò quyết định cuối cùng của các nhà lãnh đạo (con người) lại quan trọng tuyệt đối?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức bản thân để trả lời câu hỏi.

- HS thảo luận cặp đôi nhanh về câu hỏi phản biện vai trò kiểm soát AI của con người trong ngoại giao.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện HS trình bày câu trả lời: 

+ AI hoạt động dựa trên thuật toán học máy từ dữ liệu quá khứ nên có xu hướng lặp lại xung đột và thiếu đi sự đồng cảm nhân văn, thấu hiểu hoàn cảnh.

+ Chỉ con người (các nhà lãnh đạo) mới có đạo đức và trách nhiệm giải trình pháp lý quốc tế để đưa ra quyết định hòa giải cuối cùng.

- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung, nêu ý kiến (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

[2.1.NC1a: HS sử dụng công nghệ số (quan sát video AI và tương tác với câu hỏi trên màn hình) để tương tác với nội dung bài học.

12.A1.2: HS phản biện vai trò ra quyết định tối cao của con người trước đề xuất bạo lực của AI dựa trên đạo đức và nhân văn.]

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Nội dung thực hành Chủ đề 5 – Hoạt động đối ngoại của Việt Nam thời cận – hiện đại.

B. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH

Nhiệm vụ 1: Lập bảng thể hiện hoạt động ngoại giao của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Nguyễn Ái Quốc đầu thế kỉ XX; hoạt động ngoại giao của Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được những hoạt động ngoại giao chủ yếu của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Nguyễn Ái Quốc đầu thế kỉ XX; hoạt động ngoại giao của Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc nhóm, thực hiện nhiệm vụ: Lập bảng thể hiện hoạt động ngoại giao của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Nguyễn Ái Quốc đầu thế kỉ XX; hoạt động ngoại giao của Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. 

c. Sản phẩm: Bảng thống kê các hoạt động ngoại giao của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Nguyễn Ái Quốc đầu thế kỉ XX; hoạt động ngoại giao của Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

d. Tổ chức thực hiện

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Nhiệm vụ 2: Câu lạc bộ “Em yêu lịch sử” tổ chức buổi tọa đàm với chủ đề: “Vai trò của ngoại giao Việt Nam thời đại toàn cầu hóa”

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được vai trò của ngoại giao Việt Nam thời đại toàn cầu hóa.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc nhóm, thực hiện tọa đàm với chủ đề “Vai trò của ngoại giao Việt Nam thời đại toàn cầu hóa”.

c. Sản phẩm: Phần trình bày nội dung tham luận của HS với chủ đề “Vai trò của ngoại giao Việt Nam thời đại toàn cầu hóa”.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức cho HS tham gia Câu lạc bộ “Em yêu lịch sử”, tọa đàm với chủ đề “Vai trò của ngoại giao Việt Nam thời đại toàn cầu hóa”.

- GV kết hợp mời chuyên gia tham gia (giáo viên môn Lịch sử).

- GV gợi ý cho HS nội dung tọa đàm cần tập trung vào một số vấn đề sau:

+ Quan điểm, đường lối ngoại giao của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Việt Nam.

+ Những hoạt động ngoại giao chủ yếu của Việt Nam thời đại toàn cầu hóa.

+ Đánh giá những tác động, vai trò của ngoại giao Việt Nam thời đại toàn cầu hóa.

+ Hoạt động ngoại giao của một số cá nhân tiêu biểu.

- GV yêu cầu học sinh làm việc nhóm đôi thực hiện nhiệm vụ mở rộng:

+ Sử dụng điện thoại thông minh tra cứu và gạn lọc sử liệu sạch từ các trang cổng thông tin chính phủ (.gov.vn) để thu thập thông tin về vai trò, đường lối ngoại giao thời đại toàn cầu hóa (ví dụ: "ngoại giao Việt Nam" + "toàn cầu hóa" site:gov.vn để chắt lọc tư liệu).

+ Thảo luận nhóm và đề xuất 01 Bộ quy tắc ứng xử (quy định) của học sinh khi sử dụng công cụ dịch thuật AI và trợ lý ảo trong giao tiếp, truyền thông đối ngoại trên mạng xã hội (bảo đảm an toàn, trung thực, đạo đức).

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học, sưu thêm thêm thông tin trên sách, báo, internet để tổng hợp nội dung cho bài tham luận.

- HS thực hành cú pháp tìm kiếm nâng cao kết hợp toán tử logic ngoặc kép và dấu cộng, ví dụ: "ngoại giao Việt Nam" + "toàn cầu hóa" site:gov.vn để chắt lọc tư liệu.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời cá nhân HS trình bày nội dung tham luận của mình.

- GV mời 2 HS đại diện trình bày tham luận về vai trò ngoại giao toàn cầu hóa và đọc Bộ quy tắc ứng xử AI vừa đề xuất.

- GV mời đại diện HS nhận xét đánh giá chéo theo kĩ thuật 3 – 2 – 1. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá bài tham luận của HS.

- GV kết luận chung: Cùng với tầm nhìn phát triển đất nước đến năm 2030 và năm 2045, Đại hội XIII của Đảng đã đề ra chủ trương: “Xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại với ba trụ cột là đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân”(2). Đây là một chủ trương lớn, phản ánh sự trưởng thành của nền ngoại giao Việt Nam, đồng thời cũng là yêu cầu vừa cấp bách, vừa mang tính chiến lược, lâu dài đối với công tác đối ngoại nói chung, trong đó có ngoại giao văn hóa. Bám sát các mục tiêu và nhiệm vụ đã đặt ra, đồng thời linh hoạt, sáng tạo trong ý tưởng và biện pháp triển khai, ngoại giao văn hóa sẽ tiếp tục phát huy vai trò là một trụ cột đối ngoại quan trọng và có những đóng góp lớn, góp phần nâng tầm và lan tỏa các giá trị Việt Nam đến cộng đồng quốc tế.

- GV mở rộng: Đối ngoại đa phương đang ngày càng trở thành xu thế nổi bật trong quan hệ quốc tế hiện nay, đóng vai trò quan trọng trong đời sống chính trị - kinh tế - đối ngoại của thế giới. Trong những năm qua, đối ngoại đa phương Việt Nam được mở rộng và đi vào chiều sâu ở tất cả các kênh đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, tạo nên sức mạnh tổng hợp, đóng góp to lớn cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, góp phần củng cố,  nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Video: Việt Nam tham gia giải quyết các thách thức toàn cầu.

https://www.youtube.com/watch?v=BqbgGpa3oc4

Video: Ngoại giao số để bắt kịp xu thế toàn cầu.

https://www.youtube.com/watch?v=oZiJHC1W1Hs

- GV chuyển sang nội dung mới.

[1.1.NC1a: HS áp dụng kỹ thuật tìm kiếm nâng cao bằng toán tử logic và tên miền uy tín để lọc tư liệu sạch chính quy.

12.B3.1: HS đề xuất chính sách, quy tắc ứng xử sử dụng AI an toàn, đạo đức và có trách nhiệm giải trình trong truyền thông quốc tế để đóng góp vào môi trường số tích cực.]

Nhiệm vụ 3: Lập hồ sơ tư liệu về các nhà ngoại giao lớn trong lịch sử Việt Nam thời cận – hiện đại.

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được một số thông tin về tiểu sử, sự nghiệp chính, đóng góp,… của các nhà ngoại giao lớn trong lịch sử Việt Nam thời cận – hiện đại.

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, lập hồ sơ tư liệu về các nhà ngoại giao lớn trong lịch sử Việt Nam thời cận – hiện đại.

c. Sản phẩm: Hồ sơ tư liệu về các nhà ngoại giao lớn trong lịch sử Việt Nam thời cận – hiện đại.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS củng cố, hệ thống lại kiến thức đã học trong Chủ đề 5 – Lịch sử đối ngoại của Việt Nam thời cận – hiện đại. 

b. Nội dung: GV cho HS chơi trò chơi “Mảnh ghép lịch sử”, trả lời câu hỏi trắc nghiệm, tổng kết các kiến thức đã học trong Chủ đề 5 – Lịch sử đối ngoại của Việt Nam thời cận – hiện đại. 

c. Sản phẩm: Mảnh ghép lịch sử được lật mở. 

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV tổ chức cho HS cả lớp chơi trò chơi “Mảnh ghép lịch sử”. 

- GV khởi động phòng chơi trắc nghiệm tương tác số gồm các câu hỏi chuẩn hóa gốc của bài học trên nền tảng kenhhoctap.edu.vn

- GV trình chiếu 5 mảnh ghép và cho HS lần lượt lật mở từng mảnh ghép:

Đọc đoạn tư liệu sau đây, trong mỗi ý A, B, C, D, chọn đúng hoặc sai. 

Mảnh ghép số 1: Mỹ đã huy động tới 6 triệu lượt binh sĩ (riêng lính Mỹ chiếm khoảng 3 triệu), chiếm 68 % bộ binh, 60 % lính thuỷ đánh bộ, 32 % không quân chiến thuật, 50 % không quân chiến lược, 40 % hải quân chỉ để phục vụ cho cuộc chiến tranh ở Việt Nam. Riêng năm 1968, mỗi ngày chi phí cho chiến tranh ở Việt Nam lên đến khoảng 100 triệu USD. Chi phí cho chiến tranh ở Việt Nam gấp 2,5 lần tiền Mỹ viện trợ cho tất cả các nước kém phát triển trong 25 năm, ngốn 70 % tiền chuẩn chỉ cho quốc phòng Mỹ từ năm 1967 đến năm 1972.

A. Chiến tranh ở Việt Nam đã khiến Mỹ thiệt hại nặng nề chưa từng có.

B. Chiến tranh ở Việt Nam là một cuộc chiến tranh gây tốn kém đối với Mỹ.

C. Chiến tranh ở Việt Nam đã tiêu tốn hầu hết khoản chi cho quân sự của Mỹ.

D. Chiến tranh ở Việt Nam huy động một lực lượng lớn quân đội Mỹ ở hâu hết các quân binh chủng.

Mảnh ghép số 2: Từ tháng 9/1945 đến tháng 12/1946, thay mặt Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch Chủ tịch Chí Minh đã gửi nhiều thư, điện và công hàm cho Đại hội đồng Liên hợp quốc và chính phủ một số nước. Trong đó có 8 văn bản đến Tổng thống Mỹ Tru-man, 4 văn bản đến Tưởng Giới Thạch, 3 văn bản đến Xta-lin, 3 văn bản đến Ngoại trưởng Mỹ, 3 văn bản đến Liên hợp quốc. Nội dung chủ yếu của các văn bản khẳng định tính hợp pháp của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đề nghị giúp đỡ, công nhận và đặt quan hệ với Việt Nam.

A. Hồ Chí Minh đã nỗ lực tìm kiếm sự công nhận, giúp đỡ từ cộng đồng quốc tế.

B. Hồ Chí Minh đã tìm cách duy trì độc lập, tự do của Việt Nam bằng mọi giá.

C. Chính phủ Việt Nam đã từng bước nhận được sự giúp đỡ, công nhận của nhiều nước trên thế giới.

D. Một số nước trên thế giới đã bước đầu công nhận, thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Mảnh ghép số 3: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS vận dụng kiến thức đã học, hiểu biết của bản thân, trả lời câu hỏi và lật mở từng mảnh ghép. 

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

GV mời đại diện 5 HS lần lượt lật mở 5 mảnh ghép. 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

- GV trình chiếu Mảnh ghép lịch sử: 

Ngoại giao Việt Nam năm 2023 - Điểm sáng nổi bật trong thành tựu của đất nước

- GV chuyển sang nội dung mới.

[2.1.NC1a: HS sử dụng thiết bị số cá nhân tương tác trực tiếp trong môi trường số thời gian thực để phản hồi kiến thức tự động, hăng hái thi đua củng cố sử học.]

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS liên hệ, vận dụng kiến thức đã học trong Chủ đề 5 – Lịch sử đối ngoại của Việt Nam thời cận – hiện đại. 

b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc nhóm và thực hiện nhiệm vụ tổng kết Chủ đề 5.

c. Sản phẩm: Đáp án phần Vận dụng của HS về Chủ đề 5.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..