Giáo án NLS LSĐL 5 kết nối Bài 2: Thiên nhiên Việt Nam

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học mới. 

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV cho HS nghe ca khúc “Việt Nam quê hương tôi” (Nhạc sĩ: Đỗ Nhuận) và yêu cầu: Nêu các chi tiết trong bài hát đề cập đến thiên nhiên Việt Nam. 

https://youtu.be/ViXn-FwIobQ 

- GV mời 1 – 2 HS xung phong trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá và giới thiệu cho HS:

+ Mặt biển xanh xa tít chân trời.

+ Buồm vươn cánh vượt sóng ra ngoài khơi.

+ Rừng dừa xanh xa tít chân trời.

+ Mía ngọt chè xanh bông trắng lưng đồi.

+ Đồng xanh lúa dập dờn biển cả.

+ Đồng xanh lúa thẳng cánh bay cò bay.

+ Xanh xanh luỹ tre.

+ Suối đổ về sông qua những nương chè.

+ Dòng sông cuốn rộn về biển cả. 

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Chúng ta vừa tìm hiểu về một bài hát ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên. Để tìm hiểu sâu hơn về thiên nhiên Tổ quốc, chúng ta cùng vào bài học ngày hôm nay: Bài 2 – Thiên nhiên Việt Nam. 

- HS xem video

- HS xem video

- HS trả lời câu hỏi trong video.

- HS lắng nghe, chuẩn bị vào bài học mới.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu về địa hình và khoáng sản Việt Nam

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về địa hình Việt Nam

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Trình bày được một số đặc điểm của địa hình Việt Nam. 

- Trình bày được một số thuận lợi và khó khăn của địa hình đối với sản xuất và đời sống. 

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 2: Tìm hiểu về khí hậu và sông, hồ. 

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về khí hậu Việt Nam. 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Trình bày được một số đặc điểm của khí hậu Việt Nam.

- Trình bày được một số thuận lợi và khó khăn của khí hậu đối với sản xuất và đời sống. 

b. Cách tiến hành

- GV tổ chức cho HS làm việc theo cặp đọc thông tin, đọc bảng nhiệt độ, quan sát hình minh họa SGK tr.12

+ Trình bày đặc điểm khí hậu nước ta. 

+ Nêu những thuận lợi và khó khăn của khí hậu nước ta đối với đời sống và hoạt động sản xuất của người dân.

- GV mời đại diện 4 cặp trình bày kết quả thảo luận. Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:

+  Việt Nam có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa: 

• Nhiệt độ trung bình năm trên cả nước đều lớn hơn 20°C (trừ vùng núi cao).
• Lượng mưa lớn, trung bình năm từ 1500 đến 2000 mm.
• Một năm có hai mùa gió chính: gió mùa mùa đông chủ yếu có hướng đông bắc và gió mùa mùa hạ chủ yếu có hướng tây nam, đông nam.
• Khí hậu giữa miền Bắc và miền Nam (ranh giới là dãy núi Bạch Mã) có sự khác nhau: miền Bắc có một mùa hạ nóng, mưa nhiều và một mùa đông lạnh mưa ít hơn; miền Nam nóng quanh năm có hai mùa mưa – khô rõ rệt.

+ Khí hậu thuận lợi có cây trồng phát triển quanh năm cho năng suất cao, có sản phẩm nông nghiệp đa dạng.

+ Nước ta cũng chịu ảnh hưởng của nhiều thiên tai như bão, lũ lụt, hạn hán,...gây khó khăn cho đời sống và hoạt động sản xuất. 

- GV trình chiếu một số thuận lợi trong nông nghiệp do khí hậu đem lại.

- GV cho HS xem video về một số ảnh hưởng của thiên tai đối với đời sống người dân. 

https://youtu.be/im08YRl3df4 

- GV đặt thêm câu hỏi mở rộng và yêu cầu HS trả lời câu hỏi sau: Cho biết địa phương em có khí hậu như thế nào?

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời. Các HS khác nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và ghi nhận đáp án đúng. 

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu về đặc điểm sông, hồ.  

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Trình bày được một số đặc điểm của sông, hồ Việt Nam.

- Trình bày được một số thuận lợi và khó khăn của sông, hồ đối với sản xuất và đời sống.

- Sử dụng được lược đồ để nhận biết đặc điểm của sông, hồ.

- Xác định được trên lược đồ vị trí địa lí của một số sông lớn ở nước ta. 

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc thông tin, quan sát lược đồ SGK tr.10, hình minh họa SGK tr.13-14 và thực hiện nhiệm vụ:

+ Trình bày đặc điểm chính của sông, hồ nước ta. 

+ Xác định trên lược đồ một số sông, hồ lớn ở 3 miền của nước ta. 

- GV mời 1 – 2 HS trình bày trước lớp. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).  

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án:

+ Việt Nam có nhiều sông, chủ yếu là sông nhỏ.

+ Lượng nước sông thay đổi theo mùa: mùa lũ mực nước sông dâng cao; mùa cạn mực nước sông hạ thấp. 

+ Một số sông lớn là sông Hồng, sông Cửu Long, sông Mã,...

+ Một số hồ tự nhiên và nhân tạo là hồ Ba Bể, hồ Dầu Tiếng...

- GV trình chiếu một số hình ảnh về sông, hồ lớn của Việt Nam

- GV chia nhóm thảo luận về vai trò của sông ngòi trên bảng tương tác Padlet.

GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS thực hiện truy cập và tải bài tập.

- GV tổ chức cho HS cả lớp thảo luận theo yêu cầu: Nêu vai trò của sông, hồ đối với đời sống và hoạt động sản xuất. 

- GV nêu câu hỏi gợi mở:

+ Sông, hồ có vai trò gì đối với sinh hoạt?

+ Trong sản xuất nông nghiệp sông hồ có vai trò gì?

+ Sông, hồ có vai trò gì đối với thủy điện? 

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức:

Sông hồ cung cấp nước cho sản xuất và sinh hoạt, tạo điều kiện phát triển đánh bắt và nuôi trồng thủy sản, du lịch, giao thông đường thủy, thủy điện,...

- GV cho HS xem video nuôi trồng thủy sản tại hồ Núi Cốc:

https://youtu.be/uerMIVP-n5Q 

- HS làm việc theo cặp. 

- HS trình bày. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS quan sát. 

- HS xem video. 

- HS lắng nghe câu hỏi. 

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS làm việc cá nhân. 

- HS trình bày. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS xem hình ảnh.  

- Các nhóm đăng tải ý kiến, hình ảnh sưu tầm về các dòng sông lớn (sông Hồng, sông Cửu Long) lên Padlet.

- HS thảo luận.  

- HS lắng nghe, thực hiện. 

- HS tiếp thu, lắng nghe.

- HS xem video. 

2.1.CB2a. HS biết sử dụng thiết bị để quét mã QR tham gia trò chơi, hoặc dùng các nền tảng trực tuyến (Padlet, Mentimeter, Quizizz) để thảo luận nhóm và chia sẻ kết quả học tập.

Hoạt động 3: Tìm hiểu về đất và rừng

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 4: Tìm hiểu về một số biện pháp bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và phòng chống thiên tai

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Trình bày được một số khó khăn của môi trường thiên nhiên đối với sản xuất và đời sống. 

- Đưa ra được một số biện pháp bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và phòng, chống thiên tai. 

b. Cách tiến hành

- GV trình chiếu cho HS quan sát video về thiên tai thường xảy ra và hiện tượng suy giảm tài nguyên thiên nhiên ở nước ta.

https://youtu.be/NIpy8koMuIo 

- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp và thực hiện yêu cầu:

+ Liệt kê một số thiên tai ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất ở nước ta.

+ Vì sao các loại tài nguyên bị suy giảm?

+ Nêu một số biện pháp để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và phòng chống thiên tai ở nước ta. 

+ Nêu ý nghĩa của quốc huy nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

- GV mời đại diện 2 – 3 HS trả lời. Các HS khác nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: 

+ Tài nguyên thiên nhiên nước ta đa dạng và có vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, các loại tài nguyên đang bị suy giảm do khai thác chưa hợp lí.

+ Nước ta chịu ảnh hưởng của một số thiên tai như bão, lũ lụt, hạn hán,... gây khó khăn cho hoạt động sản xuất và đời sống.

+ Một số biện pháp bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và phòng chống thiên tai:

• Khai thác hợp lí, sử dụng tiết kiệm và hiệu quả tài nguyên.
• Trồng rừng và bảo vệ rừng.
• Sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo (năng lượng mặt trời, gió,...).
• Xây dựng, tu bổ các công trình thuỷ lợi (kênh mương, hồ chứa để điều hoà tưới tiêu giữa 2 mùa).
• Giáo dục ý thức bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và phòng chống thiên tai.
• Rèn luyện các kĩ năng phòng chống thiên tai: học bơi, sơ tán,...
• Dự báo và cảnh báo sớm thiên tai.

- GV cho HS xem video về một số biện pháp bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và phòng chống thiên tai của các bạn HS

https://youtu.be/a6TtcFRaTxg 

- HS quan sát.  

- HS làm việc.  

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS xem video. 

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Giúp HS hệ thống lại kiến thức và luyện tập. 

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học để thực hiện tìm hiểu và mở rộng kiến thức. 

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân ở nhà, thực hiện nhiệm vụ: Tìm hiểu và chia sẻ với bạn về đặc điểm của một thành phần thiên nhiên tại địa phương nơi em đang sống.

- GV mời đại diện 2 – 3 HS trao đổi với GV và các HS khác về bài tập của mình. Các HS khác nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá, khích lệ HS. 

- GV tổ chức cuộc thi "Chuyên gia địa lí" trên nền tảng Quizizz/ Kahoottrang web kenhhoctap.edu.vn với các câu hỏi trắc nghiệm.

- GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS chơi và làm bài tập:

Câu 1: Nguyên nhân chủ yếu gây suy giảm tài nguyên thiên nhiên ở nước ta là gì?

A. Kĩ thuật khai thác còn thô sơ, lạc hậu.

B. Tình trạng khai thác quá mức.

C. Hợp tác đầu tư khai thác của nước ngoài.

D. Môi trường, nguồn nước nhiều nơi bị ô nhiễm.

Câu 2: Sự suy giảm đáng kể nguồn hải sản nước ta là do?

A. sự khai thác quá mức.

B. ô nhiễm môi trường nước.

C. sự bùng phát các loại dịch bệnh.

D. sử dụng các chất hóa học trong khai thác.

Câu 3: …………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

- GV công bố đáp án ngay sau khi HS nêu đáp án:

* CỦNG CỐ

- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của bài học. 

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát.

* DẶN DÒ

- GV nhắc nhở HS:

+ Đọc lại bài học Thiên nhiên Việt Nam. 

+ Có ý thức chăm chỉ, tìm tòi, học hỏi những phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí.

+ Đọc trước Bài 3 – Biển đảo Việt Nam (SHS tr.16).

- HS làm việc cá nhân. 

- HS trao đổi.  

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS dùng thiết bị nhóm truy cập và đọc câu hỏi trên màn hình thiết bị.

- HS thảo luận và bấm chọn đáp án đúng nhất trên máy.

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, thực hiện. 

2.1.CB2a: HS lựa chọn và sử dụng công nghệ số đơn giản (tương tác với phần mềm Quizizz qua màn hình) để thực hiện nhiệm vụ học tập.