Giáo án NLS LSĐL 5 kết nối Bài 12: Khởi nghĩa Lam Sơn và Triều Hậu Lê

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học mới. 

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

- GV trình chiếu cho HS quan sát hình 1 SGK tr.51.

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm (4 – 6 HS):

+ Nêu tên công trình xuất hiện trong các tranh ở trên.

+ Em nhận ra các công trình, nhân vật liên quan đến triều đại nào trong lịch sử Việt Nam? 

- GV mời 2 -3 HS trả lời. HS khác lắng nghe, nhận xét. 

- GV nhận xét, chốt đáp án:

+ Công trình kiến trúc trong tranh 1 là một trong những công trình kiến trúc trong Khu di tích Lam Kinh (Thọ Xuân, Thanh Hóa). 

+ Các công trình kể trên có liên quan đến Triều đại nhà Hậu Lê trong lịch sử Việt Nam. 

+ Đây là nơi Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa chống quân Minh giành thắng lợi, lập ra triều Hậu Lê. 

- GV dẫn dắt HS vào bài học: Nối tiếp Triều Trần là Triều Hậu Lê. Để hiểu rõ hơn về thời đại này, chúng ta cùng vào bài học ngày hôm nay: Bài 12 –  Khởi nghĩa Lam Sơn và Triều Hậu Lê. 

- HS xem video, suy nghĩ trả lời câu hỏi.  

- HS trả lời câu hỏi.

- HS quan sát. 

- HS thảo luận nhóm. 

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, chuẩn bị vào bài học mới.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái quát về khởi nghĩa Lam Sơn 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS kể lại được một số nét chính về khởi nghĩa Lam Sơn thông qua câu chuyện về một số nhân vật lịch sử. 

b. Cách tiến hành

Nhiệm vụ 1: Một số nét chính về khởi nghĩa Lam Sơn

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 2: Kể chuyện chiến thắng Chi Lăng

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS kể lại được chiến thắng Chi Lăng trên lược đồ. 

b. Cách tiến hành

- GV trình chiếu cho HS quan sát hình 3 SGK tr.53:

- GV sử dụng Google Earth để soi cận cảnh địa hình ải Chi Lăng (Lạng Sơn), giúp HS hiểu tại sao đây là trận địa mai phục hiểm trở.

- GV tổ chức cho HS làm việc nhóm (4 – 6 HS) và giao nhiệm vụ: 

+ Đọc câu chuyện “Trận Chi Lăng” SGK tr.53. 

+ Sử dụng lược đồ kể lại trận Chi Lăng. 

- GV mời 2 – 3 HS trình bày trước lớp. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).  

- GV nhận xét, đánh giá kết quả: 

+ Lê Lợi kéo quân bao vây thành Đông Quan (Hà Nội), nhà Minh cử hai đạo binh sang phá vây. 

+ Quân Minh do Liễu Thăng cầm đầu kéo vào Lạng Sơn đến cửa ải Chi Lăng lúc mờ sáng. 

+ Quân ta cho kị binh ra nhử giặc vào trận địa, rồi bao vây từ hai sườn núi đánh giặc.

+ Liễu Thăng tử trận, quân Minh hoảng loạn tháo chạy. 

- GV cho HS xem video “Chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang” 

https://youtu.be/6WTbxdwfjkw (1:56 đến 11:29)

- GV đặt câu hỏi cho HS: 

+ Hai đạo quân Minh tiến vào nước ta do tướng giặc nào chỉ huy?

+ Hai đạo quân của địch tiến vào nước ta theo hướng nào?

+ Nghĩa quân Lam Sơn dưới sự chỉ huy của Lê Lợi đã có hành động gì trước tình hình quân viện trợ tiến đánh thành Đông Quan?

+ Nêu kết quả của cuộc chiến Chi Lăng – Xương Giang.

+ Nêu ý nghĩa của chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang. 

- GV mời một số HS trả lời. HS khác lắng nghe, nhận xét, đánh giá, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án:

+ Hai đạo quân Minh tiến vào nước ta do tướng giặc Liễu Thăng và Mộc Thạnh chỉ huy. 

+ Đạo quân do Liễu Thăng theo ngả Quảng Tây vào Lạng Sơn rồi tiến đánh thành Đông Quan. Đạo quân do Mộc Thạnh chỉ huy tiến theo ngả Vân Nam vào Lào Cai rồi tiến đánh thành Đông Quan. 

+ Nghĩa quân Lam Sơn dưới sự chỉ huy của Lê Lợi đã quyết định phá tan quân viện trợ của địch do Liễu Thăng chỉ huy ở ải Chi Lăng và thành Xương Giang. Sau đó thừa thắng đánh đuổi đạo quân do Mộc Thạch chỉ huy. 

+ Kết quả: 

• Liễu Thăng và Lương Minh bị tử trận, hàng vạn tên địch bị giết.
• Cánh quân Mộc Thạnh chỉ huy vội rút chạy về nước.
• Vương Thông xin hòa, mở hội thề Đông Quan rút quân về nước.

=> Khởi nghĩa giành thắng lợi hoàn toàn.

+ Ý nghĩa: 

• Là chiến tranh giải phóng dân tộc đầu thế kỷ XV.
• Thể hiện ý chí và nghị lực, quyết tâm, tinh thần quyết chiến quyết thắng và trí thông minh sáng tạo của dân tộc ta. 
• Chiến thắng lịch sử đó đã xóa bỏ 20 năm đô hộ tàn bạo của nhà Minh, mở ra những trang mới trong lịch sử dựng nước và giữ nước quang vinh của dân tộc.

- HS quan sát.  

- HS dựa vào lược đồ để kể lại diễn biến trận đánh. 

- HS làm việc nhóm. 

- HS trình bày. 

- HS xem video. 

- HS lắng nghe. 

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

Hoạt động 3: Tìm hiểu công cuộc xây dựng đất nước dưới Triều Hậu Lê

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được những nét chính về lịch sử Việt Nam thời Hậu Lê thông qua câu chuyện về một số nhân vật lịch sử. 

b. Cách tiến hành

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu nét chính về lịch sử Việt Nam Triều Hậu Lê

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Giúp HS hệ thống lại kiến thức và luyện tập. 

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân và thực hiện yêu cầu:   Hoàn thành bảng về đóng góp của một số nhân vật lịch sử tiêu biểu trong khởi nghĩa Lam Sơn và Triều Hậu Lê. 

- GV mời 1 – 2 HS trình bày trước lớp. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).  

- GV đánh giá, nhận xét, chốt đáp án: 

- GV yêu cầu HS làm việc nhóm, thực hiện nhiệm vụ: Kể lại câu chuyện về một nhân vật liên quan đến khởi nghĩa Lam Sơn hoặc triều Hậu Lê mà em sưu tầm được. 

- GV tổ chức cho HS trình bày trước lớp. 

- GV nhận xét, đánh giá phần hoạt động của HS và rút kinh nghiệm (nếu có).

- GV hướng dẫn HS dùng điện thoại chụp ảnh các bảng tên đường/trường hoặc dùng Google Street View "ghé thăm" các con phố mang tên Lê Lợi, Nguyễn Trãi tại địa phương.

- HS làm việc cá nhân. 

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe. 

- HS làm việc nhóm. 

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS chuẩn bị một bài trình chiếu ngắn (Canva/PPT) để chia sẻ kết quả vào tiết sau.

3.1.CB2a.

HS biết cách trình bày kiến thức lịch sử bằng các công cụ số như sơ đồ tư duy trực tuyến, trang trình chiếu (Canva/PowerPoint).

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học để thực hiện tìm hiểu và mở rộng kiến thức. 

b. Cách tiến hành

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân ở nhà, thực hiện nhiệm vụ phần vận dụng: Dựa vào thông tin trong sách báo, internet...hãy kể tên một số địa danh (di tích lịch sử, đường phố, trường học...) liên quan đến khởi nghĩa Lam Sơn và Triều Hậu Lê. 

- GV tổ chức chia nhóm các bạn HS theo nhóm.

- GV gọi đại diện các nhóm HS trình bày.

- GV nhận xét, đánh giá, khích lệ HS. 

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Đố vui”. 

- GV Sử dụng trò chơi tương tác trên Quizizz/ Kahoot trang web kenhhoctap.edu.vn với các câu hỏi trắc nghiệm về Lê Lợi, Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông...

- GV cung cấp mã QR hoặc đường Links cho HS chơi và làm bài tập:

Câu 1: Ai là người lãnh đạo tối cao của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn?

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

- HS làm việc cá nhân.

- HS trình bày. 

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS tham gia. 

- HS dùng thiết bị nhóm truy cập và đọc câu hỏi trên màn hình thiết bị.

- HS thảo luận và bấm chọn đáp án đúng nhất trên máy.

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2.1.CB2a: HS lựa chọn và sử dụng công nghệ số đơn giản (ứng dụng trắc nghiệm) để tương tác, tham gia trò chơi ôn tập kiến thức.

1.2.CB2a: HS phát hiện được độ tin cậy, phân tích dữ liệu chữ trên màn hình thiết bị để đánh giá và chọn ra đáp án trắc nghiệm chính xác nhất.