Giáo án NLS LSĐL 5 kết nối Bài 7: Vương quốc Chăm-pa

Giáo án NLS Lịch sử và Địa lí 5 kết nối tri thức Bài 7: Vương quốc Chăm-pa. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn LSĐL 5.

=> Giáo án tích hợp NLS Lịch sử và Địa lí 5 kết nối tri thức

Ngày soạn:…/…/….

Ngày dạy:…/…/…

BÀI 7: VƯƠNG QUỐC CHĂM-PA

(2 tiết)

I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

1. Kiến thức 

Sau bài học này, HS sẽ:

  • Kể được tên và xác định được trên bản đồ hoặc lược đồ một số đền tháp Chăm-pa còn lại cho đến ngày nay.
  • Sưu tầm một số tư liệu (tranh ảnh, câu chuyện lịch sử,…) mô tả được một đền tháp Chăm-pa.
  • Tìm hiểu và kể lại được một số câu chuyện về đền tháp Chăm-pa.

2. Năng lực

Năng lực chung: 

  • Tự chủ và tự học: tự lực làm những nhiệm vụ học tập được giao trên lớp và ở nhà. 
  • Giao tiếp và hợp tác: hợp tác và giao tiếp với các bạn trong các nhiệm vụ học tập.
  • Giải quyết vấn đề và sáng tạo: phát hiện được vấn đề từ các nhiệm vụ học tập và tìm cách giải quyết vấn đề. 

Năng lực riêng:  

  • Tìm hiểu lịch sử và địa lí: Kể được tên và xác định được trên bản đồ hoặc lược đồ một số đền tháp Chăm-pa còn lại cho đến ngày nay; kể lại được một số câu chuyện về đền tháp Chăm-pa; mô tả được một số đền tháp Chăm-pa có sử dụng tư liệu tranh ảnh, câu chuyện lịch sử,...
  • Năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng: Sưu tầm được một số tư liệu (tranh ảnh, câu chuyện lịch sử,...) về đền tháp Chăm-pa.

Năng lực số:

  • 1.1.CB2b: Biết sử dụng công cụ tìm kiếm và từ khóa (như "Thánh địa Mỹ Sơn", "Tháp Po Klong Garai") để sưu tầm tư liệu, hình ảnh, video về đền tháp Chăm-pa trên Internet.
  • 5.2.CB2b: Sử dụng các ứng dụng bản đồ số (Google Earth/Google Maps) để xác định vị trí và quan sát thực địa ảo các đền tháp Chăm-pa còn lại đến ngày nay.
  • 2.1.CB2a: Biết sử dụng các nền tảng số (Padlet, Mentimeter) để thảo luận nhóm và chia sẻ sản phẩm sưu tầm với giáo viên và bạn bè.

3. Phẩm chất

  • Trách nhiệm: Giữ gìn, phát huy những di sản văn hoá Chăm-pa còn tồn tại cho đến ngày nay.

II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC 

1. Đối với giáo viên

  • KHBD, SGK, SGV, Vở bài tập Lịch sử 5.
  • Tranh ảnh và câu chuyện về đền tháp Chăm-pa.
  • Video về điệu múa Chăm-pa hoặc lễ hội của Chăm-pa.
  • Lược đồ phân bố một số đền tháp Chăm ở Việt Nam hiện nay.
  • Máy tính, máy chiếu (nếu có).
  • Bộ câu hỏi trắc nghiệm trên phần mềm Quizizz/Kahoot/Azota/Google Forms hoặc trang web kenhhoctap.edu.vn
  • Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

2. Đối với học sinh

  • SGK Lịch sử và Địa lí 5.
  • Thông tin, tài liệu, tranh ảnh về làm quen với phương tiện học tập môn Lịch sử và Địa lí. 
  • Thiết bị di động/máy tính bảng (nếu lớp học có điều kiện) để tham gia hoạt động số.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 

HOẠT ĐỘNG CỦA GVHOẠT ĐỘNG CỦA HSNLS

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học mới. 

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

   

   

   

   

   

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

   

 

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu về tháp Chăm-pa. 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS 

- Kể được tên và xác định được trên bản đồ hoặc lược đồ một số đền tháp Chăm-pa còn lại cho đến ngày nay. 

- Sưu tầm một số tư liệu (tranh ảnh, câu chuyện lịch sử,...) mô tả được một đền tháp Chăm-pa. 

b. Cách tiến hành

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về một số đền tháp Chăm-pa. 

- GV cho HS hoạt động cá nhân, quan sát hình minh họa 2 trong SGK tr.33 và thực hiện yêu cầu: 

+ Kể tên và xác định vị trí của một số đền tháp Chăm trên lược đồ. 

kenhhoctap

- GV mô tả một số đền tháp Chăm: 

+ Hình 2. Bản đồ phân bố một số đền tháp Chăm ở Việt Nam hiện nay: Bản đồ thể hiện sự phân bố một số đền tháp Chăm ở khu vực Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ nước ta hiện nay. Quan sát bản đồ giúp HS thấy được đền tháp Chăm được phân bố trải khắp lãnh thổ của Vương quốc Chăm-pa – một đặc trưng văn hoá của cư dân Chăm-pa,...

- GV mời 2 – 3 HS trình bày kết quả thảo luận. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu ý kiến bổ sung (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức:

+ Đền tháp là di sản văn hoá tiêu biểu nhất của Vương quốc Chăm-pa. 

+ Hiện nay, nước ta còn nhiều di tích đền tháp Chăm như: Mỹ Khánh, Mỹ Sơn, Khương Mỹ, Dương Long, Cánh Tiên, Bánh Ít, Tháp Nhạn, Pô Na-ga, Pô Klong Ga-rai,... phân bố ở các tỉnh: Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hoà, Ninh Thuận, Bình Thuận. Ngoài ra, tháp Chăm còn có ở một tỉnh Tây Nguyên là Đắk Lắk.

- GV mở ứng dụng Google Earth trình chiếu trên màn hình.

- GV giao nhiệm vụ: "Hãy dùng Google Maps định vị Thánh địa Mỹ Sơn và cho biết nó thuộc tỉnh nào?".

   

- GV cho HS xem video “Thánh địa Mỹ Sơn: Dấu ấn Chăm Pa giữa lòng xứ Quảng” 

https://youtu.be/guWPa3Pu6lk   

- GV trình chiếu cho HS xem một số hình ảnh về đền tháp Chăm.

kenhhoctap

Tháp Bánh Ít (Gia Lai)

kenhhoctap

Pô Na-ga  (Khánh Hòa )

kenhhoctap

   

Tháp Cánh Tiên (Gia Lai) 

kenhhoctap

Tháp Khương Mỹ  (Đà Nẵng)

kenhhoctap

Tháp Dương Long (Gia Lai)

kenhhoctap

Tháp Mỹ Khánh (Huế)

Nhiệm vụ 2: Mô tả đền tháp Chăm-pa. 

- GV cho HS hoạt động theo cặp, quan sát hình minh họa số 3 và 4 SGK tr.33-34 và thực hiện yêu cầu: Mô tả nét chính của một đền tháp Chăm.  

kenhhoctap

kenhhoctap

- GV mô tả hình ảnh: 

+ Hình 3. Khu di tích Thánh địa Mỹ Sơn (thành phố Đà Nẵng): là một quần thể kiến trúc nổi tiếng của người Chăm ở Việt Nam, được xây dựng từ cuối thế kì IV đến thế kì XIII – XIV. Đây là nơi thờ phụng và tổ chức lễ tế của Vương quốc Chăm-pa. Hầu hết các công trình kiến trúc, tác phẩm điêu khắc ở đây đều chịu ảnh hưởng của Hin-đu giáo, có giá trị văn hoá – nghệ thuật, kiến trúc độc đáo, là kết tinh trí tuệ, tài hoa của nhiều thế hệ. Khu di tích Thánh địa Mỹ Sơn đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hoá thế giới năm 1999.

+ Hình 4. Tháp Bánh Ít (tỉnh Gia Lai): Tháp Bánh Ít (còn có tên gọi là tháp Bạc, tháp Thiện Mẫu, tháp Thị Thiện,...) có niên đại khoảng cuối thế kì XI – đầu thế kì XII. Tháp Bánh Ít được xây dựng trên một ngọn đồi cao nằm giữa hai nhánh sông Côn. Nghệ thuật kiến trúc tháp Bánh Ít là sự kết hợp hài hoà vẻ đẹp của hai xu thế: nhịp nhàng, trang nhã và khoẻ khoắn, hoành tráng của kiến trúc Chăm-pa. Tháp Bánh Ít là quần thể đền tháp có số lượng nhiều nhất hiện còn ở Bình Định gồm 4 tháp: tháp Cổng, tháp Hoả, tháp Bia và tháp Chính. Cụm tháp được Bộ Văn hoá – Thông tin xếp hạng Di tích Kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia năm 1982.

- GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân, lựa chọn Thánh địa Mỹ Sơn (Quảng Nam) hoặc tháp Bánh Ít (Bình Định) để mô tả. 

- GV mời 2 – 3 HS trình bày trước lớp. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). 

- GV khuyến khích HS sưu tầm thêm hình ảnh minh hoạ để phần trình bày thêm sinh động.

- GV nhận xét, đánh giá kết quả, chuẩn kiến thức:

+ Thánh địa Mỹ Sơn:

  • Thánh địa Mỹ Sơn là một quần thể kiến trúc với khoảng hơn 70 đến tháp, nằm trong một thung lũng được bao quanh bởi đồi, núi.
  • Đây là nơi tổ chức lễ tế và đặt lăng mộ các vị vua, hoàng tộc của Vương quốc Chăm-pa.
  • Đền tháp ở đây phần lớn được xây dựng bằng gạch kết hợp với đá sa thạch, cửa quay về phía đông. 
  • Tháp chính có kiến trúc thân vuông, ở giữa rộng tạo thành điện thờ. Bao quanh tháp chính là những ngôi tháp nhỏ.
  • Tường bên ngoài tháp được trang trí các họa tiết hoa văn hình hoa lá (hoa cúc, hoa sen,...), hình động vật (voi, sư tử...).  
  • Được phát hiện vào năm 1885 và được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới năm 1995. 

+ Tháp Bánh Ít:

  • Còn gọi là Tháp Bạc, gồm bốn ngọn tháp đứng gần nhau, một tháp chính ở giữa đỉnh đồi và ba tháp nhỏ ở thấp hơn.
  • Bên trong tháp chính đặt tượng nữ thần Si-va (Shiva) toạ trên đài sen. 
  • Đỉnh mỗi tháp đều có gắn tượng thần Si-va bằng đá.

- GV chia nhóm, cung cấp danh sách các từ khóa tìm kiếm (Tháp Nhạn, Tháp Chăm Phan Rang, Tháp Pô-sha-nư...).

   

   

   

- GV cho HS xem video “Di tích tháp Pô Klông Garai” 

https://youtu.be/4De5lJpFmKg 

   

   

   

   

   

   

   

   

   

- HS làm việc cá nhân. 

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

- HS chú ý lắng nghe. 

   

   

   

   

   

   

- HS trình bày kết quả. 

   

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

   

   

   

   

   

   

   

   

   

- HS thực hiện tìm kiếm, phóng to/thu nhỏ bản đồ số để nhận diện địa hình xung quanh khu di tích.

- HS xem video. 

   

   

- HS quan sát. 

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

- HS đọc thông tin và trả lời câu hỏi. 

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

- HS chú ý lắng nghe.

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

- HS làm việc cá nhân. 

- HS lựa chọn. 

   

- HS trả lời. 

   

- HS lắng nghe, quan sát. 

   

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

   

   

   

   

   

   

   

   

   

- Các nhóm sử dụng công cụ tìm kiếm Google để sưu tầm ít nhất 3 ảnh về cấu trúc đền tháp và lưu vào máy.

- HS xem video. 

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

5.2.CB2b. HS biết dùng bản đồ số (Google Earth) để quan sát lại các địa danh lịch sử quan trọng.

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

1.1.CB2b. HS biết sử dụng từ khóa tìm kiếm để thu thập hình ảnh về các quốc gia đầu tiên ( Chăm-pa...)

Hoạt động 2: Kể chuyện về tháp Chăm-pa. 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS tìm hiểu và kể lại được một số câu chuyện về đền tháp Chăm-pa. 

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

   

  

C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Giúp HS hệ thống lại kiến thức và luyện tập. 

b. Cách tiến hành

- GV tổ chức trò chơi "Ai là nhà khảo cổ học số?" trên nền tảng Quizizz/ Kahoot hoặc trang web kenhhoctap.edu.vn

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân và thực hiện yêu cầu:   Hoàn thành bảng về các đèn tháp Chăm ở Việt Nam

STTTên đền thápĐịa điểm
1Thánh địa Mỹ SơnĐà Nẵng
2??

- GV mời một số HS trình bày trước lớp. Các HS khác quan sát, nhận xét.

- GV ghi nhận, chốt đáp án: 

STTTên đền thápĐịa điểm
1Thánh địa Mỹ SơnĐà Nẵng 
2Tháp Bánh ÍtGia Lai 
3Tháp Pô Klong Ga-raKhánh Hòa 
4Tháp Bà Pô Na-gaKhánh Hòa

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, thực hiện nhiệm vụ: Làm thẻ ghi nhớ giới thiệu về một đền tháp Chăm. 

- GV gợi ý nội dung bao gồm: tên gọi, địa điểm, một số nét chính về kiến trúc. 

Tên đền tháp:...............

....................................

Địa điểm:....................

...................................

Nét chính về kiến trúc:

....................................

....................................

.....................................

....................................

- GV tổ chức cho HS trình bày trước lớp và trao đổi thẻ với nhau. 

- GV nhận xét, đánh giá phần hoạt động của HS và rút kinh nghiệm (nếu có).

   

   

   

- HS tham gia thi đấu trực tuyến, trả lời các câu hỏi trắc nghiệm hoặc điền đáp án liên quan đến địa điểm đền tháp Chăm ở Việt Nam.

   

- HS trình bày.

   

- HS lắng nghe, tiếp thu.

   

   

   

   

   

- HS làm việc cá nhân. 

   

- HS quan sát, ghi nhớ. 

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

   

- HS trình bày. 

   

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

   

   

   

   

2.1.CB2a. HS biết tham gia thảo luận, phản hồi ý kiến và thực hiện các bài đánh giá trên nền tảng trực tuyến (Quizizz, Padlet).

D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: HS vận dụng kiến thức đã học để thực hiện tìm hiểu và mở rộng kiến thức. 

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

   

  

   

Thông tin tải tài liệu:

Phía trên chỉ là 1 phần, tài liệu khi tải sẽ có đầy đủ. Xem và tải: Giáo án tích hợp NLS Lịch sử và Địa lí 5 kết nối tri thức cả năm - Tại đây

Tài liệu khác

Chat hỗ trợ
Chat ngay