Giáo án NLS Ngữ văn 12 kết nối Bài 9: Hồn Trương Ba, da hàng thịt
Giáo án NLS Ngữ văn 12 kết nối tri thức Bài 9: Hồn Trương Ba, da hàng thịt. Với năng lực số được tích hợp, tiết học sẽ giúp học sinh làm quen và ứng dụng công nghệ, tin học. KHBD này là file word, tải về dễ dàng. Là mẫu giáo án mới nhất năm 2026 để giáo viên dạy tốt môn Ngữ văn 12.
Xem: => Giáo án tích hợp NLS Ngữ văn 12 kết nối tri thức
Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/…
TIẾT : VĂN BẢN HỒN TRƯƠNG BA, DA HÀNG THỊT
(2 tiết)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
- Phân tích được các yếu tố đặc trưng của kịch trong tác phẩm như sự kiện và cốt truyện, nhân vật, xung đột, lời thoại... qua văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.
- Phân tích và đánh giá được chủ đề, tư tưởng thông điệp được truyền tải trong văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.
- Phân tích và đánh giá được giá trị nhận thức, giáo dục, thẩm mĩ của tác phẩm; phát hiện được giá trị văn hóa, triết lí nhân sinh qua văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.
- Vận dụng được kiến thức, kĩ năng đã học để viết một đoạn văn thể hiện suy nghĩ của mình về lựa chọn của bản thân nếu là nhân vật Hồn Trương Ba.
2. Năng lực
Năng lực chung:
- Năng lực tự học và tự chủ: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát hình ảnh đề hiểu văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để thực hiện phiếu học tập, hợp tác để giải quyết vấn đề về văn bản văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thu thập và làm rõ các thông tin liên quan đến bài học; biết đề xuất và phân tích được một số giải pháp giải quyết vấn đề.
Năng lực đặc thù
- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.
Năng lực số
- 1.1.NC1a: Truy xuất dữ liệu số về kịch bản văn học và lịch sử sân khấu kịch nói Việt Nam thập niên 80.
- 6.1.NC1a: Sử dụng AI để phân tích sự đối lập trong ngôn ngữ của Hồn Trương Ba và Xác Hàng Thịt.
- 3.1.NC1a: Sử dụng công cụ số để mô phỏng/thiết kế bối cảnh sân khấu trực quan.
3. Phẩm chất
- Biết sống một cách tích cực, có trách nhiệm, trung thực với bản thân và với người khác.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- KHGD
- SGK, SGV Ngữ văn 12;
- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
- Tranh ảnh về tác giả, tác phẩm;
- Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp;
- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà;
- Máy tính, máy chiếu.
- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.
2. Đối với HS
- SGK, SBT Ngữ văn 12.
- Sách tham khảo, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học…
- Bảng giao nhiệm vụ học tập đã chuẩn bị ở nhà.
- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình.
b. Nội dung: GV cho HS xem video và trả lời câu hỏi:
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Đọc văn bản
a. Mục tiêu: Nắm được những thông tin về tác giả Lưu quang Vũ và đọc văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến tác giả Lưu quang Vũ và đọc văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến tác giả Lưu quang Vũ và đọc văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.
d. Tổ chức thực hiện:
| HOẠT ĐỘNG CỦA GV- HS | DỰ KIẾN SẢN PHẨM | NLS |
Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu tác giả Lưu Quang Vũ Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập. - GV cho HS phân vai thực hiện chuyên mục “Chân dung cuộc sống”.
Tìm hiểu về cuộc đời cũng như sự nghiệp của nhà văn Lưu Quang Vũ: + Thân thế, sự nghiệp. + Tác phẩm chính. + Trình bày những hiểu biết của bạn về Vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt? - GV yêu cầu HS sử dụng smartphone truy cập các tư liệu số (phim tài liệu, bài báo số) về "Hiện tượng Lưu Quang Vũ" để hiểu bối cảnh đổi mới đất nước. - GV hướng dẫn HS sử dụng AI với lệnh: "Tóm tắt cốt truyện dân gian 'Hồn Trương Ba da hàng thịt' và chỉ ra những điểm sáng tạo mới mẻ của Lưu Quang Vũ so với cốt truyện gốc". - HS tiếp nhận nhiệm vụ Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập. - HS chia vai đóng cặp để thực hiện phỏng vấn. Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận. - GV mời các nhóm HS phát biểu, yêu cầu cả lớp nhận xét, bổ sung. Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập. - GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức. | I. Tìm hiểu chung 1. Tác giả a. Tiểu sử
- Tên: Lưu Quang Vũ. - Năm sinh: 1948 -1988. - Quê gốc ở thành phố Đà Nẵng. - Ông là tác giả của nhiều thể loại, nổi bật nhất là thơ và kịch. Thơ ông phóng khoáng, tài hoa, có sự chuyển biến rõ nét từ phong cách mơ mộng, trong trẻo ở thời kì đầu sang phong cách triết luận với nhiều day dứt về thế sự ở thời kì sau. - Trong những năm tám mươi của thế kỉ XX ông là cây bút năng động, giàu sức sáng tạo bậc nhất của kịch trường Việt Nam, có nhiều vở kịch gây tiếng vang lớn đề cập đến những vấn đề vừa nóng bỏng tính thời sự vừa có ý nghĩa triết lí sâu sắc. - Lưu Quang Vũ được truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật năm 2000. b. Tác phẩm chính - Các tác phẩm tiêu biểu: Hương cây – Bếp lửa (thơ, in chung, 1968), Mùa hè đang đến (truyện ngắn, 1983); Người kép đóng hổ (truyện ngắn, 1984); Hồn Trương Ba, da hàng thịt (kịch, 1984); Nguồn sáng trong đời (kịch, 1985); tôi và chúng ta (kịch, 1985); Điều không thể mất (kịch, 1988); Bệnh sĩ (kịch, 1988); Mây trắng của đời tôi (thơ, 1989); Bầy ong trong đêm sâu (thơ, 1993)... 2. Tác phẩm “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” - Thể loại: Kịch - Vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt kể về Trương Ba một người làm vườn chăm chỉ, tốt bụng có tài chơi cờ bỗng nhiên bị chết bất ngờ do sự nhầm lẫn của Nam Tào, Bắc Đẩu. Đế Thích, một vị tiên nổi tiếng cao cờ, vì thương tiếc tài năng của Trương Ba, đã vi phạm luật triều đình, làm cho hồn Trương Ba được sống trong thể xác của anh hàng thịt. Tuy nhiên, cuộc sống của Trương Ba từ đó bắt đầu thay đổi. Những người thân trong gia đình không chấp nhận phần thô lỗ trong con người Trương Ba, và bản thân ông cũng vô cùng đau khổ khi nhận ra mâu thuẫn bên trong của mình. Cuối cùng, Hồn Trương Ba đã quyết định nhờ Đế Thích trả lại xác cho anh hàng thịt và tự chấm dứt sự tồn tại của mình. - Đoạn trích gồm phần lớn hồi VII và trọn vẹn đoạn kết của vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt. | 1.1.NC1a: HS truy xuất dữ liệu số về kịch bản văn học và lịch sử sân khấu kịch nói Việt Nam thập niên 80. 6.1.NC1a: HS có khả năng tổng hợp dữ liệu đa nguồn để hiểu giá trị văn hóa của một tác phẩm kịch nghệ. |
Hoạt động 2: Khám phá văn bản
a. Mục tiêu:
+ Phân tích được các yếu tố đặc trưng của kịch trong tác phẩm như sự kiện và cốt truyện, nhân vật, xung đột, lời thoại... qua văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.
+ Phân tích và đánh giá được chủ đề, tư tưởng thông điệp được truyền tải trong văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.
b. Nội dung: Sử dụng SGK chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời các câu hỏi liên quan đến văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt.
d. Tổ chức thực hiện
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt đã học.
b. Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học để trả lời các câu hỏi liên quan.
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời HS chọn.
d. Tổ chức thực hiện
Nhiệm vụ 1: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.
- GV sử dụng các công cụ sáng tạo bài tập tương tác như Kahoot!, Quizizz, ActivePresenter,… để cùng học sinh làm bài và phản hồi tức thì lại cho học sinh về những thắc mắc.
- GV gửi link cho HS để thực hiện làm bài.
- GV lần lượt nêu các câu hỏi:
Trường THPT:……………………… Lớp:………………………………….. Họ và tên:…………………………….. PHIẾU BÀI TẬP VĂN BẢN HỒN TRƯƠNG BA, DA HÀNG THỊT Khoanh tròn vào đáp án đặt trước câu trả lời đúng: Câu 1: Hồn Trương Ba trở về sau khi đã chết để làm gì? A. Để tìm kiếm sự thật về cái chết của mình. B. Để sống lại trong thân xác của một người khác. C. Để gặp lại vợ con. D. Để trả thù kẻ đã hại mình. Câu 2: Nhân vật nào thể hiện rõ nhất sự mâu thuẫn giữa hồn và xác trong tác phẩm? A. Da hàng thịt. B. Vợ Trương Ba. C. Hồn Trương Ba. D. Người hàng xóm. Câu 3: Hành động nào của Trương Ba thể hiện sự đấu tranh nội tâm mạnh mẽ? A. Chấp nhận sống trong thân xác của người khác. B. Đòi hỏi quyền sống cho hồn mình. C. Từ chối mọi quan hệ xã hội. D. Quay về sống với gia đình. Câu 4: Sự xuất hiện của nhân vật Da hàng thịt trong tác phẩm nhằm mục đích gì? A. Tạo sự hài hước cho câu chuyện. B. Phản ánh sự thô thiển và tầm thường trong cuộc sống. C. Chỉ trích những giá trị đạo đức. D. Thể hiện sự nổi bật của hồn Trương Ba. Câu 5: Đoạn trích “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” thuộc cảnh bao nhiêu của vở kịch? A. Cảnh IV B. Cảnh V C. Cảnh VI D. Cảnh VII |
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ:
- HS vận dụng kiến thức đã học về văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt hoàn thành Phiếu bài tập.
- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV quan sát bảng kết quả trò chơi của HS, lắng nghe và giải đáp thắc mắc của HS.
- GV mời một số HS khác đọc đáp án khác (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn đáp án:
| 1. B | 2. C | 3. B | 4. B | 5. D |
[5.2.NC1a: HS tham gia trò chơi trắc nghiệm củng cố trên ứng dụng tương tác trực tuyến để giáo viên thu thập dữ liệu học tập tức thời.]
Nhiệm vụ 2: Luyện tập theo văn bản
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập.
Câu 1: Lớp kịch cuộc đối thoại giữa Hồn Trương Ba và Xác Hàng Thịt cho thấy điều gì về các mặt xung đột trong mỗi con người? Em cảm nhận như thế nào về ý nghĩa triết lí của lớp kịch này?
Câu 2: Trong đoạn trích, Hồn Trương Ba cho rằng thể xác không có tiếng nói, không có ý nghĩa gì hết, nhưng Xác Hàng Thịt lại cho rằng thể xác có sức mạnh ghê gớm, lắm khi lấn át cả linh hồn. Trình bày ý kiến của em về các quan điểm đó.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ:
- HS vận dụng kiến thức đã học về văn bản Hồn Trương Ba, da hàng thịt trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 2 – 3 HS đọc đáp án trước lớp.
- GV mời một số HS khác đọc đáp án khác (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn đáp án:
- GV gợi ý:
Câu 1:
- Lớp kịch này đã cho thấy xung đột giữa các mặt trogn một con người: thể xác thì phàm tục, còn linh hồn thì laijt hanh cao; thể xác thì lươn lẹo, còn linh hồn thì ngay thẳng. Đó là sự xung đột giữa cái bên trong và cái bên ngoài, giữa nội dung và hình thức.
- Ý nghĩa triết lí của lớp kịch: Con người chỉ thật sự hạnh phúc khi được là chính mình, thống nhất hài hòa giữa cái bên trong và cái bên ngoài, nội dung và hình thức.
Câu 2: HS có thể tự do trình bày suy nghĩ của mình.
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới
4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Vận dụng được kiến thức, kĩ năng đã học để viết một đoạn văn thể hiện suy nghĩ của mình về lựa chọn của bản thân nếu là nhân vật Hồn Trương Ba.
b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm bài tập vận dụng.
c. Sản phẩm học tập: Phần trả lời của HS và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
…………………………………………..
…………………………………………..
…………………………………………..
=> Giáo án Ngữ văn 12 Kết nối bài 9: Hồn Trương Ba, da hàng thịt (Trích – Lưu Quang Vũ)