Giáo án NLS Ngữ văn 8 kết nối Bài 8: Thực hành tiếng Việt (2)

Ngày soạn: .../.../...

Ngày dạy: .../.../...

TIẾT:  THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT 

THÀNH PHẦN BIỆT LẬP

I. MỤC TIÊU

1. Mức độ yêu cầu cần đạt

- HS nhận biết được hai thành phần biệt lập: gọi- đáp và chêm xen (phụ chú)

- HS xác định được chức năng của thành phần gọi- đáp và thành phần chêm xen (phụ chú); biết vận dụng để tiếp nhận và tạo lập văn bản

2. Năng lực

a. Năng lực chung

Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, …

b. Năng lực riêng biệt

- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến bài thực hành

- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận, hoàn thành các bài tập thành phần biệt lập

- Năng lực tiếp thu tri thức tiếng việt để hoàn thành các bài tập, vận dụng thực tiễn

c. Năng lực số

6.1.TC2a: Sử dụng AI làm trợ lý phân tích để nhận diện và phân loại các thành phần biệt lập trong các ngữ cảnh giao tiếp số phức tạp.

2.2.TC2a: Sử dụng thành phần gọi - đáp phù hợp để thể hiện văn hóa ứng xử, sự tôn trọng và trách nhiệm khi giao tiếp trên môi trường mạng.

1.1.TC2a: Tra cứu và thẩm định các ví dụ về thành phần phụ chú trong các văn bản báo chí số để hiểu cách bổ sung thông tin minh bạch.

3.1.TC2a: Sử dụng các công cụ thiết kế số để hệ thống hóa kiến thức và tạo lập các đoạn hội thoại mô phỏng.

3. Phẩm chất:

- Thái độ học tập nghiêm túc, chăm chỉ

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Chuẩn bị của giáo viên:

- KHBD

- Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi

- Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp

- Bảng giao nhiệm vụ cho học sinh học ở nhà

- Máy tính, máy chiếu.

- Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

- Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.

2. Chuẩn bị của học sinh: 

- SGK, SBT Ngữ văn 8, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.

- Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. KHỞI ĐỘNG

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Củng cố kiến thức đã học 

a. Mục tiêu: Nắm được kiến thức về thành phần biệt lập

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan đến bài học.

c. Sản phẩm học tập: HS trả lời các kiến thức về thành phần biệt lập

d. Tổ chức thực hiện

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về tiếng việt

b. Nội dung: GV chiếu bài tập, HS suy nghĩ, trả lời.

c. Sản phẩm học tập: HS hoàn thành các bài tập trong sách giáo khoa.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

Nhiệm vụ 4: Trả lời câu hỏi trắc nghiệm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

-        GV sử dụng các công cụ sáng tạo bài tập tương tác như Kahoot!, Quizizz, ActivePresenter,… để cùng học sinh làm bài và phản hồi  tức thì lại cho học sinh về những thắc mắc.

-        GV gửi link cho HS để thực hiện làm bài.

-        GV lần lượt nêu các câu hỏi:

Câu 1: Trong các câu sau, câu nào chứa thành phần BIỆT LẬP GỌI - ĐÁP dùng để duy trì quan hệ giao tiếp?

A. Này, bác có biết mấy giờ rồi không?

B. Thưa thầy, em đã làm xong bài tập rồi.

C. Vâng, cháu sẽ đi ngay ạ.

D. Ồ, bài toán này khó quá!

Câu 2: Thành phần PHỤ CHÚ (chêm xen) trong câu: 'Lan - lớp trưởng lớp tôi - luôn đi đầu trong các phong trào' có tác dụng gì?

A. Giải thích rõ thêm cho danh từ 'Lan' đứng trước nó.

B. Thể hiện độ tin cậy của thông tin về Lan.

C. Dùng để gọi Lan tham gia vào cuộc đối thoại.

D. Bộc lộ tình cảm của người nói đối với Lan.

Câu 3: Dấu hiệu hình thức phổ biến nhất để nhận biết thành phần phụ chú trong văn bản là gì?

A. Thường đứng ở cuối câu và kết thúc bằng dấu chấm hỏi.

B. Thường đặt giữa hai dấu phẩy, hai dấu gạch ngang hoặc trong ngoặc đơn.

C. Luôn luôn đứng ở đầu câu và ngăn cách bằng dấu cảm thán.

D. Thường đứng sau các từ như 'vâng', 'dạ', 'thưa'.

Câu 4: Xác định thành phần BIỆT LẬP PHỤ CHÚ trong đoạn trích: 'Cô bé nhà bên (có lẽ cũng vì quen với súng đạn) không còn sợ hãi trước những tiếng nổ.'

A. có lẽ cũng vì quen với súng đạn

B. không còn sợ hãi

C. Cô bé nhà bên

D. những tiếng nổ

Câu 5: Trong giao tiếp trực tuyến (như nhắn tin), việc sử dụng thành phần gọi - đáp như 'Dạ', 'Vâng' có ý nghĩa gì về năng lực số?

A. Đảm bảo tính bảo mật và an toàn cho thiết bị cá nhân.

B. Thể hiện văn hóa ứng xử, sự tôn trọng và trách nhiệm trong giao tiếp số.

C. Giúp người đọc dễ dàng tra cứu thông tin trên Google hơn.

D. Giúp tin nhắn trở nên ngắn gọn và súc tích hơn.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ:

- HS tiếp nhận nhiệm vụ học tập.

- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết). 

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

-        GV quan sát bảng kết quả trò chơi của HS, lắng nghe và giải đáp thắc mắc của HS.  - GV mời một số HS khác đọc đáp án khác (nếu có). 

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn đáp án:

- GV chuyển sang nhiệm vụ mới.

[5.2.TC2a: HS tham gia trò chơi trắc nghiệm củng cố trên ứng dụng tương tác trực tuyến để giáo viên thu thập dữ liệu học tập tức thời.]

*HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ôn lại kiến thức đã học: Các nội dung liên quan đến thành phần phụ chú

- Hoàn chỉnh các bài tập phần Luyện tập, Vận dụng (nếu chưa xong). 

- Chuẩn bị cho bài học tiếp theo Văn bản 3: Xe đêm (Trích, Côn-xtan-tin Pau-xtốp-xki)