Hiểu sâu sắc hơn về vẻ đẹp của Truyện Kiều, sức sống của Truyện Kiều.
Hiểu được có nhiều con đường để khám phá vẻ đẹp văn chương, có thể bằng những bài bình luận, phân tích, nhưng cũng có thể bằng những sáng tác nghệ thuật mang tính hình tượng.

2. Năng lực

Năng lực chung

Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp.
Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực đặc thù

Hiểu sâu sắc hơn về vẻ đẹp của Truyện Kiều, sức sống của Truyện Kiều.
Hiểu được có nhiều con đường để khám phá vẻ đẹp văn chương, có thể bằng những bài bình luận, phân tích, nhưng cũng có thể bằng những sáng tác nghệ thuật mang tính hình tượng.

Năng lực số

1.1.TC2a: Sử dụng công cụ tìm kiếm tra cứu các tác phẩm nghệ thuật hiện đại (họa, nhạc) lấy cảm hứng từ Truyện Kiều.
2.1.TC2a: Thảo luận nhóm trực tuyến về sức ảnh hưởng của di sản văn hóa trong đời sống đương đại.
6.1.TC2a: Nhận biết khả năng của AI trong việc phân tích các lớp nghĩa biểu tượng và sự giao thoa văn hóa giữa tác phẩm gốc và tác phẩm phái sinh.
6.2.TC2a: Sử dụng câu lệnh (prompt) để AI đóng vai một "nhà phê bình thế hệ Z" đánh giá về cách Vũ Cao tái hiện thế giới của Nguyễn Du.
6.3.TC2a: Sử dụng thiết bị số và AI sáng tạo hình ảnh để trực quan hóa sự kết nối giữa "Ngày xưa" (thế giới Kiều) và thực tại.

3. Phẩm chất

Yêu thích việc khám phá vẻ đẹp văn chương, trân trọng lao động sáng tạo nghệ thuật của nhà văn.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Đối với giáo viên

KHBD;
SGK, SGV Ngữ văn 9;
Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi;
Tranh ảnh về tác giả, tác phẩm;
Bảng phân công nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp;
Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà;
Máy tính, máy chiếu.
Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.
Công cụ AI hỗ trợ: ChatGPT, Copilot.

2. Đối với học sinh

SGK, SBT Ngữ văn 9.
Sách tham khảo, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học…
Bảng giao nhiệm vụ học tập đã chuẩn bị ở nhà.
Thiết bị số: Máy tính bảng hoặc điện thoại thông minh (nếu điều kiện cho phép) có kết nối Internet.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, huy động tri thức nền, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập tạo tâm thế tích cực cho HS khi vào bài học Ngày xưa.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm đôi chia sẻ hiểu biết về sức sống của Truyện Kiều trong đời sống hôm nay.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm đôi Think – Pair – Share, dựa vào hiểu biết của em, chia sẻ: Theo em, “Truyện Kiều” có vai trò, vị trí như thế nào trong đời sống tinh thần của con người Việt Nam?

- GV tiếp tục chiếu cho HS xem video AI được thiết kế riêng cho bài học và yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS huy động tri thức nền, trải nghiệm cá nhân thực hiện yêu cầu được giao.

- HS xem video và trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1 - 2 HS trình bày trước lớp.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, đặt câu hỏi (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá.

- Gợi mở: Hàng trăm năm qua, “Truyện Kiều” luôn là đại thi phẩm được mọi người dân Việt Nam biết đến, trở nên quen thuộc như giếng nước, bờ ao, lũy tre quanh nhà. Mê Kiều, say Kiều, người dân nước Việt sáng tạo ra nhiều hình thức sinh hoạt văn hóa phong phú và độc đáo như ngâm Kiều, vịnh Kiều, lẩy Kiều, đố Kiều, dẫn Kiều, ru Kiều, bói Kiều, nhại Kiều... Từ một tác phẩm văn chương, “Truyện Kiều” đi vào đời sống bằng nhiều hình thức, trở thành “bộ phận không thể tách rời trong đời sống tâm hồn dân tộc Việt Nam nói chung và đời sống văn học nói riêng”.

- GV dẫn dắt vào bài học mới: Lấy cảm hứng từ “Truyện Kiều”, Vũ Cao đã sáng tác bài thơ Ngày xưa. Trong bài học hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu kiến thức về những nét hay và đặc sắc của tác phẩm này nhé!

[2.1.TC2a: HS thực hiện các tương tác cơ bản với học liệu số (xem video, trả lời câu hỏi trên môi trường số)].

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu chung về văn bản

a. Mục tiêu: Đọc văn bản, tìm hiểu về tác giả, xuất xứ văn bản.

b. Nội dung: HS sử dụng SGK, quan sát, chắt lọc kiến thức trả lời những câu hỏi liên quan đến bài học.

c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

…………………………………………..

Hoạt động 2: Khám phá văn bản

a. Mục tiêu: Khám phá nội dung, ý nghĩa và vẻ đẹp nghệ thuật của văn bản,

b. Nội dung: Sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời các câu hỏi liên quan đến văn bản Ngày xưa.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến văn bản Ngày xưa và chuẩn kiến thức GV.

d. Tổ chức thực hiện:

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a. Mục tiêu: HS củng cố, mở rộng kiến thức đã học về văn bản Ngày xưa.

b. Nội dung: Sử dụng SGK, kiến thức đã học để trả lời các câu hỏi liên quan đến văn bản Ngày xưa.

c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện

…………………………………………..

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức để tạo lập văn bản.

b. Nội dung: GV hướng dẫn HS làm bài tập vận dụng, yêu cầu tạo lập văn bản.

c. Sản phẩm học tập: Phần trả lời của HS và chuẩn kiến thức của GV.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS làm bài tập sau:

Theo em, có những cách nào để bảo tồn, phát huy bản sắc, giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam?

- GV yêu cầu HS sử dụng AI với câu lệnh: "Hãy đóng vai nhà thơ Vũ Cao, viết một bài đăng mạng xã hội ngắn giải thích lý do ông chọn hình ảnh [tên hình ảnh] để nói về sự trường tồn của tâm hồn dân tộc".

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS tiếp nhận nhiệm vụ học tập.

- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 2 – 3 HS trình bày trước lớp.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá và chốt kiến thức.

- GV có thể gợi mở: Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc là bảo vệ những việc làm nhăm bảo vệ những sắc thái đặc trưng, tinh hoa của dân tộc được hun đúc qua hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước. Để giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam, có một số biện pháp quan trọng mà chúng ta có thể áp dụng:

+ Đưa văn hóa dân tộc vào chương trình giáo dục, cung cấp kiến thức về lịch sử, phong tục, truyền thống, và ngôn ngữ cho thế hệ trẻ. Tăng cường việc truyền thông và thông tin văn hóa dân tộc qua các phương tiện truyền thông đại chúng, sách báo, phim ảnh, và mạng xã hội.

+ Tăng cường công tác bảo tồn và khôi phục di sản văn hóa, bao gồm công trình kiến trúc, trang phục truyền thống, nghệ thuật truyền thống, và các tài liệu văn hóa quan trọng. Quản lý và bảo vệ các di tích lịch sử, các khu di tích và các bảo tàng văn hóa để truyền lại cho thế hệ sau.

+ Tổ chức các sự kiện văn hóa và lễ hội truyền thống để tạo cơ hội cho cộng đồng tham gia và trải nghiệm bản sắc văn hóa dân tộc. Đây là dịp để truyền tải và truyền lại những giá trị, phong tục và truyền thống cho thế hệ sau.

+ Tạo cơ hội cho giao lưu văn hóa và trao đổi với các dân tộc và quốc gia khác. Qua việc tìm hiểu và tôn trọng văn hóa của người khác, chúng ta có thể truyền thông và chia sẻ bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam với thế giới và đồng thời tiếp thu những giá trị từ các văn hóa khác.

- GV kết thúc bài học.

[6.2.TC2a: HS sử dụng câu lệnh (prompt) để AI đóng vai một "nhà phê bình thế hệ Z" đánh giá về cách Vũ Cao tái hiện thế giới của Nguyễn Du.]

*HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:

- Ôn tập kiến thức đã học về văn bản Ngày xưa.

- Hoàn thành bài tập Luyện tập, Vận dụng (nếu chưa xong).

- Chuẩn bị phần Viết – Viết bài văn phân tích một tác phẩm văn học (truyện).