Giáo án NLS Tiếng Việt 4 kết nối Bài 12: Nhà phát minh 6 tuổi; Tìm hiểu cách viết bài văn kể lại một câu chuyện; Đọc mở rộng ...

ÔN BÀI CŨ

- GV mời 2 – 3 HS đọc nối tiếp bài Tập làm văn. 

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Em thích câu văn nào nhất trong bài văn của bạn nhỏ? Theo em, bài văn của bạn nên viết thêm những ý nào?

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày trước lớp. HS khác lắng nghe và nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét và khen ngợi HS biết nêu ý kiến riêng và có suy luận hợp lí. 

- GV chốt đáp án: Bài văn yêu cầu“Tả cây hoa nhà em”, có lẽ ngoài việc tả cây, cảnh, lá, hoa, hương hoa, bạn ấy nên tả những nụ hồng, bởi vì bên cạnh mỗi bông hồng đã nở, thường có nhiều nụ hồng,...).

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho HS từng bước làm quen với bài học.

b. Cách thức tiến hành

- GV yêu cầu HS trao đổi với bạn câu chuyện về thời niên thiếu của một nhà bác học mà em đã được đọc hoặc được nghe kể. 

- GV hướng dẫn HS làm việc nhóm (4 HS). 

- GV trình chiếu một số hình ảnh và gợi ý về nhà khoa học:

        I-xắc Niu-tơn             An-bớt Anh-xtanh

       Thô-mát Ê-đi-xơn           Stephen Hawking

- GV hướng dẫn 1 HS thao tác trên máy tính của lớp, sử dụng tính năng tìm kiếm bằng giọng nói qua trợ lí ảo với câu lệnh: "Mở video tóm tắt tiểu sử của nhà bác học An-bớt Anh-xtanh trên YouTube" để chiếu cho cả lớp cùng xem .

- GV mời đại diện 2 –3 nhóm HS chia sẻ trước lớp. 

- GV nhận xét, khen ngợi, khích lệ HS. 

- GV trình chiếu tranh minh họa bài đọc SGK tr.51.

- GV dẫn dắt, giới thiệu khái quát bài đọc:  Vừa rồi các em đã chia sẻ với bạn câu chuyện về thời niên thiếu của những nhà bác học. Bài đọc Nhà phát minh 6 tuổi sẽ cho các em biết thêm một câu chuyện thú vị về thời niên thiếu của nhà bác học Ma-ri-a. Sau đây, chúng ta cùng tìm hiểu câu chuyện nhé. 

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Đọc văn bản

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Đọc được cả bài Nhà phát minh 6 tuổi với giọng đọc diễn cảm, thể hiện cảm xúc của nhân vật, tình tiết bất ngờ.

- Hiểu từ ngữ mới trong bài; đọc đúng các từ dễ phát âm sai. 

- Luyện đọc cá nhân, theo cặp. 

b. Cách thức tiến hành

- GV hướng dẫn HS đọc phần Từ ngữ SGK tr.52:

+ Gia tộc: tập hợp gồm nhiều gia đình có cùng huyết thống.

+ Giải thưởng Nô-ben: giải thưởng quốc tế mang tên nhà khoa học Nô-ben, được trao thưởng hằng năm (bắt đầu từ năm 1901) cho những cá nhân đạt thành tích xuất sắc trong các lĩnh vực vật lí, hoá học, y học, văn học, kinh tế và hoà bình.

- GV đọc diễn cảm cả bài, nhấn giọng ở những từ ngữ thể hiện những tình tiết quan trọng thế hiện suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật trong câu chuyện, đặc biệt là cô bé Ma-ri-a. 

- GV mời 2 - 3 HS đọc nối tiếp các đoạn.

- GV hướng dẫn HS luyện đọc: 

+ Đọc đúng các từ ngữ chứa tiếng dễ phát âm sai: Ma-ri-a, trượt trong đĩa, vớt ra đĩa,...

+ Cách ngắt giọng ở những câu dài :

• Nhưng khi nước trà rớt ra đĩa/ thì những tách trà kia/ bỗng nhiên dùng chuyển động,/ cứ như bị cái gì đó ngăn lại.
• Ông nâng bổng cô con gái nhỏ lên vai,/ đi thẳng ra phòng khách,/ hân hoan nói/: “Đây sẽ là giáo sư đời thứ bảy của gia tộc tôi!"....

+ Đọc nhấn giọng vào những từ ngữ thể hiện cảm xúc của các nhân vật gửi vào tiếng nhạc:

• Ma-ri-a nghĩ mãi mà vẫn không hiểu vì sao.
• Thế là cô lặng lẽ rời khỏi phòng khách.
• Cha cô hết sức vui mừng. Ông nâng bổng cô con gái nhỏ lên vai, đi thẳng ra phòng khách, hân hoan nói: “Đây sẽ là giáo sư đời thứ bảy của gia tộc tôi!"

- GV mời 3 HS đọc nối 3 đoạn trước lớp.  

- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp, mỗi HS đọc nối tiếp từng đoạn đến hết bài.

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, đọc toàn bài một lượt. 

- GV nhận xét, đánh giá và khích lệ HS đọc diễn cảm trước lớp.

Hoạt động 2: Trả lời câu hỏi

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Trả lời các câu hỏi có liên quan đến bài đọc. 

- Hiểu được nội dung, chủ đề của bài đọc.

b. Cách thức tiến hành:

- GV hướng dẫn HS tra từ điển một số từ chưa hiểu:

+ Giáo sư: chức danh khoa học cao nhất ở trường đại học, viện nghiên cứu,...

+ Thí nghiệm: tạo ra một hiện tượng, mọt sự biến đổi nào đổng điều kiện xác định để nghiên cứu, kiểm tra hay chứng minh.

+ Gia nhân:Người giúp việc theo cách gọi ngày xưa. 

- GV mời 1 HS đọc câu hỏi 1: Điều lạ mà cô bé Ma-ri-a quan sát được khi gia nhận bưng trà lên là gì?

+ GV hướng dẫn HS làm việc theo cặp..

+ GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày ý kiến trước lớp. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

+ GV nhận xét, đánh giá và thống nhất câu trả lời: Điều lạ mà cô bé Ma-ri-a quan sát được khi gia nhân bưng trà lên là: tách đựng trà thoạt đầu trượt trong đĩa. Nhưng khi nước trả ớt ra đĩa thì những tách trà đỏ bỗng nhiên dừng chuyển động.)

- GV mời 1 HS đọc câu hỏi 2: Tìm trong bài đọc các thông tin về việc làm thí nghiệm của Ma-ri-a. 

+ GV hướng dẫn HS làm việc nhóm (4 HS):

• Mỗi em tìm hiểu một loại thông tin về cuộc thí nghiệm của Ma-ri-a (địa điểm dụng cụ, mục đích) rồi phát biểu trong nhóm; các bạn nhận xét, bổ sung.
• Cả nhóm cùng nhau tìm hiểu các thông tin về cuộc thí nghiệm của Ma-ri (địa điểm, dụng cụ, mục đích).

+ GV mời đại diện 1 – 2 nhóm phát biểu trước lớp. HS khác lắng nghe, bổ sung ý kiến (nếu có).

+ GV nhận xét, chốt đáp án:

- GV dẫn dắt và nêu câu hỏi 3: Câu trả lời Ma-ri-a tìm được sau khi làm thí nghiệm là gì?

+ GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân, rồi thảo luận nhóm.

+ GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời câu hỏi. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

+ GV nhận xét và thống nhất đáp án: Khi giữa tách trà và đĩa có một chút nước thì tách trà sẽ đứng yên.)

- Để lí giải hiện tượng khoa học (Câu 3), GV yêu cầu 1 nhóm dùng công cụ AI (Gemini) nhập lệnh: "Hãy giải thích bằng 2 câu đơn giản cho học sinh lớp 4 hiểu tại sao một chút nước dưới đáy tách trà lại tạo ra lực cản khiến nó không trượt trên đĩa". HS đối chiếu kiến thức khoa học AI cung cấp với đáp án của bài học để hiểu sâu hơn .

- GV mời 1 HS nêu câu hỏi 4: Câu nói của người cha: "Đây sẽ là giáo sư đời thứ bảy của gia tộc tôi!" thể hiện điều gì?

+ GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân, rồi chia sẻ theo nhóm.

+ GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày trước lớp. HS lắng nghe, nhận xét, nêu câu hỏi (nếu có). 

+ GV nhận xét, thống nhất đáp án: 

•  Đây là câu khen ngợi Ma-ri-a của người cha.
• Đây là câu nói người cha đánh giá cao khả năng nghiên cứu của Ma-ni-a.
• Đây là câu dự đoán của người cha về cô con gái giỏi giang của mình có khả năng phát huy truyền thống của gia tộc.
• Đây là câu nói đầy tự hảo của người cha về cô con gái giỏi giang của mình.

+ GV khích lệ và khen ngợi những HS đã biết nêu ý kiến, thể hiện suy nghĩ riêng của mình.

- GV mời 1 HS nêu câu hỏi 5: Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật Ma-ri-a.

+ GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân, rồi chia sẻ theo nhóm.

+ GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày trước lớp. HS lắng nghe, nhận xét, nêu câu hỏi (nếu có). 

+ GV gợi ý đáp án: 

•  Tớ rất thích nhân vật Ma-ri-a vì cô ấy là người say mê nghiên cứu khoa học.
• Tớ rất thích Ma-ri-a vì Ma-ri-a có nhiều điểm giống tớ thích quan sát, thích chia sẻ với bố

+ GV khích lệ và khen ngợi những HS đã biết nêu ý kiến, thể hiện suy nghĩ riêng của mình.

Hoạt động 3: Luyện đọc lại.

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS

-   Đọc diễn cảm bài đọc Nhà phát minh 6 tuổi. 

b. Cách tiến hành

- GV hướng dẫn HS đọc diễn cảm bài đọc:

+ Làm việc cả lớp: 

• GV mời đại diện 3 HS đọc nối tiếp 3 đoạn trước lớp.
• GV nhận xét, góp ý, khen ngợi HS. 

+ Làm việc nhóm: Nhóm 3 HS tự luyện đọc. 

- GV mời đại diện 1 HS đọc diễn cảm toàn bài trước lớp. 

Hoạt động 4: Luyện tập theo văn bản đọc.

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

- HS đọc bài. 

- HS lắng nghe câu hỏi. 

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe yêu cầu.

- HS lắng nghe, thực hiện.

- HS quan sát.

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe và tiếp thu.

- HS quan sát.

- HS lắng nghe, thực hiện.

- HS lắng nghe.

- HS đọc bài.

- HS luyện đọc.  

- HS đọc bài 

- HS luyện đọc.  

- HS đọc bài.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS tra từ điển. 

- HS đọc câu hỏi.

- HS lắng nghe và tiếp thu.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe và tiếp thu.

- HS đọc câu hỏi.

- HS lắng nghe và thực hiện.

- HS trả lời.

- HS quan sát, tiếp thu.

- HS lắng nghe. 

- HS lắng nghe, thực hiện.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS đọc câu hỏi.

- HS lắng nghe, thực hiện.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe và tiếp thu.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS đọc câu hỏi.

- HS lắng nghe, thực hiện.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe và thực hiện.

- HS đọc bài.

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

TIẾT 3: VIẾT – TÌM HIỂU CÁCH VIẾT BÀI VĂN KỂ LẠI MỘT CÂU CHUYỆN

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

Hoạt động 1: Đọc bài thơ, bài văn viết về những trải nghiệm trong cuộc sống. 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS: 

- Đọc bài thơ, bài văn viết về những trải nghiệm trong cuộc sống. 

b. Cách thức tiến hành

- GV mời 1 HS nêu yêu cầu đề bài: Đọc bài thơ, bài văn viết về những trải nghiệm trong cuộc sống.

- GV hướng dẫn HS làm việc:

+ GV hướng dẫn HS lựa chọn một bài thơ, bài văn viết về một trải nghiệm nào đó. 

+ Ví dụ: 

• Trải nghiệm cùng gia đình: đi du lịch, về quê; trải nghiệm ở trường học: học tập, vui chơi, đi thư viện, làm kế hoạch nhỏ, trồng cây,...
• Có thể nói rõ tại sao mình chọn đọc câu chuyện đó (câu chuyện có ý nghĩa gì với em).

+ GV gợi ý một số bài đọc:

• Biển – Đặng Hấn.
• Về quê – Nguyễn Lãm Thắng.
• Bài thơ về cây – Đinh Xuân Tửu.
• Ngôi trường mới – Ngô Quân Miện.

+ GV hướng dẫn HS sử dụng thiết bị thông minh (máy tính/máy tính bảng) truy cập internet, gõ từ khóa "Những bài thơ hay về trải nghiệm của học sinh" hoặc "Câu chuyện về các nhà khoa học nhí" để tự tìm kiếm và đọc tư liệu mở rộng ngay trên trình duyệt web .

Hoạt động 2: Viết phiếu đọc sách theo mẫu.

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Biết viết phiếu đọc sách theo mẫu. 

b. Cách thức tiến hành

- GV trình chiếu mẫu điền phiếu đọc SGK tr.54:

- GV hướng dẫn HS làm việc nhóm, từng em chia sẻ nội dung cần ghi trong phiếu đọc sách về trải nghiệm được nói đến trong bài thơ, bài văn mà em đã đọc.

+ Trải nghiệm trong cuộc sống được nhắc đến là gì?

+ Suy nghĩ của em về trải nghiệm.

+ Em đã có trải nghiệm này chưa? Cùng với ai?

- GV mời 1 – 2 HS trình bày trước lớp, HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu câu hỏi (nếu có). 

- GV nhận xét, khen ngợi HS. 

Hoạt động 3: Trao đổi với bạn về một điều thú vị trong bài thơ, bài văn mà em đọc.

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS: 

- Chia sẻ trải nghiệm, suy nghĩ trước lớp. 

b. Cách thức tiến hành

- GV mời 1 HS nêu yêu cầu đề bài: Trao đổi với bạn về một điều thú vị trong bài thơ, bài văn mà em đọc.

- GV hướng dẫn HS làm việc:

+ GV hướng dẫn HS lựa chọn một bài thơ, bài văn có điều thú vị em muốn chia sẻ:

+ Ví dụ: 

• Điều thú vị đó là gì?
• Điều đó diễn ra ở đâu?
• Điều thú vị đó mang lại cho em cảm xúc gì?

- GV cung cấp mã QR dẫn tới không gian lưu trữ trực tuyến Padlet của lớp mang tên "Thư viện Trải nghiệm". GV yêu cầu HS dùng thiết bị thông minh chụp lại Phiếu đọc sách của mình và đăng tải lên Padlet. Cả lớp cùng tham gia xem triển lãm số, thả tim và bình luận tích cực cho những phiếu đọc sách được trang trí đẹp và nội dung hay nhất.

- GV mời 1 – 2 HS trình bày trước lớp. HS khác lắng nghe, nhận xét.

- GV nhận xét, khen ngợi HS. 

Hoạt động 4: Vận dụng

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS

- HS tìm đọc các câu chuyện về các thần đồng hoặc nhà bác học nổi tiếng trên thế giới và ở Việt Nam rồi ghi chép lại. 

b. Cách thức tiến hành

- GV nêu yêu cầu với hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà tìm đọc các câu chuyện về các thần đồng hoặc nhà bác học nổi tiếng trên thế giới và ở Việt Nam rồi ghi chép lại.

* CỦNG CỐ

- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của bài học. 

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát.

- GV nhắc lại nội dung HS đã học được:

+ Đọc và tìm hiểu văn bản Nhà phát minh 6 tuổi.

+ Tìm hiểu cách viết bài văn kể lại một câu chuyện.

+ Đọc mở rộng các câu chuyện về các thần đồng hoặc nhà bác học nổi tiếng trên thế giới và ở Việt Nam. 

* DẶN DÒ

- GV nhắc nhở HS:

+ Học thuộc ghi nhớ và hoàn thành VBT Tiếng Việt.

+ Đọc trước Tiết tiếp theo – Con vẹt xanh SGK tr.55.

- HS đọc đề bài.

- HS lắng nghe, thực hiện.

- HS quan sát.

- HS lắng nghe, thực hiện.

- HS trình bày.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS đọc yêu cầu.  

- HS lắng nghe, thực hiện.

- HS trình bày.

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, thực hiện. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, thực hiện.

1.1.CB2a: HS hình thành kĩ năng tra cứu, thu thập thông tin và văn bản đọc trên môi trường internet một cách chủ động.

2.2.CB2a: HS thành thạo thao tác số hóa sản phẩm, biết cách chia sẻ và thực hành giao tiếp, tương tác học tập văn minh trên môi trường mạng dùng chung của lớp học.