Giáo án NLS Tiếng Việt 5 kết nối Bài 28: Tập hát quan họ; Đánh giá, chỉnh sửa đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một ...

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho HS từng bước làm quen với bài học.

b. Tổ chức thực hiện

- GV cho HS xem những bức tranh về môn nghệ thuật truyền thống của nước ta: 

- GV hướng dẫn 1 HS thao tác trên máy tính của lớp, sử dụng tính năng tìm kiếm bằng giọng nói qua trợ lí ảo với câu lệnh: "Mở video biểu diễn Dân ca Quan họ Bắc Ninh trên YouTube" để trình chiếu cho cả lớp xem.

- GV yêu HS làm việc theo nhóm đôi và thảo luận: Em hãy giới thiệu một môn nghệ thuật truyền thống của nước ta?

- GV mời đại diện 1 – 2 nhóm đôi trình bày ý kiến trước lớp. Các HS khác lắng nghe, nêu câu hỏi (nếu có). 

- GV hướng dẫn HS quan sát tranh minh họa SGK tr.136, dẫn dắt và giới thiệu bài đọc: 

Việt Nam có nhiều môn nghệ thuật truyền thông đặc sắc, thể hiện bản sắc văn hóa của dân tộc ta. Hôm nay, các em sẽ cùng đọc bài  Tập hát quan họ để biết các em nhỏ trong bài nói gì, nghĩ gì về một môn nghệ thuật rất độc đáo, thú vị của Việt Nam.   

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Hoạt động 1: Đọc văn bản 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Lắng nghe GV đọc mẫu, hướng dẫn đọc, luyện đọc từ khó, luyện cách ngắt nghỉ các câu dài. 

- Đọc được bài đọc trong nhóm và trước lớp. 

b. Tổ chức thực hiện

- GV đọc mẫu cho HS nghe: Giọng kể chuyện, thay đổi ngữ điệu khi đọc các câu văn chứa từ ngữ gợi tả, gợi cảm. 

- GV hướng dẫn HS đọc và luyện đọc một số từ khó, hướng dẫn cách ngắt nghỉ, luyện đọc một số câu dài:

+ Luyện đọc một số từ khó: nổi tiếng, cổ thụ, thơm nức, xa lông, chỉ dẫn, lổ đổ, liền chị, Ngỏ lời, nước suối, gió lùa, thổi lên, nồng cháy, lấy hơi, nhả chữ, luyến láy, giã bạn, lưu luyến, chừng nào,… 

+ Luyện đọc câu dài: VD: Điệu “Ngỏ lời” phải hát với giọng thẹn thùng,/ e ấp,/ tiếng hát phải như nước suối thượng nguồn,/ róc rách,/ từ từ,/ nhưng trong vắt,/ tinh khôi/ và hứa hẹn một dòng cuồn cuộn; Tôi vẫn mong ngóng đến ngày,/ điệp khúc đó sẽ được ngân lên/ bằng giọng hát của chính tôi, /chứ không chỉ vang lên trong tâm trí như khi ấy.

- GV tổ chức cho HS đọc thành tiếng đoạn, bài đọc trong nhóm nhỏ và trước lớp. Bài đọc có thể chia thành bốn đoạn để luyện đọc và tìm ý:

+ Đoạn 1: Từ đầu  đến dưới sự chỉ dẫn của bà Trưởng.

+ Đoạn 2: Tiếp theo đến một dòng cuồn cuộn.

+ Đoạn 3: Tiếp theo đến buồn biết chừng nào. 

+ Đoạn 4: Còn lại 

* Tùy thuộc vào năng lực HS, GV có thể tách hoặc ghép đoạn để tuận tiện trong việc hướng dẫn các em luyện đọc.

Hoạt động 2: Trả lời câu hỏi 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Giải nghĩa được một số từ khó. 

- Đọc thầm lại bài đọc và trả lời các câu hỏi liên quan đến bài đọc. 

- Nắm được nội dung, ý nghĩa của bài đọc. 

b. Tổ chức thực hiện

- GV hướng dẫn HS giải nghĩa một số từ khó:

+ Thượng nguồn: đoạn đầu nguồn của một con sông hoặc suối (phân biệt với hạ nguồn).

+ Lấy hơi, nhả chữ: (kĩ thuật hát trong loại hình sân khấu) lấy hơi là dùng hơi thở đẩy âm thanh ra sao cho phù hợp với yêu cầu của bài hát. Nhả chữ là cách thể hiện khuôn miệng để phát ra rõ lời. 

+ Giã bạn: từ giã bạn khi hội đã tan. 

+ Đau đáu: trạng thái không yên lòng. 

+ Tàng cây: bóng mát của cây hoặc tán lá xum xuê của cây. 

+ Liền chị: người nữ hát quan họ.   

- GV tổ chức cho HS đọc thầm lại bài đọc và thảo luận trong nhóm hoặc nhóm nhỏ để trả lời từng câu hỏi dưới đây:

+ Câu 1: Các liền chị tập hát trong khung cảnh như thế nào? 

+ Câu 2: Tìm những chi tiết miêu tả các liền chị lúc tập hát?

+ Câu 3: Bà Trưởng dạy các liền chị hát mỗi điệu quan họ dưới đây ra sao: Ngỏ lời, Th ương nhau, Giã bạn?

+ Câu 4: Những chi tiết dưới đây giúp em hiểu điều gì về nhân vật “tôi”?

+ Câu 5: Dựa vào tranh minh hoạ và nội dung bài đọc, nêu cảm nhận của em về nghệ thuật hát quan họ. 

- GV mời 1 – 2 HS trả lời câu hỏi, các HS khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án: 

+ Câu 1: Các liền chị tập hát ở nhà bà Trưởng trong khung cảnh rất thơ mộng: Đường vào nhà bà cong như cổ ngỗng, hai bên trồng hoa tầm xuân. Trước nhà có hồ rộng thả sen, có vườn trồng táo. Táo cổ thụ um tùm rợp bóng, táo chín vỡ thơm nức trên những phiến đá xanh xếp như bộ xa lông đồ sộ ngoài trời. Khi các chị tập hát vào mùa xuân, nắng ấm xuyên qua tàng cây rơi lổ đổ xuống thảm lá khô. Vào mùa hạ, các chị tập hát dưới đêm trăng, gió lùa từ hồ sen trước nhà thổi lên mát rượi.

+ Câu 2: Các liền chị chít khăn đen, má đỏ hồng, ngồi trên những phiến đá xanh, tập hát.   

+ Câu 3:

• Ngỏ lời: Hát với giọng thẹn thùng, e ấp, tiếng hát phải như nước suối thượng nguồn, róc rách, từ từ, nhưng trong vắt, tinh khôi và hứa hẹn một dòng cuồn cuộn. 
• Thương nhau: Hát nồng cháy, thiết tha. 
• Giã bạn: hát với giọng lưu luyến, dùng dằng, đau đáu. 

+ Câu 4: 

• Nhân vật “tôi” rất yêu thích quan họ, mỗi lần nghe hát quan họ là nhớ mãi không quên. Niềm say mê các làn điệu quan họ đã biến thành ước mơ của nhân vật “tôi”: sau này sẽ được hát/ biểu diễn quan họ.

+ Câu 5: Cảm nhận của em về nghệ thuật hát quan họ: em thấy nghệ thuật hát quan họ rất tỉ mỉ chỉn chu từ quần áo, đầu tóc cho tới cách hát, cách lấy hơi, cách nhả chữ, nhịp điệu, giọng hát,… để hát được một điệu quan họ là một nghệ thuật thực sự. 

Lưu ý: Tuỳ thuộc vào trình độ HS, thời lượng tổ chức hoạt động và nội dung cụ thể của từng bài đọc, GV có thể hướng dẫn HS tìm ý từng đoạn: 

+ Sau khi HS trả lời câu hỏi 1, 2:

• Rút ra ý đoạn 1: Khung cảnh tập hát của các liền chị.

+ Sau khi HS trả lời câu hỏi 2: 

• Rút ra ý đoạn 2: Các giai điệu mà các liền chị tập hát.

+ Sau khi HS trả lời câu hỏi 3:

• Rút ra ý đoạn 3: Các làn điệu quan họ quen thuộc. 

+ Sau khi HS trả lời câu hỏi 4:

• Rút ra ý đoạn 4: Cảm nghĩ của nhân vật tôi với làn điệu quan họ. 
• Rút ra nội dung, ý nghĩa bài đọc.

- Để làm rõ giá trị của dân ca quan họ, GV yêu cầu 1 nhóm mở công cụ AI (Gemini) nhập lệnh: "Hãy tóm tắt ngắn gọn 3 đặc điểm nổi bật nhất của Dân ca Quan họ Bắc Ninh". HS đọc kết quả của AI để mở rộng hiểu biết, đối chiếu với những chi tiết miêu tả trong bài.

Hoạt động 3: Luyện đọc lại

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Nhắc lại được nội dung, ý nghĩa bài đọc; xác định được giọng đọc của nhân vật. 

- Luyện đọc trong nhóm và trước lớp. 

b. Tổ chức thực hiện

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nhắc lại nội dung, ý nghĩa bài đọc Tập hát quan họ. 

- GV tổ chức cho HS đọc cả bài và xác định giọng đọc đoạn này: Đọc diễn cảm cả bài đọc thể hiện được điểm độc đáo của những làn điệu quan họ. 

- GV tổ chức cho HS luyện đọc trong nhóm, trước lớp cả bài.

- GV mời 1 – 2 HS khá, giỏi đọc cả bài, các HS khác lắng nghe, nhận xét (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá hoạt động của lớp.

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động của HS: 

- Ôn lại kiến thức và nội dung chính của bài đọc Tập hát quan họ. 

- Tìm hiểu về môn nghệ thuật truyền thống. 

b. Tổ chức thực hiện: 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

- HS xem tranh 

- HS làm việc nhóm đôi. 

- HS trình bày ý kiến trước lớp, các HS khác lắng nghe. 

- HS quan sát tranh minh họa, lắng nghe và tiếp thu. 

- HS lắng nghe GV đọc mẫu, đọc thầm theo. 

- HS luyện đọc theo hướng dẫn của GV. 

- HS luyện đọc theo nhóm. 

- HS cùng GV giải nghĩa một số từ khó. 

- HS đọc thầm, HS làm việc nhóm đôi để trả lời các câu hỏi. 

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS nhắc lại nội dung bài.

- HS luyện đọc theo nhóm. 

- HS đọc bài, các HS khác lắng nghe, đọc thầm theo.

- HS thực hiện theo hướng dẫn của GV.

- HS lắng nghe và tiếp thu.

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

TIẾT 3: VIẾT

Đánh giá, chỉnh sửa đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc về một bài thơ

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

TIẾT 4: NÓI VÀ NGHE 

CHƯƠNG TRÌNH NGHỆ THUẬT EM YÊU THÍCH 

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho HS từng bước làm quen với bài học.

b. Tổ chức thực hiện 

- GV giới thiệu 1 số bức tranh về một chương trình nghệ thuật:

- GV đặt câu hỏi cho HS: Em có yêu thích chương trình nghệ thuật nào không?

- GV mời các nhóm chia sẻ kết quả.

- GV nhận xét, đánh giá và gợi ý thêm: 

Em có thích chường trình nghệ thuật “Show diễn nghệ thuật truyền thống Hồn Việt” được tổ chức ở Đà Nẵng. Đây là một show diễn nghệ thuật đặc biệt, kết hợp giữa múa, âm nhạc và những câu chuyện dân gian hấp dẫn. Đây là một tuyệt phẩm hoàn toàn mới, nhằm thấu hiểu và truyền lửa cho những người nghệ sĩ gạo cội, người đã gìn giữ một trong những nền nghệ thuật đặc sắc nhất của Việt Nam. Trong show diễn này, khán giả sẽ có cơ hội lắng nghe âm thanh hoàn hảo của những nhạc cụ dân gian cổ truyền, trải nghiệm sự tuyệt vời của nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh - một điểm đến mang dấu ấn lịch sử và lưu giữ bản sắc độc đáo của nghệ thuật Tuồng Việt. Tại đây, bạn có thể tận hưởng không gian văn hóa tuyệt vời, ngắm nhìn trang phục của các nghệ sĩ tuồng và chiêm ngưỡng những nhạc cụ dân gian Việt Nam độc đáo.

- GV giới thiệu bài học mới và ghi tên bài học mới.

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Chuẩn bị các tư liệu về chương trình nghệ thuật

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS: 

- Nhận biết được các thông tin liên quan đến chương trình nghệ thuật muốn nhắc tới. 

b. Tổ chức thực hiện: 

- GV giao nhiệm vụ cho HS ở BT 1 theo những yêu cầu sau: 

+ Lựa chọn chương trình nghệ thuật mà em muốn giới thiệu.

+ Ghi ngắn gọn những nội dung sẽ giới thiệu. 

+ Lựa chọn các phương tiện hỗ trợ phù hợp: tranh ảnh, video,…

- GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân: 

+ Lựa chọn một chương trình nghệ thuật để giới thiệu. VD: buổi văn nghệ mừng Tết trung thu, đêm nhạc để quyên góp tiền từ thiện, vở kịch, buổi biểu diễn xiếc, buổi tham gia viện bảo tàng,… 

+ Chuẩn bị thông tin để giới thiệu theo những câu hỏi gợi ý. 

+ Ghi chép thông tin theo hướng dẫn trong SHS. VD: 

• Tên chương trình: Chương trình văn nghệ chào mừng năm học mới. 
• Thời gian, địa điểm: Sáng ngày 05 tháng 09; tại sân trường Tiểu học X. 
• Những tiết mục đặc sắc: nhảy hiphop, đơn ca nữ bài “Bụi phấn”, tốp ca “Trống cơm”,… 
• Cảm nghĩ của em khi xem chương trình: Chương trình thật sôi nổi và hấp dẫn: Các bạn biểu diễn rất giỏi, các tiết mục đều hay và cuốn hút; Bạn dẫn chương trình dẫn rất hay. Em thích tiết mục song ca “Em đi giữa biển vàng”,… 

- GV mời 1 – 2 HS trình bày bài làm của mình, các HS khác theo dõi và nhận xét. 

- GV nhận xét, đánh giá hoạt động của HS. 

Hoạt động 2: Trình bày với bạn về chương trình nghệ thuật  

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS: 

- Giúp HS tiến hành trình bày theo những nội dung đã chuẩn bị trước đó

b. Tổ chức thực hiện: 

- GV giao nhiệm vụ cho HS ở BT2: Trình bày: 

- GV gợi ý cho HS: 

• + Trình bày trong nhóm: HS lần lượt trình bày bài giới thiệu của mình theo gợi ý
• + Trình bày trước lớp: HS đại diện trong nhóm trình bày

- GV tổ chức hoạt động thảo luận cho HS, GV khuyến khích HS nêu câu hỏi và có những phản biện thể hiện quan điểm cá nhân. 

+ Tổ chức hoạt động chia sẻ bằng kĩ thuật "Phòng tranh". HS sử dụng hình ảnh sưu tầm được để giới thiệu.

+ GV khởi tạo một không gian "Triển lãm Nghệ thuật" trên nền tảng Padlet của lớp. GV yêu cầu HS dùng thiết bị thông minh chụp lại tranh ảnh minh họa và dàn ý bài nói của mình rồi đăng tải lên Padlet. Trong quá trình các nhóm di chuyển xem "Phòng tranh", HS có thể quét mã QR để xem hình ảnh sắc nét trên thiết bị và để lại bình luận số.

- GV mời 1 – 2 HS đọc bài cá nhân của mình, các HS theo dõi và cho ý kiến. 

- GV nhận xét, đánh giá hoạt động của HS. 

Hoạt động 3: Đánh giá các chương trình nghệ thuật   

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS: 

- HS củng cố kiến thức đã học và thực hành trên lớp. 

b. Tổ chức thực hiện:

- GV giao nhiệm vụ cho HS ở BT3: Đánh giá

+ Nội dung giới thiệu 

+ Cách trình bày (từ ngữ, tốc độ lời nói, âm lượng giọng nói, cử chỉ, điệu bộ,…)  

- GV tổ chức hoạt động cho HS hoạt động theo nhóm đôi, GV gợi ý cho HS: 

+ Đánh giá nội dung giới thiệu: thông tin có đầy đủ, chính xác,… không? 

+ Cách trình bày: Từ ngữ dùng có chính xác và hấp dẫn không? Tốc độ nói nhanh hay chậm? Giọng nói có lưu loát và truyền cảm không?...” 

- GV mời 1 – 2 HS phát biểu ý kiến, các HS khác lắng nghe. 

- GV đánh giá, nhận xét hoạt động của HS

3. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG 

- GV giao nhiệm vụ cho HS: Chia sẻ với người thân suy nghĩ của em về một chương trình nghệ thuật em yêu thích 

+ GV tổ chức hoạt động cho HS bằng kĩ thuật Phòng tranh 

+ GV gợi ý cho HS: 

• Sưu tầm các ảnh về chương trình nghệ thuật đó 
• HS sử dụng ảnh để giới thiệu và nêu suy nghĩ của em

+ GV mời 1 – 2 HS phát biểu. 

- GV nhận xét, chốt hoạt động của HS. 

* CỦNG CỐ

- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của bài học. 

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát.

* DẶN DÒ

- GV nhắc nhở HS:

+ Xem lại kiến thức bài: Nói và nghe – Chương trình nghệ thuật em yêu thích, hiểu và vận dụng được kiến thức vào thực hành.

+ Chia sẻ với người thân về bài học.

+ Đọc và chuẩn bị trước phần Bài đọc:  Phim hoạt hình Chú ốc sên bay.

- HS xem tranh. 

- HS đọc nhiệm vụ BT.

- HS trả lời câu hỏi.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe GV giới thiệu bài mới. 

- HS đọc yêu cầu đề bài. 

- HS lắng nghe GV hướng dẫn. 

- HS trình bày bài làm của mình. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS đọc nhiệm vụ BT. 

- HS lắng nghe hướng dẫn của GV. 

- HS thực hiện hoạt động theo hướng dẫn của GV. 

- HS phát biểu ý kiến. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS đọc nhiệm vụ của BT. 

- HS làm theo hướng dẫn của GV. 

- HS lắng nghe, phát biểu ý kiến. 

- HS chú ý lắng nghe. 

- HS đọc nhiệm vụ BT. 

- HS thực hiện hoạt động 

- HS làm theo gợi ý của GV. 

- HS phát biểu ý kiến

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe và tiếp thu.

- HS lắng nghe và tiếp thu.

- HS lắng nghe và thực hiện.