Giáo án NLS Tiếng Việt 5 kết nối Bài 8: Hành tinh kì lạ; Đánh giá, chỉnh sửa báo cáo công việc; Những điểm vui chơi lí thú ...

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho HS từng bước làm quen với bài học.

b. Cách tiến hành

- GV cho HS xem những bức tranh về cảnh đẹp của quê hương, đất nước: 

- GV cho HS xem video Những sự thật thú vị về Hệ Mặt Trời: 

https://www.youtube.com/watch?v=LKVGeuPgW68

- GV yêu HS làm việc theo nhóm đôi và thảo luận: Em hãy giới thiệu một hành tinh mà em biết?

- GV sử dụng công cụ AI tạo ảnh (như Bing Image Creator) nhập từ khóa "Một hành tinh kì lạ có thực vật phát sáng màu tím, bầu trời có hai mặt trời, phong cách viễn tưởng rực rỡ" để tạo một bức ảnh trực quan sinh động chiếu lên màn hình lớp học, giới thiệu cho HS về khả năng tạo hình từ văn bản của AI.

- GV mời đại diện 1 – 2 nhóm đôi trình bày ý kiến trước lớp. Các HS khác lắng nghe, nêu câu hỏi (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá và khích lệ HS:

- GV hướng dẫn HS quan sát tranh minh họa SGK tr41, dẫn dắt và giới thiệu bài đọc: 

Bài đọc “Hành tinh kì lạ” là câu chuyện của nhân vật tôi đang khám phá hành tinh mới với những điều mới mẻ. Bài đọc cũng nói lên nỗi nhớ của bạn nhỏ khi nghĩ về Trái Đất. 

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC 

Hoạt động 1: Đọc văn bản 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Lắng nghe GV đọc mẫu, hướng dẫn đọc, luyện đọc từ khó, luyện cách ngắt nghỉ và đọc câu thể hiện cảm xúc của nhân vật. 

- Đọc được bài đọc trong nhóm và trước lớp. 

b. Tổ chức thực hiện

- GV đọc mẫu cho HS nghe: Giọng đọc diễn cảm, chậm rãi, tình cảm, thích thú; nhấn giọng ở những từ ngữ thể hiện tâm trạng, cảm xúc của nhân vật,... 

- GV hướng dẫn HS đọc và luyện đọc một số từ khó, hướng dẫn cách ngắt nghỉ, luyện đọc một số câu dài và luyện đọc một số câu thể hiện cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật:

+ Luyện đọc một số từ khó: hành lang lửa, thám hiểm, buồng lái, rối loạn, sĩ quan, huých, dời non, lấp biển, nóng lắm, lạ thường, gốc rễ xù xì,… 

+ Luyện đọc câu dài: Khi họ đưa chúng tôi vào thành phố,/ tôi quan sát những người xung quanh/ mới nhận ra sự khác biệt; Mỗi ngày mười giờ,/ một tuần mười ngày,/ mỗi tháng mười tuần,/ một năm mười tháng; Ở Trái Đất,/ 30 độ chưa nóng lắm,/ nhưng ở đây oi bức lạ thường,/ mặc dù có rất nhiều cây. 

+ Luyện đọc những từ ngữ thể hiện cảm xúc của nhân vật: 

• Giọng thông báo hào hứng nhưng phải kiềm chế để nói nhỏ: Người máy. 
• Giọng pha trò: Chắc họ chỉ quen dời non, lấp biển. 
• Giọng nhỏ, chậm, suy tư: Thế là dài hơn hay ngắn hơn Trái Đất nhỉ?

- GV tổ chức cho HS đọc thành tiếng đoạn, bài đọc trong nhóm nhỏ và trước lớp. Bài đọc có thể chia thành bốn đoạn để luyện đọc và tìm ý:

+ Đoạn 1: Từ khi tàu vượt đến hành tinh gần nhất.

+ Đoạn 2: Tiếp theo từ cửa tàu hé mở đến Trái Đất nhỉ?.

+ Đoạn 3: Tiếp theo từ tôi thì mải mê đến sở hữu của tôi.

+ Đoạn 4: Còn lại.

* Tùy thuộc vào năng lực HS, GV có thể tách hoặc ghép đoạn để tuận tiện trong việc hướng dẫn các em luyện đọc.

Hoạt động 2: Trả lời câu hỏi

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Giải nghĩa được một số từ khó. 

- Đọc thầm lại bài đọc và trả lời các câu hỏi liên quan đến bài đọc. 

- Nắm được nội dung, ý nghĩa của bài đọc. 

b. Tổ chức thực hiện

- GV hướng dẫn HS giải nghĩa một số từ khó:

+ Đáp xuống: hạ xuống và dừng lại.

+ Sĩ quan: các bộ thuộc lực lượng vũ tranh (quân đội, cảnh sát, công an) của một quốc gia. 

- GV tổ chức cho HS đọc thầm lại bài đọc và thảo luận trong nhóm hoặc nhóm nhỏ để trả lời từng câu hỏi dưới đây:

+ Câu 1: Tìm chi tiết cho biết lí do con tàu phải hạ cánh xuống hành tinh gần nhất? 

+ Câu 2: Hai nhà du hành phát hiện ra những điều gì đặc biệt ở hành tinh đó? 

+ Câu 3: Vì sao nhân vật “tôi” cảm thấy nhớ Trái Đất? 

+ Câu 4: Đóng vai một người máy trên hành tinh lạ, giới thiệu về hành tinh đó? 

+ Câu 5: Kể tiếp phần kết thúc cho câu chuyện?

- GV cung cấp đường link không gian tương tác trực tuyến Padlet. Các nhóm sử dụng máy tính bảng để cùng thảo luận, phân tích mối liên hệ giữa các chi tiết và gõ câu trả lời của nhóm mình lên bảng số chung của lớp.

- GV mời 1 – 2 HS trả lời câu hỏi, các HS khác lắng nghe, nhận xét và bổ sung (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án: 

+ Câu 1: Chi tiết con tàu đang vượt qua hành lang lửa trên hành trình thám hiểm không gian, phía trước tàu bỗng xuất hiện những tia sáng nhấp nhấp nháy. Các kim đồng hồ ở buồng lái rối loạn, rồi không nhúc nhích nữa. Tàu buộc phải đáp xuống hành tinh gần nhất. 

+ Câu 2: 

• Con người: là người máy, có vẻ ngoài rất đặc biệt (da có nhiều màu, tay làm bằng thép). 
• Cách tính thời gian: mỗi ngày mười giờ, mỗi tuần mười ngày, mỗi tháng mười tuần, một năm mười tháng. 
• Máy móc: dọc đường toàn là máy móc làm việc; ô tô vừa chạy vừa bay và hoạt động theo yêu cầu bằng giọng nói của chủ nhân. 

+ Câu 3: Nhân vật “tôi” nhận ra trên hành tinh lạ này không có sự sống bình thường, mà tất cả chỉ là những đồ mô phỏng (qua chi tiết nhân vật “tôi” phát hiện ra cây đại thụ không phải là cây thật, mà chỉ là máy mang hình cây). Trên hành tinh này không có con người thật, chỉ có người máy. Không có cây cối thật, sinh vật thật, mà chỉ có máy móc mô phỏng. Điều đó khác xa với Trái Đất, nơi có sự sống tự nhiên, nơi có con người, có động vật, có cây cối,… và bao nhiêu tình cảm, cảm xúc được tạo ra từ sự sống tự nhiên đó. Nhân vật “tôi” đã quen thuộc với cuộc sống đó, vì vậy khi đến một hành tinh mà sự sống chỉ do người máy tạo ra, nhân vật “tôi” cảm thấy nhớ quê hương của mình.   

+ Câu 4, Câu 5: HS trả lời theo suy nghĩ, cảm nhận riêng. 

Lưu ý: Tuỳ thuộc vào trình độ HS, thời lượng tổ chức hoạt động và nội dung cụ thể của từng bài đọc, GV có thể hướng dẫn HS tìm ý từng đoạn: 

+ Sau khi HS trả lời câu hỏi 1:

• Rút ra ý đoạn 1: Lý do tàu vũ trụ hạ cánh xuống hành tinh mới lạ.

+ Sau khi HS trả lời câu hỏi 2:

• Rút ra ý đoạn 2: Miêu tả những điều khác lạ ở hành tinh về con người, thời gian và máy móc.

+ Sau khi HS trả lời câu hỏi 3: 

• Rút ra ý đoạn 4: Nỗi nhớ của bạn nhỏ về Trái Đất.

+ Sau khi HS trả lời câu hỏi 4,5 

• Rút ra nội dung, ý nghĩa bài đọc.

Hoạt động 3: Luyện đọc lại

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Nhắc lại được nội dung, ý nghĩa bài đọc; xác định được giọng đọc của nhân vật. 

- Luyện đọc trong nhóm và trước lớp. 

b. Tổ chức thực hiện

- GV mời đại diện 1 – 2 HS nhắc lại nội dung, ý nghĩa bài đọc Hành tinh kì lạ. 

- GV tổ chức cho HS đọc nối tiếp đoạn 4 và xác định giọng đọc đoạn này: Đọc diễn cảm, đọc giọng nghẹn ngào diễn tả được nỗi nhớ của bạn nhỏ.

 Cái gì cũng hấp dẫn cho tới khi/ chúng tôi thấy quá nóng bức.// Ở Trái Đất,/ 30 độ chưa nóng lắm,/ nhưng ở đây oi bức lạ thường/ mặc dù có rất nhiều cây.// Tôi lại gần một cây đại thụ.// Thân to đồ sộ,/ gốc rễ xù xì,/ cành lá xanh tươi,/ nhưng càng lại gần càng nóng ran.// Tôi sờ vào thân cây/ và chợt phát hiện ra đây cũng chỉ là cái máy mang hình cây.// Chao ôi,/ tôi bỗng nhớ Trái Đất của tôi làm sao!// Tôi thèm bóng cây râm mát với tiếng chim hót ríu ran làm sao!// Bao giờ tôi mới được trở về?//

- GV tổ chức cho HS luyện đọc trong nhóm, trước lớp đoạn 4.

- GV mời 1 – 2 HS khá, giỏi đọc cả bài, các HS khác lắng nghe, nhận xét (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá hoạt động của lớp.

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động của HS: 

- Ôn lại kiến thức và nội dung chính của bài đọc Hành tinh kì lạ. 

- Ôn tập lại kiến thức về từ đại từ và cách sử dụng chúng. 

b. Tổ chức hoạt động: 

- GV tổ chức cho HS xác định yêu cầu của hoạt động  bằng PHT dưới đây: 

Bài 1: Tìm trong và ngoài bài đọc những từ ngữ chỉ sự vật trong vũ trụ. 

M: sao Kim,… 

Bài 2: Tìm các đại từ trong đoạn dưới đây và cho biết mỗi đại từ đó dùng để xưng hô hay để thay thế

Tôi thích nhất những chiếc ô tô vừa chạy vừa bay. Chúng hoạt động theo yêu cầu bằng giọng nói của chủ nhân. 

Bài 3: Viết tiếp câu dưới đây, trong đó có sử dụng đại từ thay thế

Tôi lại gần một cây đại thụ. *

+ GV hướng dẫn HS làm PHT theo hình thức nhóm đôi. 

+ GV mời đại diện 1 – 2 nhóm trình bày kết quả, các nhóm HS lắng nghe và nhận xét. 

+ GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án: 

Bài 1: 

Đáp án: hành tinh, sao, thiên hà, Mặt Trời, Sao Thủy, Sao Kim, Sao Hỏa, Trái Đất, Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương, Sao Hải Vương, Mặt Trăng,… 

Bài 2: 

Đại từ tôi, chúng. Tôi dùng để xưng hô, chúng dùng để thay thế. 

Bài 3: 

• Tôi lại gần một cây đại thụ. Tuổi của nó còn lớn hơn tôi chắc tới sáu, bảy lần. 
• Tôi lại gần một cây đại thụ. Thân của nó to tới mức phải tầm 5 người lớn nối tay nhau mới ôm xuể. 
• Tôi lại gần một cây đại thụ. Tán của nó như một chiếc ô khổng lồ sừng sững một góc sân trường 

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi “Nhà thông thái”.

+ GV sử dụng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm số hóa trên Quizizz (được cấu hình tự động bằng AI) để củng cố tri thức. HS dùng thiết bị cá nhân nhập mã PIN phòng chơi để thực hiện chọn đáp án.

Câu 1: Bài đọc “Hành trình kì lạ” của tác giả nào?

A. Viết Linh.

B. Viết Xuân.

C. Tố Hữu.

D. Phan Bội Châu.

Câu 2: Chi tiết nào cho biết lí do con tàu phải hạ cánh xuống hành tinh gần nhất?

A. Tàu vượt qua hành lang tên lửa.

B. Ở đây oi bức lạ thường.

C. Cái kim đồng hồ ở buồng lái rối loạn, rồi không nhúc nhích nữa.

D. Xuất hiện người da có nhiều màu.

Câu 3: Vì sao nhân vật “tôi” cảm thấy nhớ Trái Đất?

A. Vì ở đây mỗi ngày có mười giờ.

B. Vì ở đây có quá nhiều máy móc.

C. Vì ở đây không có xe nào thuộc sở hữu của nhân vật tôi.

D. Vì ở đây quá nóng bức.

Câu 4: Hai nhà du hành phát hiện điều gì đặc biệt ở hành tinh đó?

A. Phát hiện cái máy dạng hình cây.

B. Người ở đó đều là người máy.

C. Da của họ có màu ánh xanh.

D. Tất cả các việc đều đo máy móc làm.

Câu 5: Sau khi tàu vượt qua hành lang lửa, phía trước tàu xuất hiện cái gì?

A. Xuất hiện người ngoài hành tinh.

B. Xuất hiện hai người ăn mặc như sĩ quan.

C. Xuất hiện những tia sáng nhấp nháy.

D. Xuất hiện một hành tinh nhỏ.

- GV mời đại diện lần lượt HS trả lời. Các HS khác lắng nghe, bổ sung đáp án (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

* CỦNG CỐ

- GV nhận xét, tóm tắt lại những nội dung chính của bài học. 

- GV nhận xét, đánh giá sự tham gia của HS trong giờ học, khen ngợi những HS tích cực; nhắc nhở, động viên những HS còn chưa tích cực, nhút nhát.

* DẶN DÒ

- GV nhắc nhở HS:

+ Đọc lại bài Hành tinh kì lạ, hiểu nội dung, ý nghĩa bài đọc.

+ Chia sẻ với người thân về bài đọc.

+ Đọc trước Tiết 3: Đánh giá, chỉnh sửa báo cáo công việc.

- HS xem tranh 

- HS lắng nghe video. 

- HS làm việc nhóm đôi. 

- HS thực hiện theo sự hướng dẫn của GV. 

- HS trình bày ý kiến trước lớp, các HS khác lắng nghe. 

- HS quan sát, tiếp thu. 

- HS quan sát tranh minh họa, lắng nghe và tiếp thu. 

- HS lắng nghe GV đọc mẫu, đọc thầm theo. 

- HS luyện đọc theo hướng dẫn của GV. 

- HS luyện đọc theo nhóm. 

- HS cùng GV giải nghĩa một số từ khó. 

- HS đọc thầm, HS làm việc nhóm đôi để trả lời các câu hỏ. 

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS nhắc lại nội dung bài.

- HS luyện đọc theo nhóm. 

- HS đọc bài, các HS khác lắng nghe, đọc thầm theo.

- HS thực hiện theo hướng dẫn của GV.

- HS lắng nghe và tiếp thu.

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

- HS làm theo hướng dẫn của HS. 

- HS trình bày kết quả. 

- HS chú ý lắng nghe, tiếp thu. 

- HS tham gia trò chơi.

- HS trả lời câu hỏi, các HS khác bổ sung đáp án (nếu có).

- HS quan sát, tiếp thu.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, thực hiện.

6.3.CB2a: HS nhận biết khả năng của AI và ứng dụng công cụ AI tạo ảnh (Text-to-Image) để hình tượng hóa bối cảnh không gian kì lạ theo văn bản.

2.1.CB2a: HS sử dụng môi trường số (Padlet) để tương tác, hợp tác nhóm và chia sẻ thông tin học tập.

6.1.CB2a: HS tương tác với hệ thống trực tuyến hỗ trợ bởi AI qua các trò chơi trắc nghiệm củng cố tri thức.

TIẾT 3: VIẾT

Đánh giá, chỉnh sửa báo cáo công việc

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

TIẾT 4: NÓI VÀ NGHE 

Những điểm vui chơi thú vị 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..