Giáo án tích hợp AI Công nghệ 9 CBTP Bài 1: Thành phần dinh dưỡng trong thực phẩm

BÀI 1: THÀNH PHẦN DINH DƯỠNG TRONG THỰC PHẨM

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Các chất sinh năng lượng

• Protein (Chất đạm): Cấu tạo từ các amino acid (có 9 loại thiết yếu). Năng lượng: 1 g = 4 Kcal. Vai trò: Tạo hình (xây dựng mô), điều hòa chuyển hóa. Ví dụ: Trứng, sữa chứa protein chuẩn, đầy đủ amino acid thiết yếu.
• Lipid (Chất béo): Năng lượng: 1 g = 9 Kcal (cao nhất). Vai trò: Năng lượng cao, dung môi hòa tan vitamin A, D, E, K.
• Carbohydrate (Chất bột đường): Tinh bột, đường, chất xơ. Năng lượng: 1 g = 4 Kcal. Vai trò: Nguồn cung cấp năng lượng chính cho cơ thể (chiếm 56% - 70% khẩu phần).

2. Vitamin, chất khoáng, chất xơ và nước

• Vitamin: Chia làm 2 nhóm: Tan trong chất béo (A, D, E, K) và Tan trong nước (B, C).
• Chất khoáng: Khoáng đa lượng (nhu cầu lớn hơn 100 mg/ngày: Calcium, Magnesium...); Khoáng vi lượng (nhu cầu dưới 100 mg/ngày: Iodine, Iron, Zinc...).
• Chất xơ: Không sinh năng lượng. Vai trò: Kích thích tiêu hóa, giảm nguy cơ tim mạch, béo phì. Nhu cầu: 20 g - 22 g/ngày.
• Nước: Chiếm 55% - 60% trọng lượng người lớn. Vai trò: Môi trường chuyển hóa, điều hòa thân nhiệt. Nhu cầu: 35 mL - 40 mL/kg cân nặng/ngày.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Nhóm sinh năng lượng gồm protein, lipid, carbohydrate; trong đó carbohydrate cung cấp năng lượng chính, lipid có mật độ năng lượng cao nhất.
2. Lipid bắt buộc phải có mặt để làm dung môi hòa tan và hấp thụ nhóm vitamin A, D, E, K.
3. Vitamin thực vật bị thiếu hụt amino acid thiết yếu gọi là yếu tố giới hạn, cần ăn phối hợp nhiều loại thực phẩm.
4. Vitamin và chất khoáng là vi chất dinh dưỡng thiết yếu không sinh năng lượng nhưng điều hòa mọi hoạt động sống.
5. Chất xơ và nước không tạo năng lượng nhưng đóng vai trò cốt lõi để thúc đẩy tiêu hóa, hòa tan chất và điều hòa thân nhiệt.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX (TỐI GIẢN)

• Slide 1: Tiêu đề: Bài 1: Thành phần dinh dưỡng trong thực phẩm.
• Slide 2: Nhóm chất sinh năng lượng: Định mức Kcal của Protein, Lipid và Carbohydrate.
• Slide 3: Phân loại Vitamin: Nhóm tan trong chất béo và nhóm tan trong nước.
• Slide 4: Chất khoáng trong cơ thể: Phân biệt khoáng đa lượng và vi lượng.
• Slide 5: Chất xơ & Nước: Vai trò tiêu hóa, điều hòa thân nhiệt và nhu cầu hàng ngày.
• Slide 6: Tổng kết: Quy tắc phối hợp các chất dinh dưỡng trong khẩu phần ăn.