Giáo án tích hợp AI Hoá học 11 Bài 19: Dẫn xuất halogen

BÀI 19: DẪN XUẤT HALOGEN

I. NỘI DUNG CHI TIẾT BÀI HỌC

1. Khái niệm và Phân loại

• Dẫn xuất halogen: Là hợp chất hữu cơ khi thay thế một hay nhiều nguyên tử H của hydrocarbon bằng nguyên tử halogen (F, Cl, Br, I).

• Phân loại: Dựa vào bản chất halogen, bậc của dẫn xuất halogen (bậc 1, 2, 3) hoặc cấu tạo hydrocarbon.

• Ví dụ: (chloroethane).

2. Tính chất vật lý

• Trạng thái: Dẫn xuất halogen có phân tử khối thấp thường là chất khí hoặc chất lỏng ở nhiệt độ thường.

• Tính tan: Ít tan trong nước, tan tốt trong nhiều dung môi hữu cơ.

• Nhiệt độ sôi, khối lượng riêng: Thường cao hơn hydrocarbon tương ứng.

3. Tính chất hóa học

• Phản ứng thế nguyên tử halogen bằng nhóm :

  • Dẫn xuất halogen tác dụng với dung dịch đun nóng.

  • Ví dụ: .

• Phản ứng tách (Quy tắc Zaitsev):

  • Khi tách khỏi dẫn xuất halogen, nguyên tử X ưu tiên tách cùng với H ở nguyên tử C bên cạnh có bậc cao hơn để tạo sản phẩm chính (alkene nhiều nhóm thế hơn).

  • Ví dụ: (sản phẩm chính).

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1. Cấu trúc: Sự phân cực của liên kết quyết định tính chất hóa học, dẫn đến các phản ứng thế nucleophile và phản ứng tách.

2. Phản ứng thế: Là phản ứng dùng để điều chế alcohol trong công nghiệp và phòng thí nghiệm.

3. Quy tắc Zaitsev: Dùng để xác định sản phẩm chính trong phản ứng tách từ dẫn xuất halogen bậc cao.

4. Ứng dụng: Làm dung môi, nguyên liệu tổng hợp polymer (, ), chất làm lạnh và thuốc trừ sâu.

5. Tác hại: Một số dẫn xuất halogen gây suy giảm tầng ozone hoặc gây ô nhiễm môi trường, cần sử dụng thận trọng.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX 

• Slide 1: Tiêu đề

  • Bài 19: Dẫn xuất Halogen của hydrocarbon.

• Slide 2: Khái niệm & Phân loại

  • Định nghĩa dẫn xuất halogen.

  • Cách xác định bậc của dẫn xuất halogen.

• Slide 3: Tính chất vật lý

  • Đặc điểm nhiệt độ sôi và độ tan (so sánh với hydrocarbon).

• Slide 4: Phản ứng thế ()

  • Phương trình tổng quát: Thay thế halogen bằng nhóm hydroxyl.

• Slide 5: Phản ứng tách (Quy tắc Zaitsev)

  • Cơ chế tách và ví dụ minh họa sản phẩm chính.

• Slide 6: Ứng dụng & Môi trường

  • Các ứng dụng thực tế phổ biến.

  • Tác động đến môi trường và lưu ý khi sử dụng.