Tác giả: Lâm Thị Mỹ Dạ (1949 – 2023), quê ở Quảng Bình. Thơ bà nhẹ nhàng, đằm thắm, trong trẻo, thể hiện một tâm hồn tinh tế, giàu yêu thương.
Tác phẩm: Thuộc thể loại thơ lục bát, ca ngợi giá trị đạo đức, nhân văn sâu sắc và vẻ đẹp tình người ẩn chứa trong các câu chuyện cổ dân gian Việt Nam.

2. Lý do nhà thơ yêu chuyện cổ nước mình

Giá trị nhân đạo và triết lý sống: Chuyện cổ lưu giữ những phẩm chất tốt đẹp của cha ông ta từ ngàn đời: nhân hậu, sâu xa, ở hiền gặp hiền, công bằng, thông minh, độ lượng.
Sự kết nối thế hệ: Chuyện cổ giúp thế hệ sau nhận mặt, thấu hiểu đời sống tinh thần, tình cảm và những lời răn dạy đạo lý của cha ông.
Ví dụ tiêu biểu: Hai câu thơ mở đầu khái quát lý do yêu kính: "Tôi yêu chuyện cổ nước tôi / Vừa nhân hậu lại tuyệt vời sâu xa".

3. Những câu chuyện cổ được gợi nhắc trong bài thơ

Truyện cổ tích Tấm Cám: Gợi lên qua hình ảnh quả thị thơm ngát biết ứng xử nghĩa tình (Thị thơm thì giấu người thơm), chăm chỉ lao động sẽ được đền đáp (Chăm làm thì được áo cơm cửa nhà).
Truyện cổ tích Đẽo cày giữa đường: Gợi lên qua hình ảnh phê phán những kẻ thiếu chính kiến, làm việc không có định hướng (Đẽo cày theo ý người ta / Sẽ thành khúc gỗ chẳng ra việc gì).
Sự tích trầu cau: Gợi lên qua chi tiết biểu tượng cho tình nghĩa anh em, vợ chồng thủy chung, thắm đượm (Đậm đà cái tích trầu cau / Miếng trầu đỏ thắm nặng sâu tình người).

4. Giá trị trường tồn của chuyện cổ

Sức sống mãnh liệt: Dù thời gian trôi qua, khoảng cách thế hệ có xa xôi (Bấy nhiêu thời nữa chuyển dời xa xôi), những câu chuyện cổ vẫn luôn giữ nguyên giá trị răn dạy.
Ý nghĩa giáo dục tâm hồn: Truyện cổ dân gian đóng vai trò như một tấm gương đạo đức, giúp con người giữ gìn sự trong sáng, rạng ngời lương tâm.

II. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

Ý nghĩa triết lý của chuyện cổ: Khẳng định chuyện cổ không chỉ là thế giới hư cấu giải trí mà là kho tàng lưu giữ trọn vẹn những bài học đạo đức, lối sống nhân nghĩa, thủy chung của dân tộc Việt Nam.
Sự kết hợp giữa thơ và truyện cổ tích: Bài thơ vận dụng sáng tạo các hình ảnh ẩn dụ, hoán dụ gợi nhắc gián tiếp đến các câu chuyện cổ dân gian quen thuộc để làm nổi bật đức tính cốt lõi của người Việt.
Nghệ thuật sử dụng thể thơ lục bát chuẩn mực: Thể thơ truyền thống mang âm hưởng ca dao, nhịp điệu nhẹ nhàng, sâu lắng, tạo nên giọng điệu thủ thỉ như lời răn dạy tâm tình của cha ông với cháu con.
Vẻ đẹp tâm hồn người Việt xưa: Khắc họa chân thực chân dung tinh thần của tổ tiên: sống công bằng, bao dung, đa tình, đa mang, yêu chuộng lẽ phải, ghét sự gian tham và luôn đề cao sự chăm chỉ.
Thông điệp gìn giữ cội nguồn: Nhấn mạnh giá trị bất tử của văn hóa dân gian; chuyện cổ chính là hành trang tinh thần vô giá giúp thế hệ trẻ hôm nay giữ gìn vẻ đẹp rạng ngời của lương tâm.

III. BỐ CỤC SLIDE PPTX

Slide 1: Tiêu đề
- Tiêu đề chính: CHUYỆN CỔ NƯỚC MÌNH
- Nội dung: Tác giả: Lâm Thị Mỹ Dạ | Ngữ văn 6 - Kết nối tri thức.
Slide 2: Giới thiệu tác giả và tác phẩm
- Tiêu đề: TÁC GIẢ & TÁC PHẨM
- Nội dung: Vài nét về nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ; Thể thơ lục bát và cảm hứng ca ngợi văn hóa dân gian.
Slide 3: Lý do yêu chuyện cổ nước mình
- Tiêu đề: GIÁ TRỊ NHÂN HẬU VÀ SÂU XA
- Nội dung: Triết lý sống "ở hiền gặp hiền"; Ý nghĩa của chuyện cổ trong việc nối liền các thế hệ cha ông - con cháu.
Slide 4: Các câu chuyện cổ trong mạch thơ
- Tiêu đề: NHỮNG DẤU ẤN TRUYỆN CỔ DÂN GIAN
- Nội dung: Phân tích các hình ảnh gợi nhắc đến truyện Tấm Cám, Đẽo cày giữa đường và Sự tích trầu cau.
Slide 5: Bài học đạo lý và phẩm chất cha ông
- Tiêu đề: BÀI HỌC CUỘC SỐNG TỪ CHA ÔNG
- Nội dung: Phẩm chất công bằng, độ lượng; Bài học về lòng chăm chỉ và sự kiên định, có chính kiến trong cuộc sống.
Slide 6: Sự trường tồn của giá trị nhân văn
- Tiêu đề: SỨC SỐNG VĨNH CỬU CỦA TRUYỆN CỔ
- Nội dung: Vai trò của chuyện cổ vượt qua khoảng cách thời gian; Giá trị nuôi dưỡng, giữ gìn nét rạng ngời lương tâm con người.
Slide 7: Tổng kết bài học
- Tiêu đề: TỔNG KẾT NỘI DUNG & NGHỆ THUẬT
- Nội dung: Nghệ thuật thơ lục bát giàu chất dân gian; Ý nghĩa giáo dục lòng tự hào và trân trọng cội nguồn văn hóa dân tộc.