Giáo án NLS Âm nhạc 5 kết nối Tiết 1: Lí thuyết âm nhạc Trọng âm, phách, vạch nhịp, ô nhịp; Đọc nhạc Bài số 1

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với bài học mới. 

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Lí thuyết âm nhạc – Trọng âm, phách, vạch nhịp, ô nhịp

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết khái niệm về trọng âm, phách, vạch nhịp, ô nhịp.

b. Cách tiến hành

- GV cho HS nghe và cảm nhận những âm vang lên mạnh hơn trong bài hát Đàn gà trong sân (nhạc Pháp, lời Việt sưu tầm).

https://www.youtube.com/watch?v=kcliGXbvwB0

Nhiệm vụ 1: Trọng âm và phách

- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm đôi, đọc thông tin mục 1 SGK tr.6 và trả lời câu hỏi:

+ Trọng âm là những âm thanh vang lên như thế nào?

+ Phách là khoảng thời gian ngân, nghỉ như thế nào? Phách có trọng âm là phách gì? Phách không có trọng âm là phách gì? 

- GV mời đại diện 2 – 3 HS xung phong trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:

+ Trọng âm là những âm thanh vang lên mạnh hơn trong giai điệu.

+ Phách là khoảng thời gian ngân, nghỉ bằng nhau trong 1 ô nhịp. Phách có trọng âm là phách mạnh, phách không có trọng âm là phách nhẹ.

- GV lấy ví dụ, hướng dẫn HS sử dụng phần mềm AI Rhythm Coach trên máy tính bảng để thực hành vỗ tay theo phách và cảm nhận cường độ âm thanh.

- GV lấy ví dụ và đàn cho HS cảm nhận rõ hơn: 

Đọc lời ca và vỗ tay theo phách:

- GV mời đại diện một số HS đọc lời ca và thực hiện vỗ tay theo phách.

- GV nhận xét và tuyên dương HS. 

Nhiệm vụ 2: Vạch nhịp và ô nhịp

- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm 4 HS, đọc thông tin mục 2 SGK tr.7 và trả lời câu hỏi: 

+ Vạch nhịp là gì?

+ Vạch nhịp kép là gì?

- GV mời đại diện 1 – 2 HS xung phong trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: 

+ Vạch nhịp là vạch thẳng đứng nằm trong khuông nhạc dùng để phân chia khuông nhạc thành các ô nhịp. 

+ Vạch nhịp kép là một vạch nhạt và một vạch đậm dùng để kết thúc bản nhạc. 

- GV kẻ mẫu vạch nhịp, vạch nhịp kép và cho HS thực hành vào vở ghi bài. 

- GV kiểm tra, nhận xét một số HS kẻ vạch nhịp, vạch nhịp kép, tuyên dương, chỉnh sửa cho HS (nếu cần).

- GV yêu cầu HS tiếp tục thảo luận theo nhóm, đọc thông tin mục 2 SGK tr.7 và trả lời câu hỏi: Ô nhịp là gì?

- GV mời đại diện 1 – 2 HS xung phong trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Ô nhịp là khoảng cách từ vạch nhịp này đến vạch nhịp tiếp theo.

- GV kẻ mẫu ô nhịp và cho HS thực hành vào vở ghi bài. 

- GV kiểm tra, nhận xét một số HS kẻ ô nhịp, tuyên dương, chỉnh sửa cho HS (nếu cần).

* Luyện tập

- GV hướng dẫn HS thực hành luyện tập theo nhóm (4 – 6 HS/nhóm) và hoàn thành Phiếu học tập: 

- GV thu phiếu và mời đại diện một số nhóm trình bày kết quả thảo luận. Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

+ Phách mạnh: gáy, con, cha.

+ Phách nhẹ: mà, là, gà.

- GV khuyến khích HS tìm thêm các kí hiệu đã học thông qua các bài hát được in trong SGK Âm nhạc 5 – Kết nối tri thức. 

Hoạt động 2: Đọc nhạc – Bài số 1

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS bước đầu đọc đúng cao độ, trường độ Bài đọc nhạc số 1, biết đọc kết hợp vỗ tay theo phách.

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

- HS lắng nghe và cảm nhận. 

- HS làm việc nhóm đôi.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS tương tác với phần mềm AI Rhythm Coach trên máy tính bảng, vỗ tay và quan sát biểu đồ sóng âm để phân biệt phách mạnh, phách nhẹ.

- HS lắng nghe, quan sát.

- HS thực hiện.

- HS thảo luận nhóm.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS quan sát, thực hành.

- HS quan sát, sửa bài. 

- HS thảo luận nhóm.

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS quan sát.

- HS quan sát, sửa bài.

- HS thảo luận nhóm, làm Phiếu học tập.

- HS trình bày kết quả.

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

6.2.CB2b: HS sử dụng máy tính bảng để tương tác với hệ thống AI nhận diện âm thanh cơ bản (AI Rhythm Coach). Học sinh vỗ tay vào microphone, AI sẽ phân tích và hiển thị trực quan cường độ sóng âm thời gian thực trên màn hình, giúp học sinh nhận diện sự khác biệt cường độ giữa phách mạnh (có trọng âm) và phách nhẹ.

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP – THỰC HÀNH

a. Mục tiêu:  Thông qua hoạt động, HS:

- Đọc kết hợp vỗ tay theo phách, đọc tiết tấu kết hợp vận động cơ thể. 

- Củng cố kiến thức đã học trong bài. 

b. Cách tiến hành

Nhiệm vụ 1: Đọc kết hợp vỗ tay theo phách, đọc tiết tấu kết hợp vận động cơ thể

- GV hướng dẫn HS thực hành theo nhóm 4 – 6 HS/nhóm:

+ Đọc kết hợp vỗ tay theo phách.

+ Đọc tiết tấu kết hợp vận động cơ thể.

- GV hướng dẫn HS đọc nhạc hết hợp vỗ tay theo phách (mạnh – nhẹ).

- GV khuyến khích HS sử dụng nhạc cụ để gõ đệm. 

- GV cho HS thực hành, từng tổ/nhóm/cá nhân trước lớp.

- GV nhận xét, tuyên dương và sửa chữa cho HS (nếu cần).

Nhiệm vụ 2: Chơi trò chơi Ai nhanh hơn

- GV tổ chức cho HS chơi trò chơi Ai nhanh hơn, trả lời câu hỏi trắc nghiệm về các kiến thức đã được học trong bài.

- Thay vì dùng slide tĩnh, GV tổ chức bộ 5 câu hỏi “Ai nhanh hơn” bằng nền tảng Quizizz/Kahoot trên thiết bị thông minh.

- GV lần lượt đọc câu hỏi:

Câu 1: Trọng âm là những âm thanh vang lên như thế nào?

A. Chậm hơn trong giai điệu.

B. Mạnh hơn trong giai điệu.

C. Nhanh hơn trong giai điệu.

D. Yếu hơn trong giai điệu.

Câu 2: Phách mạnh là gì?

A. Phách có trọng âm mạnh hơn.

B. Phách có trọng âm.

C. Phách có trọng âm nhẹ hơn. 

D. Phách không có trọng âm. 

Câu 3: Khoảng cách từ vạch nhịp này đến vạch nhịp tiếp theo được gọi là:

A. Vạch nhịp.

B. Phách mạnh. 

C. Vạch nhịp kép.

D. Ô nhịp.

Câu 4: Đâu là phách nhẹ trong câu hát dưới đây?

Câu 5: Hình ảnh dưới đây nói về vị trí của nốt nhạc nào?

- GV mời đại diện HS lần lượt trả lời câu hỏi. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, đọc đáp án khác (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

- HS quan sát.

- HS quan sát, thực hiện. 

- HS thực hành.

- HS lắng nghe, quan sát, tiếp thu. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe GV phổ biến luật chơi.

- HS sử dụng thiết bị số cá nhân, nhập mã phòng thi và tương tác trực tiếp trên giao diện để chọn đáp án.

- HS lắng nghe GV nêu câu hỏi.

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu.

2.1.CB2a: Lựa chọn được các công nghệ số đơn giản để tương tác (HS sử dụng thiết bị kết nối mạng, tương tác trực tiếp với giao diện của nền tảng thi trắc nghiệm trực tuyến để giải mã các mảnh ghép bài học một cách sinh động, thay cho phương pháp giơ tay truyền thống).

4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG – SÁNG TẠO 

a. Mục tiêu: HS ứng dụng kiến thức bài học vào thực tiễn và rèn luyện năng lực số.

b. Cách tiến hành:

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..