Giáo án NLS Âm nhạc 5 kết nối Tiết 19: Lí thuyết âm nhạc Nhịp 3/4, Đọc nhạc Bài số 3

1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với hoạt động học mới. 

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Lí thuyết âm nhạc: Nhịp 3/4 

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS biết khái niệm, tính chất của nhịp 3/4.

b. Cách tiến hành

Nhiệm vụ 1: Nghe và cảm nhận nhịp 3/4 qua trích đoạn bài hát Đếm sao. 

- GV trình chiếu bài hát  Đếm sao cho HS cùng quan sát nhịp 3/4:

- GV cho HS cả lớp nghe trích đoạn của bài hát Đếm sao. 

https://youtu.be/ixPiiqlQcQY

- GV yêu cầu các nhóm mở ứng dụng Máy đập nhịp ảo (Metronome) trên máy tính bảng.

- GV yêu cầu HS nêu cảm nhận về nhịp 3/4 sau khi nghe ca khúc. 

- GV mời đại diện 2 – 3 HS xung phong trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV dặn dò HS sử dụng máy tính bảng tránh va đập, trầy xước. 

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Nhịp 3/4 có sự nhịp nhàng giai điệu vừa phải. 

Nhiệm vụ 2: Tìm hiểu về nhịp 3/4

- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm 4 HS, đọc thông tin về nhịp 3/4 SGK tr.41 và trả lời câu hỏi: 

+ Có mấy phách trong một ô nhịp 3/4?  

+ Mỗi phách có giá trị trường độ bằng bao nhiêu?

+ Nêu vị trí các phách mạnh, nhẹ của nhịp 3/4.  

- GV mời đại diện 1 – 2 HS xung phong trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: 

+ Nhịp 3/4 có 3 phách trong một ô nhịp. 

+ Mỗi phách có giá trị trường độ bằng một nốt đen. 

+ Phách thứ 1 đứng sau vạch nhịp là phách mạnh. Phách thứ hai và thứ ba là phách nhẹ. 

- GV đặt câu hỏi cho HS: Nhịp 3/4 thường được viết cho các ca khúc nào? 

- GV mời đại diện 1 – 2 HS xung phong trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá và kết luận: Nhịp 3/4 thường được viết cho các ca khúc có tính chất nhịp nhàng, uyển chuyển. 

- GV cho HS nghe một số ca khúc viết theo nhịp 3/4:

+ Em chơi đu:

https://youtu.be/RMyMqqCsHlw

+ Tiến lên đoàn viên:

https://youtu.be/O6hBOlwnLw

- GV yêu cầu HS làm việc nhóm đôi, thảo luận: Em có nhận xét gì về các bài hát được viếtt ở nhịp 3/4?

- GV mời 2 – 3 HS đại diện trình bày. HS khác lắng nghe, nhận xét, đánh giá, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án: Các ca khúc được viết bằng nhịp 3/4 có sự phong phú về chủ đề, lời ca tuy nhiên đều có điểm chung là cùng là loại nhịp 3 phách, thể hiện tính chất chu kì với sự lặp lại của các phách mạnh – nhẹ - nhẹ và sự uyển chuyển, nhịp nhàng. 

* Luyện tập

- GV trình chiếu khuông nhạc và yêu cầu HS xác định các phách mạnh và nhẹ trên khuông nhạc. 

- GV mời 1 – 2 HS xác định trước lớp. HS khác lắng nghe, nhận xét, đánh giá, bổ sung ý kiến (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án: 

- GV hướng dẫn HS thực hành luyện tập theo nhóm (4 – 6 HS/nhóm) và hoàn thành Phiếu học tập: 

- GV thu phiếu và mời đại diện một số nhóm trình bày kết quả thảo luận. Các nhóm khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có). 

- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án:

+ Phách mạnh: một, sáng, ông, sao. 

+ Phách nhẹ: ông sao, hai, sáng. 

- GV đọc giai điệu dòng nhạc trong SGK tr.41 rõ phách mạnh, phách nhẹ và yêu cầu HS vừa nhìn dòng nhạc, vừa lắng nghe.

- GV gợi ý để HS đọc tên nốt nhạc, biết nhấn đúng chu kì mạnh – nhẹ của loại nhịp 3/4.

- GV mời 1 – 2 HS đọc tên nốt nhạc, nhấn vào các nốt mạnh của dòng nhạc. HS khác lắng nghe, nhận xét. 

- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân: Nghe lại đoạn trích Đếm sao kết hợp với vận động thể hiện động tác sao cho rõ được tính chu kì mạnh – nhẹ - nhẹ của nhịp. 

- GV mời 2 – 3 HS thể hiện trước lớp. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá, khen ngợi HS.

Hoạt động 2: Đọc nhạc – Bài số 3

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS bước đầu đọc đúng cao độ, trường độ Bài đọc nhạc số 2, biết đọc kết hợp vỗ tay theo phách, gõ đệm theo nhịp.

b. Cách tiến hành

* Tìm hiểu bài đọc nhạc

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm trả lời các câu hỏi sau:

+ Bài số 3 được viết theo nhịp nào?

+ Bài đọc nhạc gồm có các nốt, hình nốt nào? 

- GV kích hoạt phần mềm AI nhận diện giọng hát (Vocal Pitch Monitor) trên Tivi. Giải thích: “AI sẽ vẽ một đường sáng màu xanh nếu các em đọc chuẩn nốt, và màu đỏ nếu nốt bị phô”.

- GV mời đại diện một số nhóm trả lời. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án:

+ Bài số 3 được viết ở nhịp 3/4.

+ Bài số 3 gồm các nốt: Đô, Mi, Son, La, Si, Đố, Rế. 

+ Bài số 3 gồm các hình nốt: đen, trắng, móc đơn, đen chấm dôi và dấu lặng.  

* Đọc gam Đô trưởng

- GV hướng dẫn HS đọc tên các nốt nhạc trên dòng nhạc. 

- GV đàn cho HS đọc cao độ gam Đô trưởng.

- GV cho HS thực hành, từng tổ/nhóm/cá nhân đọc cao độ gam Đô trưởng trước lớp.

- GV nhận xét, tuyên dương và sửa chữa cho HS (nếu cần).

* Đọc tiết tấu kết hợp gõ đệm hoặc vỗ tay theo phách

- GV khuyến khích HS tự gõ hoặc vỗ tay (theo hiểu biết cá nhân).

- GV hướng dẫn HS đọc tiết tấu kết hợp gõ hoặc vỗ tay theo phách.

- GV cho HS thực hành, từng tổ/nhóm/cá nhân đọc tiết tấu kết hợp gõ hoặc vỗ tay theo phách trước lớp.

- GV nhận xét, tuyên dương và sửa chữa cho HS (nếu cần).

- GV yêu cầu HS làm việc nhóm đôi: Đưa ra nhận xét về hình tiết tấu của hai dòng nhạc trong Bài số 3. 

- GV mời đại diện 1 -2 nhóm trình bày. HS khác lắng nghe, nhận xét. 

- GV nhận xét, đánh giá: Hình tiết tấu của dòng nhạc số 1 và số 2 của bài số 3 có sự tương đồng. 

* Đọc nhạc – Bài số 3

- GV trình chiếu và yêu cầu HS quan sát bài nhạc số 3.

- GV chia bài đọc nhạc làm 2 câu, chia nhỏ từng 2 ô nhịp.

+ Câu 1:

+ Câu 2:

- GV hướng dẫn HS đọc theo trục gam Đô trưởng.

- GV dùng đàn hỗ trợ HS trong quá trình đọc nhạc.

- GV cho HS cả lớp đọc tiếp nối theo nhóm cho đến hết bài.

- GV cho HS thực hành, từng tổ/nhóm/cá nhân đọc tiết tấu kết hợp gõ hoặc vỗ tay theo phách trước lớp.

- GV nhận xét, tuyên dương và sửa chữa cho HS (nếu cần).

- HS quan sát. 

- HS nghe đoạn trích. 

- HS thao tác trên máy tính bảng: Cài đặt ứng dụng Metronome ở mức nhịp 3/4, chọn tốc độ chậm (khoảng 60 bpm) để nghe tiếng gõ "Tích - tắc - tắc".

- HS lắng nghe GV nêu câu hỏi. 

- HS trả lời.

- HS đặt thiết bị lên mặt bàn phẳng, cách xa tầm tay vung để tránh làm rơi vỡ.

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS làm việc nhóm đôi.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS nghe câu hỏi.  

- HS trả lời.

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS nghe ca khúc.

- HS thảo luận.

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS lắng nghe, quan sát.

- HS thực hiện.

- HS lắng nghe, tiếp thu

- HS thảo luận nhóm, làm Phiếu học tập.

- HS trình bày kết quả.

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe.  

- HS thể hiện trước lớp. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS làm việc cá nhân. 

- HS thể hiện trước lớp. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS làm việc nhóm. 

- HS đọc cao độ vào micro. Mắt quan sát phản hồi của AI trên Tivi và tự điều chỉnh thanh quản (đọc cao lên hoặc thấp xuống) để đường sóng âm khớp với vạch chuẩn nốt nhạc.

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS đọc bài. 

- HS đọc cao độ.  

- HS thực hành.  

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS thực hiện.  

- HS thực hành.  

- HS luyện tập.  

- HS lắng nghe, tiếp thu.

- HS thảo luận.  

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS quan sát, lắng nghe.

- HS thực hành.  

- HS đọc bài. 

- HS thực hiện.  

- HS đọc tiếp nối.  

- HS thực hành.  

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

5.2.CB2a: Áp dụng được các công cụ số đơn giản để giải quyết nhu cầu (HS biết sử dụng công cụ Metronome số học để hỗ trợ việc giữ nhịp đều đặn khi tự tập đánh nhịp).

4.1.CB2a: Nhận biết được cách bảo vệ thiết bị (HS có ý thức sắp xếp không gian an toàn, không để tay va đập vào màn hình thiết bị khi thực hành vận động).

6.2.CB2a: Áp dụng được các công cụ AI để giải quyết vấn đề đơn giản (HS ứng dụng tính năng phản hồi tức thời của AI để tự sửa lỗi sai cao độ của bản thân - vấn đề khó nhất trong môn Âm nhạc).

3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP – THỰC HÀNH

a. Mục tiêu:  Thông qua hoạt động, HS:

- Đọc kết hợp vỗ tay theo phách, đọc tiết tấu kết hợp gõ đệm theo nhịp.

- Củng cố kiến thức đã học trong bài. 

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..