Giáo án NLS Âm nhạc 5 kết nối Tiết 29: Thường thức âm nhạc Giới thiệu một số nhạc cụ gõ nước ngoài, Nghe nhạc Vũ điệu Tây Ban Nha (E-xơ-pa-nha Ca-ni), Ôn bài hát Đất nước tươi đẹp sao

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục tiêu: Tạo tâm thế tích cực, hứng thú học tập cho HS và kết nối với hoạt động học mới. 

b. Cách tiến hành

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Ôn bài hát – Đất nước tươi đẹp sao

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Hát đúng giai điệu và lời ca của bài hát Đất nước tươi đẹp sao. 

- Biết hát kết hợp vận động cơ thể theo nhịp điệu.

b. Cách tiến hành

* Hát nối tiếp theo nhóm kết hợp vỗ tay theo nhịp

- GV yêu cầu các nhóm trưởng sử dụng máy tính bảng (nếu có) hoặc điện thoại của GV để tìm phiên bản Karaoke Đất nước tươi đẹp sao trên Youtube để cả nhóm cùng hát theo nhạc đệm.

- GV hát/mở file mp3 hát mẫu để HS nghe lại bài hát.

https://youtu.be/zoeU22JWGMs

- GV yêu cầu HS nhẩm theo để nhớ lại giai điệu.

- GV cho HS hát đồng ca 1 lần. 

- GV yêu cầu HS hát theo nhạc đệm và thể hiện được sắc thái bài hát Đất nước tươi đẹp sao. .

- GV chia lớp thành 2 nhóm hát nối tiếp:

+ Nhóm 1: Đẹp sao đất nước...tuổi thơ.

+ Nhóm 2: Ngày mai... êm đềm.

+ Sau đổi câu hát giữa 2 nhóm.

- GV lưu ý HS: Lấy hơi đúng cách, không hát quá to, phát âm và điều chỉnh hơi thở đúng để thể hiện được sắc thái bài hát.

- GV đan xen câu hát trong quá trình HS luyện tập:

+ Trong bài hát, em thích câu hát nào nhất?

+ Hãy hát lại câu hát đó cho các bạn cùng nghe.

- GV hướng dẫn, quan sát các tổ/nhóm luyện tập.

- GV mời một số nhóm hát nối tiếp theo nhóm kết hợp vỗ tay theo nhịp.

- GV đánh giá, nhận xét, tuyên dương và khích lệ HS.

* Hát kết hợp vận động cơ thể theo nhịp điệu

- GV hướng dẫn HS hát kết hợp vận động cơ thể một cách nhẹ nhàng, linh hoạt, tùy theo khả năng của HS.

- GV khuyến khích HS:

+ Thể hiện cảm xúc khi hát, tương tác với GV và các bạn theo cách của mình. 

+ Tự sáng tạo động tác theo mong muốn và chia sẻ với các bạn. 

- GV mời từng nhóm HS lên biểu diễn trước lớp.

- GV khen ngợi, động viên nhóm/cá nhân HS có ý tưởng sáng tạo.

* Vận dụng – trải nghiệm

- GV hướng dẫn HS hát kết hợp vỗ tay/gõ đệm nhạc cụ đã học (hoặc nhạc cụ tự tạo) cho bài hát Đất nước tươi đẹp sao. 

- GV chia lớp thành các nhóm nhỏ:

+ Hát kết hợp gõ đệm.

+ Hát kết hợp thể hiện cảm xúc theo nhịp điệu.

+ Hát kết hợp vận động cơ thể theo cách sáng tạo riêng. 

- GV khuyến khích các nhóm tự sáng tạo các động tác vận động cơ thể cho bài hát. 

- GV mời từng nhóm HS lên biểu diễn trước lớp.

- GV khen ngợi, động viên nhóm/cá nhân HS có ý tưởng sáng tạo.

Hoạt động 2: Thường thức âm nhạc – Giới thiệu một số nhạc cụ gõ nước ngoài

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS tìm hiểu, nghe một số nhạc cụ nước ngoài. 

b. Cách tiến hành

Nhiệm vụ 1: Tìm hiểu về nhạc cụ gõ

- GV tổ chức cho HS làm việc nhóm (4 – 6 HS) quan sát hình ảnh SGK tr.61 và tìm hiểu về nhạc cụ gõ theo các ý sau:

+ Bộ nhạc cụ gồm những nhạc cụ nào?

+ Cấu tạo của một số nhạc cụ. 

+ Vai trò của nhạc cụ gõ.

- GV mời một số nhóm trình bày trước lớp. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án:

+ Bộ gõ trong hình gồm có Tum, Xanh-ban, Xanh-ban kép, trống két, trống bát. 

+ Trống bát, tum, trống két có hình dáng giống nhau.

+ Mặt trống trước kia được làm bằng da động vật, ngày nay được làm bằng nhựa po-li-ét-te. Tang trống làm bằng gỗ hoặc kim loại. phía dưới bề mặt của trống két có mắc dây để điều chỉnh âm thanh. 

+ Xanh-ban và xanh-ban kép được làm bằng kim loại, có kịch và độ dày, mỏng khác nhau. 

+ Nhạc cụ gõ có vai trò giữ nhịp và làm cho các tác phẩm âm nhạc thêm sinh động. 

- GV giới thiệu thêm về Trống điện tử (Electronic Drums). GV giải thích: Khác với trống da, trống điện tử dùng các cảm biến (sensors) để ghi nhận lực gõ và tạo ra âm thanh kĩ thuật số. Đây là ứng dụng của công nghệ IoT (Internet vạn vật) trong âm nhạc.

- GV mở rộng kiến thức cho HS:

+ Bộ trống là nhạc cụ gõ có xuất xứ từ nước ngoài và được sử dụng rộng rãi ở nhiều nơi trên thế giới. 

+ Trống có tuổi đời khoảng hơn 100 năm, bắt nguồn từ trong quân nhạc và giao hưởng. 

+ Ngày nay, bộ trống được biến hóa nhiều để phù hợp với các thể loại âm nhạc. Người ta có thể thêm bớt trống hay xanh-ban, có thể tùy chỉnh tiếng trống để trở thành âm thanh không đúng với âm thanh tiêu chuẩn truyền thống hoặc kết hợp với âm thanh điện tử để khai thác những giá trị mới của bộ trống. 

- GV cho HS xem video chơi bộ trống là yêu cầu HS làm việc cá nhân thực hiện:

+ Mô tả cách chơi bộ trống. 

+ Nêu cảm nhận về âm thanh của bộ trống. 

https://youtu.be/9G8UQf8j1wg (0:00 đến 2:00) 

- GV mời một số HS trình bày trước lớp. HS khác lắng nghe, nhận xét, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá, ghi nhận đáp án hợp lí:

+ Người chơi trống phải kết hợp giữa tay, chân để làm cho tiết tấu trở nên hấp dẫn hơn. 

+ Để tạo ra âm thanh, người chơi sử dụng dùi làm bằng gỗ tác động lên bề mặt của trống và xanh-ban; dùng chân giậm vào pe-dan để tác động lên bề mặt trống bát hoặc để đóng mở xanh-ban kép. 

+ Âm thanh của trống và xanh-ban phụ thuộc vào kích cỡ, chất liệu và vị trí tác động lên bề mặt. 

+ Khi độc tấu, đệm cho hát hoặc hòa tấu cùng nhạc cụ khác, âm thanh của bộ trống nghe sôi động, giòn giã...tạo cảm giác lôi cuốn bởi sắc thái trầm bổng, mạnh nhẹ khác nhau. 

- GV đặt câu hỏi mở rộng cho HS: Em có nhận xét gì về âm thanh tạo ra từ kim loại và từ mặt trống làm bằng nhựa pô-li-ét-te.

- GV mời một số HS trả lời, HS khá nhận xét, đánh giá, bổ sung ý kiến (nếu có).

- GV nhận xét, đánh giá, ghi nhận đáp án hợp lí:

+ Âm thanh phát ra từ kim loại có tính vang, trong trẻo, âm thanh sắc nét. 

+ Âm thanh phát ra từ trống làm nhựa pô-li-ét-te có tính trầm, rung và ấm hơn. 

Hoạt động 3: Nghe nhạc – Vũ điệu Tây Ban Nha (E-xơ-pa-nha Ca-ni)

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nghe, cảm nhận bản nhạc Vũ điệu Tây Ban Nha. 

b. Cách tiến hành

- GV cho HS lắng nghe bản nhạc Vũ điệu Tây Ban Nha: 

https://youtu.be/8FcP3Gt-zcw

- GV đặt vấn đề: Trong bài nhạc này có rất nhiều nhạc cụ. Để nghe rõ tiếng trống và các nhạc cụ gõ, thầy sẽ dùng một công cụ Trí tuệ nhân tạo (AI) để tách riêng phần trống ra.

- GV thao tác trên công cụ AI (như Moises.ai hoặc Vocal Remover) để tắt tiếng các nhạc cụ khác, chỉ giữ lại tiếng trống (Drums) và bật cho HS nghe.

- GV cung cấp kiến thức cho HS:

+ Vũ điệu Tây Ban Nha là một trong những bản nhạc khieu vũ của vũ điệu bò tót sinh động hay nhất thế giới được sáng tác bởi nhạc sĩ người Tây Ban Nha P.M Ma-ro (1873 – 1948), viết vào khoảng 1925.

+ Tuy nhiên, vì nó quá phổ thông, ngày nay người ta thường nghe bản nhạc trong các dạ vũ và được nhiều dàn nhạc dàn dựng với nhiều phong cách khác nhau như ghi-ta độc tấu, ghi-ta với violin và trống, violin với dàn nhạc... 

- GV cho HS nghe lại bản nhạc lần hai và yêu cầu HS làm việc cá nhân, trả lời câu hỏi:

+ Bản nhạc nhanh hay chậm? 

+ Em thích nghe bản nhạc với tốc độ như thế nào? 

+ Khi nghe nhạc, em cảm thấy đây là một bản nhạc có tính chất mạnh mẽ, sôi nổi, dồn dập hay nhẹ nhàng, du dương, âu yếm? 

+ Em có liên tưởng gì khi nghe bản nhạc này? 

- GV mời đại diện 1 – 2 HS xung phong trả lời. Các HS khác lắng nghe, nhận xét.

- GV nhận xét, đánh giá, ghi nhận đáp án hợp lí:

+ Bản nhạc có lúc nhanh có lúc chậm. 

+ Bản nhạc vừa có tính chất mạnh mẽ, sôi nổi, dồn dập vừa nhẹ nhàng, du dương, âu yếm

+ Bản nhạc gợi lên hình ảnh những vũ công với trang phục truyền thống của Tây Ban Nha đang nhảy vũ điệu nhịp nhàng, đầy sôi nổi. 

- HS tìm kiếm beat nhạc karaoke, hát nối tiếp và vận động theo nhạc đệm.

- HS lắng nghe. 

- HS nhẩm theo bài hát. 

- HS hát đồng ca.

- HS hát theo nhạc đệm.

- HS luyện tập theo nhóm.

- HS lắng nghe, thực hiện. 

- HS trả lời.

- HS luyện tập.

- HS biểu diễn trước lớp. 

- HS lắng nghe, vỗ tay. 

- HS hát kết hợp vận động cơ thể.

- HS lắng nghe, thực hiện.

- HS biểu diễn trước lớp.

- HS lắng nghe, thực hiện. 

- HS thực hành.

- HS thực hành.

- HS vận động theo nhóm. 

- HS biểu diễn trước lớp.

- HS chú ý lắng nghe, vỗ tay. 

- HS làm việc nhóm. 

- HS trình bày. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe và nhận biết sự khác biệt giữa nhạc cụ truyền thống và nhạc cụ ứng dụng công nghệ cảm biến.

- HS lắng nghe,ghi nhớ. 

- HS xem video. 

- HS trình bày. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe. 

- HS trả lời. 

- HS lắng nghe, tiếp thu. 

- HS lắng nghe bản nhạc.

- HS nghe bản nhạc đã được AI tách riêng tiếng trống.

- HS cảm nhận rõ hơn về tiết tấu và vai trò của bộ gõ nhờ sự hỗ trợ của AI.

- HS tiếp thu kiến thức. 

- HS lắng nghe GV nêu câu hỏi.

- HS trả lời.

- HS lắng nghe tiếp thu.

1.1.CB2b: HS thực hiện tìm kiếm nội dung số (nhạc beat/karaoke) theo quy trình để phục vụ hoạt động luyện tập.

6.1.CB2b: HS diễn giải/nhận biết được khái niệm đơn giản về công nghệ cảm biến (sensor) trong nhạc cụ điện tử.

6.2.CB2a: GV và HS áp dụng công cụ AI (phần mềm tách beat/stem) để giải quyết vấn đề đơn giản (phân tích âm sắc nhạc cụ trong bài hòa tấu).

C. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG – TRẢI NGHIỆM

a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:

- Nghe và cảm nhận âm thanh của bộ trống qua trích đoạn hòa tấu Vũ khúc Hung-ga-ri. 

- Vận động theo bản nhạc Vũ điệu Tây Ban Nha. 

- Củng cố kiến thức đã học trong bài. 

b. Cách tiến hành

Nhiệm vụ 1: Nghe và cảm nhận âm thanh của bộ trống qua trích đoạn hòa tấu Vũ khúc Hung-ga-ri

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..
 

…………………………………………..

…………………………………………..

…………………………………………..